Διαθήκη 120 εκατ. ευρώ άφησε ο διάσημος ζωγράφος Λούσιαν Φρόιντ

Αυτοπροσωπογραφία του Λούσιαν Φρόιντ ο οποίος πέθανε πέρυσι σε ηλικία 88 ετών

Ο μεγάλος ζωγράφος Λούσιαν Φρόιντ άφησε στη διαθήκη του περιουσία 96 εκατομμυρίων λιρών, ή 120 εκατομμυρίων ευρώ, το μεγαλύτερο ποσό που έχει αφήσει πίσω του βρετανός καλλιτέχνης. Πολλά από τα παιδιά του, όμως, μάλλον δεν θα έμειναν ικανοποιημένα. Ο Φρόιντ, εγγονός του ψυχαναλυτή Σίγκμουντ Φρόιντ, πέθανε τον περασμένο Ιούλιο σε ηλικία 88 ετών. Είχε ήδη αναγνωριστεί ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους πορτρέτων, με θέματα από τη βασίλισσα Ελισάβετ μέχρι το μοντέλο Κέιτ Μος.

Το 2008, το έργο του Φρόιντ με τίτλο «Benefits Supervisor Sleeping», το πορτρέτο μια γυμνής παχύσαρκης γυναίκας που κοιμάται σε έναν καναπέ, πουλήθηκε από τον Οίκο Christies στο ποσό των 33,6 εκατομμυρίων δολαρίων, ρεκόρ για έργο ζωγράφου που βρισκόταν εν ζωή. 

Το «αριστούργημα» του Λούσιαν Φρόιντ πουλήθηκε 3 εκατ. λίρες

Το έργο του Λούσιαν Φρόιντ, «κεφάλι αγοριού», το οποίο κατά πολλούς είναι το αριστούργημα του ζωγράφου, πουλήθηκε σε δημοπρασία για 3.177.250 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας.

Το "αδιαμφισβήτητο αριστούργημα" του Λούσιαν Φρόιντ,  αγοράστηκε από έναν ανώνυμο πλειοδότη. Το έργο του εγγονού του πατέρα της ψυχανάλυσης Ζ. Φρόιντ, ήταν στην κατοχή του Τσάρλι Λάμλει, ενός γείτονα του Φρόιντ, και πουλήθηκε για 3.177.250 ευρώ λίρες Αγγλίας, συμπεριλαμβανομένων και της προμήθειας αγοράς από τον οίκο Sotheby στο Λονδίνο.

Το "κεφάλι αγοριού", ένα μικρό έργο του 1952 που το ύψος του φτάνει τα 21.6 εκατοστά και το μήκος του τα 15,9 εκατοστά, απέτυχε να ανταποκριθεί στις εκτιμήσεις των τιμών πριν την πώληση, οι οποίες έφταναν τα 4 εκατομμύρια λίρες.

Ο Λ. Φρόιντ, πέθανε τον Ιούλιο του 2011 σε ηλικία 88 ετών.

ΔΗΜΗΤΡΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, 14/10/2011

Στο ατελιέ του Φρόιντ

• Μια σπάνια σε καλλιτεχνική σύλληψη έκθεση έχει κερδίσει τις εντυπώσεις στο Παρίσι τις τελευταίες εβδομάδες. Ενας από τους πιο σημαντικούς εν ζωή ζωγράφους, ο Λούσιαν Φρόιντ, ανοίγει την πόρτα του... ατελιέ του. Και ο έλληνας ζωγράφος Χρόνης Μπότσογλου σχολιάζει. 

