Είναι η γελοιογραφία για το μουσείο;

• Εκθεση των ελλήνων γελοιογράφων στο Μουσείο Μπενάκη

(File: ΚΥΡ.jpg )

Χιουμοριστική, εικαστική παρέμβαση γεμάτη από χρώμα αλλά κυρίως από τους εύστοχους σχολιασμούς των ελλήνων γελοιογράφων οργανώνεται από τις 21 Σεπτεμβρίου στο αίθριο του Νέου Κτιρίου του Μουσείου Μπενάκη. «Με το Μ…πενάκι των γελοιογράφων» είναι ο τίτλος της έκθεσης που παρουσιάζεται ως ένα εικαστικό δρώμενο, το οποίο δείχνει ότι η γελοιογραφία δεν καλουπάρεται από την παρουσία της στον Τύπο, δεν εξαιρείται από τα εικαστικά και δεν κομπλεξάρεται επειδή ασχολείται με το επίκαιρο άρα και εφήμερο... Και πράγματι, τυπωμένες πάνω σε μουσαμάδες οι γελοιογραφίες των 24 δημιουργών που παίρνουν μέρος, διεκδικούν μία ειδική θέση στον εικαστικό χώρο.

Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου, τηλ 210 345 3111). Εγκαίνια στις 19 Σεπτεμβρίου - Θα διαρκέσει μέχρι τις 2 Οκτωβρίου

Η έκθεση συνδιοργανώνεται από την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων και τα έργα που παρουσιάζονται προέρχονται από την τελευταία σοδειά της παραγωγής των γελοιογράφων με αφετηρία και θέμα τους χαλεπούς καιρούς που διανύει η χώρα.

Αλλωστε οι γελοιογράφοι αρνούνται ότι υπάρχει κρίση στο χιούμορ, αντίθετα το αναζητούν και το βρίσκουν ακριβώς μέσα στην κρίση. Ετσι αν η τέχνη είναι μια σοβαρή υπόθεση, τότε και το χιούμορ είναι μια σοβαρότερη, όσο κι αν αυτό ακούγεται παράδοξο, όπως λένε.

Συγκεριμένα παίρνουν μέρος οι: Βλάχος Κώστας, Γεωργοπάλης Δημήτρης (εφημ. Realnews), Γρηγοριάδης Κώστας (Ριζοσπάστης), Ζάχαρης Πάνος/ Πάνος (Το Ποντίκι), Ζερβός Πέτρος (Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία), Καλαϊτζής Γιάννης(Ελευθεροτυπία), Κουντούρης Μιχάλης (Ελεύθερος Τύπος), Κυριακόπουλος Γιάννης/ΚΥΡ (Το Βήμα), Μακρής Ηλίας (Η Καθημερινή), Μαραγκός Πάνος (Έθνος),Μητρόπουλος Βασίλης/ BAS, Μητρόπουλος Κώστας (Τα Νέα), Ξένου Εφη (Τα Νέα),Παπαγεωργίου Βασίλης (Ριζοσπάστης), Παυλίδης Βαγγέλης, Πετρουλάκης Ανδρέας(Η Καθημερινή), Σχοινά Κατερίνα, SOLOUP (Το ποντίκι), Σταυρόπουλος Στάθης/Στάθης (Ελευθεροτυπία), Ταμπακέας Ηλίας (Ελευθεροτυπία), Χαντζόπουλος Δημήτρης (Τα Νέα), Μήλας Παναγιώτης, Δερβενιώτης Σπύρος (free Sunday) καιΤζαμπούρα Μαρία (Πρώτο Θέμα).

Στο πωλητήριο, κατά την διάρκεια της έκθεσης θα διατίθενται και πρόσφατες εκδόσεις άλμπουμ των γελοιογράφων που συμμετέχουν στην έκθεση ενώ την Κυριακή 2 Οκτωβρίου (10: 30 έως13:30), οι γελοιογράφοι βρίσκονται στο αίθριο του μουσείου για να γνωρίσουν τους επισκέπτες της τελευταίας μέρας της έκθεσης, να συζητήσουν μαζί τους και να σκιτσάρουν επιτόπου, μεμονωμένα ή ομαδικά.