Στο Κέντρο Πομπιντού, στο Παρίσι, η κίνηση είναι έντονη. Σε μια μεγάλη ουρά, κυρίως νέοι άνθρωποι περιμένουν υπομονετικά να φτάσει η ώρα για να ανοίξει η κεντρική είσοδος. Αιτία της κοσμοσυρροής – οι επισκέπτες υπολογίζονται μέχρι στιγμής περίπου στις 300 χιλιάδες – η αναδρομική έκθεση του Λούσιαν Φρόιντ, του μεγαλύτερου εν ζωή ρεαλιστή ζωγράφου, κατά τον τεχνοκριτικό Ρόμπερτ Χιουζ, όχι μόνο της Ευρώπης αλλά και όλου του κόσμου. Η έκθεση «Lucian Freud, l’ atelier» (Λούσιαν Φρόιντ: το ατελιέ) κλέβει αυτήν την εποχή την παράσταση στη γαλλική πρωτεύουσα, παρ’ όλο που πολλά μουσεία της έχουν καινούργιες, εξαιρετικού ενδιαφέροντος θεματικές εκθέσεις με έργα σπουδαία, παρουσιασμένα μάλιστα μέσα από έναν σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό προβληματισμό.

Ο Λούσιαν Φρόιντ, όμως, θεωρείται ο «εκλεκτός», που δεν μπορεί να αφήσει κανέναν ασυγκίνητο. Εγγονός του πατέρα της ψυχανάλυσης Σίγκμουντ Φρόιντ, ο Λούσιαν γεννήθηκε το 1922, στο Βερολίνο. Το 1934, με την άνοδο του ναζισμού, η οικογένειά του κατέφυγε στην Αγγλία, καθώς η εβραϊκή καταγωγή της εγκυμονούσε κινδύνους για την επιβίωσή της. Εκεί ο Λούσιαν σπουδάζει, αρχίζει να εργάζεται και εγκαθίσταται οριστικά, αποκτώντας τη βρετανική υπηκοότητα.
Στο πρώτο ατελιέ του, στο Πάντινγκτον, ένα λαϊκό προάστιο κατεστραμμένο από τους βομβαρδισμούς του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, γοητευμένος από το δωμάτιο που είχε ζωγραφίσει κάποτε ο Βαν Γκογκ, φιλοτεχνεί και αυτός με τη σειρά του τον εσωτερικό χώρο του. Πουλά τα έργα του στους φίλους των γονιών του. Το 1946 πηγαίνει στο Παρίσι, όπου γνωρίζει τον Τζακομέτι και τον Πικάσο και αργότερα επισκέπτεται και την Ελλάδα. Ζει για μερικούς μήνες στον Πόρο με τον φίλο του Τζον Κράξτον, ζωγραφίζοντας τις λεμονιές και τις πορτοκαλιές του ελληνικού τοπίου αλλά και δύο αυτοπροσωπογραφίες του.
Ο Γιώργος Σεφέρης στις «Μέρες Ε΄, 1945-1951» περιγράφει τη γνωριμία του με τους δύο φίλους. «… Οταν νύχτωσε, έναστρος ουρανός. Εκείνη την ώρα, ήρθε ο John Craxton και ο L. Freud, δύο νέοι ζωγράφοι που τους ακούω από τότε που ήρθα και που τους γνώρισα μόνο χτες. Μένουν στον Πόρο εδώ και μήνες? τους προστατεύει η LadyNorton. Ο πρώτος, Αγγλος, ο δεύτερος, εγγονός του μεγάλου Freud. Γλεντούν την Ελλάδα όπου βρίσκουν πράγματα που τους λείπουν στον τόπο τους. Το φως, κι ένα άλλο είδος ανθρώπινης επικοινωνίας, καθώς λένε. Διασκεδάζουν και με τον Καραγκιόζη που παίζει στο χωριό. Ξεκινήσαμε όλοι μαζί για να πάμε να τον δούμε. Το θέατρο κλειστό...».
Με την επιστροφή του στο Λονδίνο, ο Φρόιντ συνάπτει μια πολύ στενή, μακροχρόνια σχέση με τον Φράνσις Μπέικον, με τον οποίο γυρίζουν μαζί τις νύχτες στο Σόχο, ζωγραφίζουν, παρατηρούν, συζητούν, αλλά κυρίως ορίζουν, με τη δουλειά τους, μια καινούργια σχολή, τη «Σχολή του Λονδίνου».
Ο Φρόιντ έχει στο ενεργητικό του έναν μακροσκελή κατάλογο εκθέσεων στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου και είναι ο πλέον ακριβοπληρωμένος ζωγράφος. Πριν από δύο χρόνια, σε δημοπρασία των Christie’s στη Νέα Υόρκη, το έργο του «Big Sue» πουλήθηκε προς 33,6 εκατομμύρια ευρώ!
Για το έργο του Φρόιντ, ο οποίος εξελίσσεται σε σύγχρονο μύθο, ζητήσαμε τη γνώμη του ζωγράφου και πρώην πρύτανη της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας, Χρόνη Μπότσογλου: «Είναι, όντως, πολύ σημαντικός. Υπάρχουν, ωστόσο και άλλοι παραστατικοί ζωγράφοι μεγάλης αξίας. Σε εμένα αρέσουν περισσότερο ο Μοντιλιάνι, ο Χόπερ και, τελευταία, ο Χόκνεϊ. Και, φυσικά, ο Μπέικον. Του οποίου, ένα μικρό πορτρέτο με τέμπερα που του έχει κάνει ο Φρόιντ, πιστεύω ότι είναι και το καλύτερο έργο του. Βεβαίως, δεν έχω δει την αναδρομική του, όπου εκεί μπορεί να σχηματίσει κάποιος μια άλλη εικόνα της δουλειάς του. Οσο για το αν είναι υπερτιμημένα τα έργα του, είναι κάτι που δεν με αφορά. Παίζουν τόσο μεγάλο ρόλο και οι μάνατζερ...». Ο Φρόιντ συνήψε πολλές ερωτικές σχέσεις και γάμους και έχει αποκτήσει αρκετά παιδιά – «περίπου 40» λένε κάποιοι περιπαικτικά, τα σίγουρα όμως είναι δέκα!
Και ας έρθουμε στην έκθεση του Παρισιού, η οποία οργανώνεται σε σχέση με το ατελιέ του και παρουσιάζεται σε έναν όροφο του Κέντρου Πομπιντού, μεγαλύτερο από 900 τ.μ. Οι διασημότερες συνθέσεις του, οι οποίες, κατά τους ιστορικούς τέχνης, έχουν ανοίξει καινούργιους δρόμους στη ζωγραφική, εκτίθενται εδώ και είναι χωρισμένες σε θέματα. Ενα από αυτά η σάρκα, ένα άλλο ο ίδιος ο Φρόιντ, και τα δύο μέσα από μια ειρωνική ματιά ή μέσα από την έκπληξη που γεννά απέναντι στον εαυτό μας το πέρασμα του χρόνου. Στον περίκλειστο χώρο του εργαστηρίου του, ο Φρόιντ ζωγραφίζει γυμνά μοντέλα, που είναι οι φίλοι του, ο βοηθός του, οι αγαπημένοι του άνθρωποι, ο περφόρμερ Λι Μπόουερι και η Σου Τίλεϊ. Ο σκύλος του, ο φθαρμένος καναπές του, ο νιπτήρας του, το σιδερένιο κρεβάτι του, η πολυθρόνα του, ένα φυτό, οι γεμάτοι χρώματα τοίχοι, η ανοιχτή πόρτα γίνονται στοιχεία αναπόσπαστα του περιβάλλοντος, τόσο στις αυτοπροσωπογραφίες του όσο και όταν ζωγραφίζει την πληθωρική σάρκα της γυμνής Σου ή γυμνό τον ογκώδη Λι.
Το πινέλο του Φρόιντ, ως προέκταση της κοφτερής ματιάς του πάνω στο θέμα του, απογυμνώνει και χώνεται βαθιά στις πτυχές της σάρκας, στη φθορά του χρόνου. Τολμά και τον εαυτό του ολόγυμνο μπροστά στον καθρέφτη, τολμά το χαλαρωμένο σώμα του μπροστά μας, τολμά τις πληγές της ζωής μας. Σάρκα, βλέμμα, βλέμματα ή κλειστά μάτια. Τα μοντέλα κουράζονται κάποια στιγμή και κοιμούνται έχοντας αφεθεί στην οξυδερκή και διεισδυτική ματιά του, στη ματιά που απογυμνώνει την ψυχή, κρατώντας όμως, θα έλεγε κανείς, τα μυστικά τους.
Από το ατελιέ του ζωγράφου έχουμε και τη θέα του. Το λονδρέζικο προάστιο με τις παλιές πολυκατοικίες που βλέπουν σε τυφλές αυλές, τα συγκεντρωμένα σκουπίδια, η θλίψη των άβαφων τοίχων, τα κλειστά παράθυρα, η απουσία ανθρώπων, η σιωπή, κάποιες πρασινάδες και δέντρα που φύονται εκεί κοντά προς δόξαν της ζωής, είναι ό,τι και όσα ο Φρόιντ αναζητούσε στο αστικό τοπίο τη δεκαετία του ’80, όταν άνοιγε έναν καινούργιο διάλογο με την κλασική ζωγραφική. Αυτός ήταν ο κόσμος του και ο μικρόκοσμός του, καθώς φόρμα και χρώμα τον απασχολούσαν έντονα.
Στην αναδρομική έκθεση του Λούσιαν Φρόιντ στο Παρίσι, βρίσκουμε επίσης μια ενότητα ενός επαναπροσδιορισμού έργων κλασικών, μιας δεύτερης ανάγνωσης, θα λέγαμε, με λάδια, σχέδια και χαρακτικά, πάνω σε πίνακες του Πικάσο, του Κόνσταμπλ, του Σεζάν, του Σαρντέν.
Η έκθεση συγκεντρώνει πλήθη επισκεπτών που στέκονται με περίσκεψη, παρόμοια με αυτήν του ζωγράφου, μπροστά στους πίνακές του, ολοκληρώνεται με την προβολή δύο μικρών ταινιών που δείχνουν τον Φρόιντ και τα μοντέλα του στο ατελιέ του, καθώς και με μια σειρά αποκαλυπτικών για τον τρόπο δουλειάς του καλλιτέχνη φωτογραφιών, που έχει τραβήξει ο βοηθός του Ντέιβιντ Ντάουσον.