Η οικονομική κρίση στο «στόχαστρο» έξι γελοιογράφων

• Έκθεση στον Πειραιά

Η έκθεση παρουσιάζεται στον Πειραιά έως τις 4 Φεβρουαρίου   

---

Σε μια εποχή που όλοι συζητούν για την οικονομική κρίση, έξι γελοιογράφοι στέκονται κριτικά απέναντι στην πραγματικότητα, παρουσιάζοντας μια έκθεση πολιτικής γελοιογραφίας, με τίτλο: «Η κρίση των έξι». Η έκθεση παρουσιάζεται έως τις 4 Φεβρουαρίου στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά. Στην έκθεση συμμετέχουν οι: Γεωργοπάλης Δημήτρης, Κουντούρης Μιχάλης, Μακρής Ηλίας, Μαραγκός Πάνος, Ξένου Έφη και Τζαμπούρα Μαρία. Τα εγκαίνια διοργανώνονται το Σάββατο 29 Ιανουαρίου και θα περιλαμβάνουν και πολύ μουσική, αφού σε ρόλο-έκπληξη εμφανίζεται ο γνωστός από τον χώρο των κόμικ Θανάσης Πέτρου. Η έκθεση διαρκεί έως τις 4 Φεβρουαρίου και είναι ανοιχτή καθημερινά, από τις 10:00 έως τη 13:00 και από τις 18:00 έως τις 21:00 το βράδυ. «Η κρίση των έξι» παρουσιάζεται στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά, Κτίριο Παλαιού Ταχυδρομείου, Φίλωνος 29 και Καραολή και Δημητρίου, τηλ. 210 4101401.

Γελοιογραφική δημιουργία

«Το κουβάλημα της πέτρας»

«Η γελοιογραφία είναι σάτιρα (...) η κωμική παράσταση ή ο λόγος που ξεσκεπάζει το κακό και την ασκήμια, με σκοπό να τη διορθώσουν. Είναι η εκδίκηση του αδύνατου, μια τέχνη ελιγμών. "Οταν ο σατιρικός συγκατανεύοντας χαϊδεύει, χαϊδεύει με τα νύχια του και είναι τούτο η μόνη συγκατάβαση που μπορεί να κάνει". Γι' αυτό αφορίστηκε ο Λασκαράτος, γι' αυτό ο σκοταδισμός και οι δικτατορίες ευνουχίζουν τον σατιρικό. Κι ο τελευταίος αν είναι ανευλαβής αφορίζεται διαφορετικά... Οσο κι αν ψάξετε, δε θα βρείτε ούτε μια γελοιογραφία δικτάτορα στον τόπο του».

Αυτό το κείμενο (από το βιβλίο του Δημήτρη Σαπρανίδη «Ιστορία της πολιτικής γελοιογραφίας στην Ελλάδα») προτάσσει σε ένα βιβλίο που ετοίμασε και σκοπεύει να εκδώσει ο αγωνιστής, εικαστικός καλλιτέχνης της ΕΠΟΝ, παλαίμαχος εικονογράφος εξαιρετικών βιβλίων για παιδιά και εφήβους και συγγραφέας Γιάννης Στεφανίδης. Υπό τον τίτλο «Οι "χειρότερες" γελοιογραφίες», ο ακαταπόνητος δημιουργός παραθέτει γελοιογραφίες εμπνευσμένες από την πολιτικο-οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα που βιώνει ο απλός άνθρωπος της ανάγκης, αλλά και ποικίλης θεματολογίας σκίτσα, μεταξύ των οποίων και το «Κουβάλημα της πέτρας», ένα πικρόγευστου χιούμορ σκίτσο μνήμης από την εξορία στο Κοντοπούλι της Λήμνου, όπου οι πολιτικοί εξόριστοι κουβάλησαν μεγάλες πέτρες και έχτισαν αναρρωτήριο.

Γελοιογραφίας λάμψη και κόψη...

• Γελοιογραφικό λεύκωμα του σκιτσογράφου του «Ρ» Κώστα Γρηγοριάδη

Γρηγοριάδης Κώστας

Ο σκιτσογράφος, όπως ο δημοσιογράφος, στρέφει καθημερινά τη «ματιά» και το πενάκι του σε «έργα και ημέρες» του ανθρώπινου, κοινωνικού και, προπάντων, του πολιτικού βίου, ντόπιου και διεθνούς. Εύστοχα, λοιπόν, ο πολύ αγαπητός συνάδελφος - σκιτσογράφος του «Ριζοσπάστη» Κώστας Γρηγοριάδης τιτλοδότησε το νέο λεύκωμα γελοιογραφιών του «Σκίτσα και ...Ημέρες» (εκδόσεις «Greekartoon»). Στις 143 σελίδες του λευκώματος ανθολογεί δεκάδες πολιτικές γελοιογραφίες του (τρεις γελοιογραφίες για κάθε μια από τις 23 θεματικές ενότητες που επέλεξε), δημοσιευμένες σχεδόν όλες στον «Ρ», και στις τελευταίες 15 σελίδες θεματικές ενότητες σκιτσογραφικών κόμικς.

Τι σημαίνει γελοιογραφία; Σημαίνει ζωγραφική ή πλαστική αναπαράσταση, με παραμορφωτικό τρόπο, οποιουδήποτε γελοίου, καταγέλαστου: είτε ανθρώπου, είτε γεγονότος, είτε πράγματος.

Ο Κώστας Γρηγοριάδης, όμως, «διάλεξε τον πιο δύσκολο από τους γελοιογραφικούς δρόμους, που είναι ο πολιτικά και ιδεολογικά συνεπής, αυτόν της ταξικής αγωνιστικότητας και πάλης. Που σημαίνει ότι υποτάσσει την έμπνευση και πειθαρχεί την αισθητική άποψη, τασσόμενος σ' έναν ανώτερο της υποκειμενικής έκφρασης και ικανοποίησης. Που σημαίνει εκλαΐκευση της σάτιρας, χωρίς απώλεια του βάρους της είδησης», υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, η Λιάνα Κανέλλη, προλογίζοντας το λεύκωμα. Ευχόμενη «το πενάκι του να νικήσει, κι εμείς μαζί του, όλες τις φρικτές πραγματικότητες, όλες τις αποτρόπαιες πράξεις της εξουσίας εναντίον του λαού, η βαρβαρότητα να ηττηθεί σύντομα», η Λ. Κανέλλη χαρακτηρίζει τη γελοιογραφική δημιουργία του Κ. Γρηγοριάδη «τροχιοδεικτικό μνήμης, άνθος καλού που κόσμησε το εύφορο έδαφος του "Ριζοσπάστη" σε ώρες μάχης κι ώρες ανάπαυσης, μετά λόγου και σχεδίου γνώσεως».

Γρηγοριάδης Κώστα

Η γελοιογραφία, φύσει και θέσει, αποτελεί ένα «πειραχτήρι», που - υπομειδιώντας, περιγελώντας, εμπαίζοντας, χλευάζοντας οτιδήποτε κωμικό, φαιδρό, ρεζίλικο, αξιοπεριφρόνητο - εξωθεί τον αποδέκτη της στο γέλιο. Η γελοιογραφία μάς κάνει να γελάμε για πράγματα που θα 'πρεπε να κλαίμε... Ο γελοιογράφος, εκφράζοντας το κοινό αίσθημα, με το πενάκι του, βγάζει το «άχτι» του για κάθε στραβό κι ανάποδο και το γελοιογραφικό πενάκι σαν «τσίμπημα» βελόνας «ξυπνά» την προσοχή μας, οξύνει την αντίληψη και την κρίση μας.