• Η έκθεση «Lucian Freud, l’ atelier» θα φιλοξενείται στο Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι ως τις 19 Ιουλίου.
• ΑΠΟ ΤΗ ΣΟΝΙΑ ΖΑΧΑΡΑΤΟΥ | Δημοσιεύθηκε στο BHMagazino, τεύχος 505, σελ. 40-44, 20/06/2010.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=339384&dt=23/06/2010#ixzz0rjpxCEKD

Ο μύθος του ζωγράφου και οι αξίες του

Εκθεση-μύηση στο ατελιέ του δημιουργού Λούσιαν Φρόιντ, με έργα του και φωτογραφίες, παρουσιάζεται στο Παρίσι

• Της Βανεσσας Θεοδωροπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 18 Aπριλίου 2010

Επιστροφή στο ατελιέ του ζωγράφου. Η σαγηνευτική εικόνα του μποέμ καλλιτέχνη που ζει εκτός τόπου και χρόνου, τρέφεται με μπογιές και ποίηση και παλεύει νύχτα μέρα με τις μορφές, αναδύεται μπροστά μας. Καμία πρωτοποριακή θεωρία περί υπέρβασης των «καλών τεχνών» και της αναπαράστασης, κανένας εννοιολογισμός δεν θα καταφέρει ποτέ να ραγίσει αυτόν τον μύθο, η πεποίθηση ότι αυτός και μόνο είναι πραγματικός καλλιτέχνης, παραμένει βαθιά ριζωμένη στη συνείδηση των περισσοτέρων. Εξ ου και οι φιλονικίες περί της «νομιμότητας» ή μη της σύγχρονης τέχνης, η συζήτηση περί της «επιστροφής» της ζωγραφικής κ.ο.κ. Ενας τρόπος για να παρακάμψει κανείς τέτοιου είδους κάθε άλλο παρά ανώδυνες φιλονικίες, και τις ιδεολογικές προεκτάσεις τους, είναι η επιστροφή σε αυτοαναφορικές αξίες και κριτήρια όπως η «ιδιαιτερότητα» ή η «μοναδικότητα» ενός έργου τέχνης. Το κατά πόσο ανταποκρίνεται στις προαναγγελθείσες προθέσεις του δημιουργού του, μας «αγγίζει» και μας προσφέρει το περίφημο ταξίδι - ενδοσκόπηση στον εσωτερικό κόσμο του καλλιτέχνη ή τον δικό μας.