Η πολιτική γελοιογραφία, όμως, και μάλιστα σε μια μαχόμενη για τα δίκια του λαού εφημερίδα όπως είναι ο «Ριζοσπάστης», δεν είναι απλώς «πειραχτήρι» που κάνει «καλαμπουράκι». Είναι κάτι πολύ σοβαρότερο. Είναι - και του Κώστα Γρηγοριάδη είναι - «ανυπότακτη» πολιτικο-ιδεολογικά έκφραση και δημιουργία, με την οποία ο αποδέκτης της νιώθει να παίρνει μιαν «εκδίκηση» για οτιδήποτε γελοίο, βλαπτικό, άθλιο της πολιτικής εξουσίας και της κοινωνικής πραγματικότητας. Δημιουργία «μάχης», που - διά του σαρκασμού - φτύνοντας κατάμουτρα στο φορέα της ασχήμιας, του κακού, του παραλόγου, της ψευδολογίας, της αγυρτείας, αποτυπώνοντας, συμπυκνώνοντας, αποκαλύπτοντας, καταγγέλλοντας καίρια και ευθύβολα την αλήθεια, διεγείρει τη σκέψη, την κρίση ...και την οργή μας για τα «έργα» και τις «ημέρες» των συμφερόντων του μεγάλου - ντόπιου και πολυεθνικού - κεφαλαίου και των πολιτικών υπηρετών του, που προκαλούν μύρια όσα βάσανα στους εργαζόμενους, στον τόπο και το λαό μας, αλλά και σε άλλους, δεινοπαθούντες από τον ιμπεριαλισμό, λαούς.

Γρηγοριάδης Κώστας

Μεταξύ των 23 θεματικών ενοτήτων, που απασχόλησαν γελοιογραφικά τον Κ. Γρηγοριάδη, είναι οι εξής: Οικονομία, Ακρίβεια, Χρηματιστήριο, Υγεία, Εργασιακό, Ιδιωτικοποιήσεις, Ασφαλιστικό, Παιδεία, Περιβάλλον, Αγρότες, Εκκλησία, Εξωτερική πολιτική, Κυπριακό, αλλά και τα Βαλκάνια, η Παλαιστίνη, το Ιράκ και, βέβαια, η νεοταξική τρομοκρατία.

Οι γελοιογραφίες του Κ. Γρηγοριάδη χαρακτηρίζονται από περίσσεια εικαστικής ικανότητας, αλλά με λιτή εκφραστικότητα, με φαντασία, με ήθος, με γερό πολιτικό «ένστικτο», με διαυγή πολιτική «ματιά» και κρίση, με ευθύβολη σαρκαστική ειρωνεία, αλλά και με αίσθηση του μέτρου και σεβασμό στην ανθρώπινη ιδιότητα. Η γελοιογραφική δημιουργία του Κ. Γρηγοριάδη είναι «καυστική αλλά όχι δηλητηριώδης, εύστοχη αλλά όχι εξοντωτική», όπως σωστά επισημαίνει η Λ. Κανέλλη. Αλλοτε με την εξπρεσιονιστική ή σουρεαλιστική έμφασή της, άλλοτε με τον αφαιρετικό συμβολισμό και ρεαλισμό της, αποκαλύπτει το ύποπτο, το άδηλο, το πρόδηλο, το πολύπλευρο, το κρυμμένο και συχνά περιπεπλεγμένο κακό. Ψάχνει τον «πυρήνα», το βάθος, την ουσία του ανθρώπινου, του κοινωνικού, του πολιτικού γεγονότος. Του ανθρώπινου, κοινωνικού, πολιτικού φαινομένου, επιφαινομένου και των συνεπειών τους. Μελαγχολεί στην αρχή, θυμώνει στη συνέχεια και έπειτα σκιτσάροντας, με λιτές, αλλά πολύ χαρακτηριστικές γραμμές, «επιτίθεται» στο ...στόχο του, καθιστώντας το σκίτσο του «καθρέφτη» γεγονότων και προσώπων της ελληνικής και διεθνούς επικαιρότητας. Διεγερτικό «τροφό» τής ολοένα και πιο αναγκαίας, πιο ζωτικής, σκέψης, κρίσης, συνείδησης και πράξης μας, ώστε να εκλείψει η σημερινή βάρβαρη, άθλια, ολέθρια, αλλά και σε όλους τους τομείς ...γελοιωδέστατη πολιτική.

Γι' αυτό και η πολιτικά μαχόμενη για το καλό του λαού γελοιογραφία μπορεί να έχει τη λάμψη και κόψη του ατσαλιού...

Γρηγοριάδης Κώστας

Γρηγοριάδης Κώστας

• Αριστούλα ΕΛΛΗΝΟΥΔΗ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Σάββατο 18 Απρίλη 2009 - Κυριακή 19 Απρίλη 2009

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

19/1/2003

-- Σκιτσογραφικόν... ακμαιότατον

19/1/2003

-- Τα «γιατί» και τα «διότι»

24/4/2002

-- Δηλητηριωδώς... «Ωραίαι γελοιογραφίαι»

16/4/1995

-- Το "βαρύ πυροβολικό" των Ελλήνων γελοιογράφων

16/4/1995

-- Το "βαρύ πυροβολικό" των Ελλήνων γελοιογράφων

Το γέλιο βγαίνει από το Ζάππειο

Έλληνες σκιτσογράφοι και 57 συνάδελφοί τους από όλες τις χώρες της ΕΕ σχολιάζουν το σήμερα και το αύριο με το πενάκι τους

Μια πανευρωπαϊκή συνάντηση γέλιου μάς προτείνει από χθες ως τις 26 Οκτωβρίου το Ζάππειο Μέγαρο, καθώς 34 γνωστοί έλληνες σκιτσογράφοι υποδέχονται 57 συναδέλφους τους από όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ, εκθέτοντας από ένα ως τρία έργα τους στο πλαίσιο της έκθεσης «Η γελοιογραφία στην Ευρώπη των 27». Την έκθεση, την οποία διοργανώνει η Βουλή των Ελλήνων σε συνεργασία με τη Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων, εγκαινίασε χθες ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Δημήτρης Σιούφας.Το πολυάριθμο κοινό στεκόταν για αρκετή ώρα μπροστά από κάθε έργο, γελώντας άλλοτε με την καρδιά του και άλλοτε με πικρία με τη σημερινή εικόνα της Γηραιάς Ηπείρου, όπως την αποτυπώνουν τα δαιμόνια πενάκια ανθρώπων που έχουν μάθει να λένε, ή μάλλον να σκιτσάρουν, τα πράγματα με το όνομά τους. Μεταξύ πολλών άλλων την έκθεση θαύμασαν οι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται πολλές φορές στο «στόχαστρο» των γελοιογράφων καθώς ανήκουν στον χώρο της πολιτικής, όπως οι κκ. Προκόπης Παυλόπουλος,Απόστολος Κακλαμάνης,Γιάννης Τραγάκης, Βαΐτσης Αποστολάτος, η κυρία Μαρία Δαμανάκη κ.ά.

« Το γέλιο είναι η συντομότερη απόσταση μεταξύ των ανθρώπων » είπε ο κ. Σιούφας μνημονεύοντας τα λόγια του Αθανάσιου Κανελλόπουλου. Ο ίδιος ευχήθηκε σε όλους τους συμμετέχοντες να αντέξουν την κριτική των επισκεπτών « όπως εμείς αντέχουμε τη δική τους κριτική ». Κλείνοντας τόνισε ότι οι γελοιογράφοι είναι οι μόνοι που ασχολούνται με την πολιτική και δεν επιδιώκουν το χειροκρότημα αλλά μόνο το γέλιο. Εκ μέρους των συμμετεχόντων η Έφη Ξένου τού παρέδωσε μια γλαφυρή προσωπογραφία του φιλοτεχνημένη από την ίδια.

Σε περίοπτη θέση μέσα στην έκθεση συναντήσαμε γελοιογραφίες από τις εφημερίδες «Σκριπ», «Το Αστυ» και ο «Νέος Αριστοφάνης» που χρονολογούνται από τα έτη 1895, 1886 και 1887. Σε μια μάλιστα γελοιογραφία του Παναγιώτου Πηγαδιώτου η Ελλάδα, το Σύνταγμα και άλλοι θεσμοί εμφανίζονται κρεβατωμένοι και βαριά ασθενείς ενώ οι Τρικούπης,Γεώργιος Α΄,Δηλιγιάννης προσφέρονται να τους θεραπεύσουν. Σε κάνει να σκέφτεσαι ότι όταν τα χρόνια περάσουν, οι γελοιογραφίες φαίνονται πιο σοβαρές παρά αστείες και λειτουργούν ως πρώτης τάξεως χρονογραφήματα άλλων εποχών.