Κάπως έτσι καλούμαστε να «μυηθούμε» στο ατελιέ του ζωγράφου Λούσιαν Φρόιντ, θέμα μιας αριστοτεχνικά στημένης έκθεσης που παρουσιάζεται στο Μπομπούρ έως τέλη Ιουλίου. Οι φράσεις του εγγονού του πατέρα της ψυχανάλυσης που μας καθοδηγούν στους τέσσερις σταθμούς της διαδρομής, τα δύο ταινιάκια και οι φωτογραφίες του Tim Meara και του David Dawson, βοηθού του ογδονταοχτάχρονου σήμερα καλλιτέχνη, στήνουν το πορτρέτο ενός ζωγράφου που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του κλεισμένος σε τέσσερις τοίχους, παλεύοντας να πλάσει έναν δικό του μοναδικό κόσμο, κατ’ εικόνα αλλά όχι και καθ’ ομοίωση του πραγματικού. Εναν κόσμο ακραία ρεαλιστικό αλλά καθόλου εξπρεσιονιστικό, όπου τα σώματα «υπάρχουν» για δεύτερη φορά απαθανατισμένα, γυμνά κι ακίνητα όπως τα είδε, αλλά χωρίς συναίσθημα. «Θέλω να ενσαρκώσω τα μοντέλα μου όπως ένας ηθοποιός ενσαρκώνει το πρόσωπο που υποδύεται», διαβάζουμε στον τοίχο, «[να δείξω] μια εντατικοποιημένη πραγματικότητα», «αυτό που με ενδιαφέρει στους ανθρώπους είναι η ζωώδης πλευρά τους (...)». Με άλλα λόγια η φθορά και η ατέλεια, η σάρκα αυτή καθαυτή ως καθρέπτης, όχι όμως της ψυχής, αλλά της ίδιας της ζωής ως πορεία προς την παρακμή.

Ενότητες

Στις πρώτες δύο ενότητες της έκθεσης, αφιερωμένες στους «Εσωτερικούς χώρους» και τις «Αυτοπροσωπογραφίες» του καλλιτέχνη, το βλέμμα μας αιχμαλωτίζει η εντυπωσιακά ρεαλιστική αναπαράσταση των μορφών, η παράξενη προοπτική, η υφή του πίνακα. Τα πρόσωπα, ηθοποιοί αυτού του παράξενου θεάτρου της σκληρότητας, μοιάζουν να γλιστρούν στο κεκλιμένο πάτωμα του δωματίου, προτού παγώσουν σε γκρο πλαν. Χέρια και πόδια κρέμονται από τα κρεβάτια ή ακουμπούν στο στήθος, μισάνοιχτα στόματα προδίδουν βουβές αναπνοές, ένας σκύλος εδώ, μία γλάστρα εκεί.

Η αινιγματική εικόνα που ανοίγει την έκθεση, με τίτλο «Το Δωμάτιο του Ζωγράφου» (1944), φέρει τον απόηχο ενός έντονου (αλλά και ουδέποτε δηλωμένου απ’ όσο ξέρω) υπερεαλιστικού πνεύματος: Ενα κεφάλι ζέμπρας εισχωρεί από το παράθυρο ενός δωματίου με αποκλειστική επίπλωση έναν καναπέ-ντιβάνι, ένα φυτό πίσω από το ντιβάνι, και στο πάτωμα πεσμένα, ένα καπέλο κι ένα μαντίλι...

Οταν ο Λούσιαν Φρόιντ ζωγραφίζει αυτό το παράξενο δωμάτιο, είναι 22 χρόνων. Εχει μόλις εγκατασταθεί σε ένα μεγάλο ατελιέ στο Paddington, λαϊκή συνοικία του Λονδίνου κατεστραμμένη από τους βομβαρδισμούς. Την επόμενη χρονιά θα γνωρίσει τον Φράνσις Μπέικον με τον οποίο θα διατηρήσει μια σταθερή επαφή μέχρι τη δεκαετία του ’70. Το 1946, σε ένα πέρασμα από το Παρίσι, ο ζωγράφος θα γνωρίσει τον Πικάσο και τον Τζιακομέτι, ενώ αμέσως μετά θα εγκατασταθεί για πέντε μήνες στον ελληνικό Πόρο, μαζί με τον ζωγράφο John Craxton. Στο Paddington θα παραμείνει για τριάντα ολόκληρα χρόνια, οπότε θα μετακομίσει σε ένα άνετο λοφτ στο Holland Park και εν τέλει στο σημερινό του σπίτι στο Notting Hill. Δίπλα στα πολυάριθμα Interiors (Εσωτερικοί χώροι) της πρώτης ενότητας, κάποια αστικά τοπία ή θέες του κήπου του ατελιέ του από το παράθυρο (διάλογος με τη ζωγραφική του Constable σύμφωνα με τους ειδικούς), προσδίδουν μια πράσινη αλλά και αρκετά κιτς τολμώ να πω νότα στην ατμόσφαιρα.

Η δεύτερη ενότητα της έκθεσης, αφιερωμένη στις πολυάριθμες αυτοπροσωπογραφίες του Λούσιαν Φρόιντ, φέρει τον διφορούμενο τίτλο «R�lexion: οι αυτοπροσωπογραφίες». Παίζοντας με τις δύο σημασίες της λέξης r�lexion στα γαλλικά όπως και στα αγγλικά (reflection), στοχασμός και αντανάκλαση, ο Φρόιντ συμπεριφέρεται στην εικόνα του με τον ίδιο τρόπο που συμπεριφέρεται και σε εκείνες των μοντέλων του. Ενας «στοχασμός», πόσω μάλλον ένας «αναστοχασμός», δεν είναι παρά μια «αντανάκλαση» για τον ζωγράφο, η θέα του ειδώλου μας στον καθρέπτη.

Στον διάσημο πίνακα Reflection with two Children (1965), που χρησιμοποιήθηκε και για την αφίσα της έκθεσης, ο ζωγράφος αναπαριστά τον εαυτό του ιδωμένο από χαμηλά, ενώ στο μπροστινό και κάτω μέρος του πίνακα, δύο παιδιά μάς κοιτούν σαν από κάποιο παράθυρο.

Ο ματιερισμός (έμφαση στην υλική διάσταση της ζωγραφικής) του Φρόιντ συναγωνίζεται σε ένταση τον μανιερισμό του, ενώ αναρωτιέμαι πόση ειρωνεία μπορεί να χωρέσει σε έναν πίνακα με τίτλο The Painter Surprised by a Naked Admirer (2004-2005): μια γυμνή γυναίκα στο πάτωμα αρπάζει ικετευτικά το πόδι του ζωγράφου που στέκει επιβλητικός στη μέση του ατελιέ. Οι τοίχοι του δωματίου είναι καταλερωμένοι από μπογιές, ενώ σε έναν πίνακα μέσα στον πίνακα επαναλαμβάνεται σε αντανάκλαση η ίδια σκηνή στο άπειρο.

Στις επόμενες αίθουσες σειρά έχουν οι «Επαναλήψεις», μια σειρά από προσωπικές αναγνώσεις γνωστών έργων μεγάλων ζωγράφων, όπως ο Chardin, ο C�anne ή ο Constable. Η φράση του καλλιτέχνη που κοσμεί την εντυπωσιακή αυτή αίθουσα είναι για μιαν ακόμα φορά εύγλωττη: «Η τέχνη προέρχεται από την τέχνη».

Ο υποβόσκων ακαδημαϊσμός του Φρόιντ φτάνει εδώ στο απόγειό του, με κορυφαία έκφραση έναν εντυπωσιακό πίνακα που «ξαναπαίζει» ένα νεανικό έργο του Σεζάν με τίτλο «Το απόγευμα στη Νάπολη» (1872-1875) σύμφωνα με τους «φροϊδικούς» κανόνες: ο χώρος του δωματίου διαστέλλεται και ξεγυμνώνεται όπως και η υπηρέτρια που φέρνει στο ξαπλωμένο στο πάτωμα (αντί του κρεβατιού) ζευγάρι τον δίσκο με τον καφέ, ο άντρας (ζωγράφος) γυρνάει την πλάτη του στη γυναίκα (μοντέλο). Στη θέση του τρυφερού χαδιού (Σεζάν), η μελαγχολική πόζα του «ταραγμένου» δημιουργού (Φρόιντ). Η θεατρικότητα, ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της ζωγραφικής του Λούσιαν Φρόιντ, κερδίζει τις εντυπώσεις και στην τέταρτη και τελευταία ενότητα αυτής της έκθεσης, με τον εμβληματικό τίτλο «Σαν τη σάρκα: σκηνογραφίες και σύνθεση».

Εδώ, τους τοίχους και το βλέμμα μας ξεχειλίζουν και πάλι σώματα, εκτεθειμένα στο πάτωμα, στο κρεβάτι ή στον καναπέ. Παραμορφωμένα από τα παχιά στρώματα μπογιάς που συνθέτουν την ύλη τους, ζαρωμένα, με πρησμένα και συχνά δυσανάλογα άκρα, με κόκκινες και γκρίζες αποχρώσεις σαν μελανιές, μας τρομάζουν με την «ασχήμια» τους. Για να αναπαραστήσει τη σάρκα ο Λούσιαν Φρόιντ χρησιμοποιεί μια ειδική «πάστα», το άσπρο Cremnitz.

Κανένα προσχέδιο, απουσία σύνθεσης, σκηνοθεσία. Παρατηρώντας λίγο πριν από την έξοδο το ολόσωμο πορτρέτο του καλτ Αγγλου γκέι περφόρμερ Leigh Bowery, όρθιου σαν άγαλμα πάνω σε ένα τραπέζι-βάθρο, ή τη θλιβερή γύμνια της υπερτραφούς Big Sue στον καναπέ, μια και μόνο σκέψη στριφογυρίζει στο μυαλό μου: ο «κόσμος» του Λούσιαν Φρόιντ, καρπός προσεκτικής και πολύωρης «παρατήρησης» της πραγματικότητας, είναι περισσότερο κι από φοβερός τρομερός και «έντονος», εφιαλτικά άψυχος. Τερατώδης.

Ιδρυτικό μέλος της Σχολής του Λονδίνου

Ο Λούσιαν Φρόιντ γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1922 στο Βερολίνο. Ο πατέρας του, Ernst Ludwig Freud, είναι ο νεότερος γιος του Σίγκμουντ Φρόιντ, ενώ η μητέρα του Lucie Freud, κόρη ενός εμπόρου δημητριακών.

Το 1934, η εβραϊκή οικογένεια Φρόιντ, ενόψει της ανόδου του ναζισμού, εγκαταλείπει τη Γερμανία για την Αγγλία. Οι τρεις γιοι Φρόιντ φοιτούν σε ένα προοδευτικό σχολείο του Ντέβον, το Darlington Hall School, και στη συνέχεια σε ένα άλλο πιο κλασικό λύκειο του Ντόρσετ.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1939 ο Σίγκμουντ Φρόιντ πεθαίνει στο Λονδίνο. Την ίδια χρονιά, ο δεκαεπτάχρονος Λούσιαν αποκτά τη βρετανική υπηκοότητα και γράφεται στην East Anglian School of Painting and Drawing στο Dedham, μια μικρή πόλη βορειοανατολικά του Λονδίνου.

Θα παντρευτεί δύο φορές, το 1948, την Kitty Garman, κόρη του γλύπτη Jacob Epstein, και το 1953 τη συγγραφέα Caroline Blackwood (1931-1996). Το 1954 ο Λούσιαν Φρόιντ επιλέγεται μαζί με τους Φράνσις Μπέικον και Μπεν Νίκολσον να εκπροσωπήσουν τη Μεγάλη Βρετανία στην XXVIIη Μπιενάλε της Βενετίας.

Μαζί με τους Μπέικον, Michael Andrews, Frank Auerbach, Leon Kossoff, Graham Sutherland και μια πενηνταριά ακόμα καλλιτέχνες που εργάζονται στη βρετανική πρωτεύουσα, συστήνουν τη λεγόμενη «Σχολή του Λονδίνου».

• Λούσιαν Φρόιντ, «Το Ατελιέ» Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Παρίσι έως 19.7.2010

Ο ΛΟΥΣΙΑΝ ΦΡΟΫΝΤ ΣΕ ΝΕΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ. Στα 86 του βρήκε νέα μούσα, ετών 25

• Επιμέλεια: Μαίρη Αδαμοπούλου. ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 6 Απριλίου 2009

• Δεν είναι διάσημος μόνο ως ο μεγαλύτερος εν ζωή εκπρόσωπος της παραστατικής ζωγραφικής. Ούτε μόνο για το επίθετό του, που παραπέμπει στον παππού του-πατέρα της ψυχανάλυσης Ζίγκμουντ Φρόυντ. Και βεβαίως ούτε επειδή θεωρείται ο πιο ακριβοπληρωμένος εν ζωή ζωγράφος αφού τον Μάιο έργο του πωλήθηκε προς 33,6 εκατ. δολάρια σε δημοπρασία της Νέας Υόρκης. Είναι διάσημος και για τις πολλές και εξίσου διάσημες μούσες του.

Αφού από το εργαστήρι του Λούσιαν Φρόυντ παρήλασαν ως μοντέλα αλλά και ως πηγές έμπνευσης ανάμεσα σε άλλες οι δύο σύζυγοί του, οι κόρες του από τα 16 τους, η άλλοτε εκρηκτική Τζέρι Χολ και η αμφισβητούμενη Κέιτ Μος, τώρα έρχεται να προστεθεί μία ακόμη. Η μόλις 25 ετών καλλιτέχνις Περίν Κρίστιαν, η οποία, αφού δεν είδε και μεγάλη προκοπή σαν ζωγράφος, ετοιμάζεται να γνωρίσει τη δόξα ως μοντέλο του Φρόυντ.

Η συνάντηση του ζωγράφου με τη νεαρά μούσα του έγινε στη σχολή Καλών Τεχνών που ίδρυσε ο πρίγκιπας Κάρολος όταν μια καθηγήτριά της τής είπε πως ο Φρόυντ αναζητούσε μοντέλο. «Τον συνάντησα για πρωινό σε ένα ρεστοράν στο Κένσινγκτον. Έπειτα περίμενα νέα του και η καθηγήτριά μου από τη σχολή σχεδίου με ενημέρωσε πως ο Φρόυντ ήθελε να συνεχίσει μαζί μου», λέει η Περίν, που μέχρι τώρα έχει πουλήσει μόλις τέσσερις ελαιογραφίες της, ενώ ελπίζει σε καλύτερες μέρες μετά τη δημοσιότητα που πήρε η συνεργασία τους. Εκμεταλλευόμενη την κατάσταση εκθέτει αυτή την περίοδο χαρακτικά και σχέδιά της σε βρετανική γκαλερί.

Το έργο του Φρόυντ- εκτιμάται σε 15 εκατ. στερλίνες- απεικονίζει τη νεαρά ζωγράφο γυμνή, ωστόσο τίποτα πονηρό δεν συνέβη στον έναν και κάτι χρόνο που διήρκεσε η συνεργασία τους. «Είχα απλώς το προνόμιο να παρακολουθώ τον μεγάλο δάσκαλο εν ώρα εργασίας. Η σχέση μας ήταν απολύτως επαγγελματική. Εξάλλου ζω με το αγόρι μου», εξηγεί η Περίν που συνόδευσε τον ζωγράφο και σε δείπνο για τα εγκαίνια του νέου καταστήματος του οίκου Λανβέν στο Λονδίνο.

«Δεν είναι παράξενο για μένα να ποζάρω γυμνή» προσθέτει. «Έχω συνηθίσει να βλέπω γυμνά στη σχολή. Και επιπλέον δεν βαρέθηκα ούτε μια στιγμή, διότι διδάχτηκα από την αφοσίωση του Λούσιαν Φρόυντ. Με ενέπνεε πολύ το γεγονός πως συνεργαζόμουν με κάποιον που είναι τόσο σπουδαίος ζωγράφος».