Στην καλοστημένη έκθεση ο καθένας μπορεί να βρει κομμάτια προβληματισμών για το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης αλλά και ολόκληρου του πλανήτη. Το χιούμορ είναι άλλοτε γλυκό και άλλοτε πικρό, πάντα όμως εύστοχο. Ενας καθρέφτης πότε έγχρωμος και πότε ασπρόμαυρος, όλων όσα μάς προβληματίζουν καθημερινά. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν ακόμη πολλά μέρη στον κόσμο όπου η ελεύθερη γελοιογραφία είναι επικίνδυνη για τον γελοιογράφο και απαγορευμένη για τον πολίτη.

Ζάππειο Μέγαρο, πληροφορίες στο τηλ. 210 3692.174.
ΑΣΤΕΡΟΠΗ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ, ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη, 14 Οκτωβρίου 2008

Πενάκια, χρώματα και χαμόγελα από τα εύστοχα σχόλια περίσσεψαν στα χθεσινά εγκαίνια στο Ζάππειο

Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ

Ντέιβ Μπράουν: «Έχω το δικαίωμα να σατιρίζω τα πιστεύω σας»

Λίγο πριν έρθει στην Αθήνα για τα εγκαίνια της έκθεσης «Η γελοιογραφία στην Ευρώπη των 27», ο πολιτικός γελοιογράφος της βρετανικής εφημερίδας «The Independent» μιλάει για τα όρια που δεν πρέπει να έχει η ελευθερία του λόγου.

Υπάρχουν στιγμές που ο Μπλερ του λείπει. Ήταν, λέει, ο αγαπημένος του στόχος. «Προσφερόταν και σαν φυσιογνωμία. Από ένα σημείο και μετά, ήταν αρκετό να σκιτσάρω μόνο αυτιά και δόντια. Ίσως κι ένα γουρλωμένο μάτι.

»Ήταν αρκετά για να τον αποδώσω», λέει ο Ντέιβ Μπράουν, που υπογράφει τις πολιτικές γελοιογραφίες του «Independent» τα τελευταία δώδεκα χρόνια. «Βέβαια τον χόρτασα, ενώ δεν μπορώ να πω το ίδιο για τη Θάτσερ. Κρίμα γιατί ήταν πολύ εύκολο να τη σκιτσάρεις κι εξίσου εύκολο να τη μισείς», παραπονιέται κι η φωνή του έχει τόνο ελαφρώς νοσταλγικό.

• Πώς σας φάνηκε το εξώφυλλο του «New Yorker», που παρουσίαζε τον Μπαράκ και τη Μισέλ Ομπάμα σαν μαχητές του Ισλάμ, σατιρίζοντας την εικόνα που μια μερίδα Αμερικανών έχει για τον υποψήφιο πρόεδρο της χώρας;

«Πρώτα απ' όλα πιστεύω πως ο Ομπάμα δεν ενοχλήθηκε πραγματικά από το σκίτσο, μάλλον κατάλαβε τον στόχο της σάτιρας. Αλλά λογικό ήταν να κάνει τον θυμωμένο, ώστε να μην αφήσει κανένα περιθώριο στους Ρεπουμπλικάνους να το εκμεταλλευτούν. Τώρα, κατά τα άλλα, θεωρώ πως σαν γελοιογραφία δεν πέτυχε το στόχο της γιατί ήταν περιγραφική. Οταν παρωδείς ανθρώπους που έχουν εντελώς εξωφρενικές αντιλήψεις, πρέπει να πας πιο μακριά. Γιατί στους αναγνώστες σου, οι οποίοι είναι λογικοί, αυτοί οι άνθρωποι ήδη δείχνουν γελοίοι. Δεν συμφωνώ, όμως, με όσους λένε πως δεν θα έπρεπε να δημοσιευτεί, ώστε να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις. Πρέπει να δημοσιεύονται όλα ελεύθερα και να είμαστε ικανοί να συζητάμε μεταξύ μας στη βάση λογικών επιχειρημάτων».

• Σε μια δημοκρατική, πολυπολιτισμική κοινωνία, είναι εφικτό και λογικό να υπάρχουν κοινότητες ανθρώπων που διεκδικούν το δικαίωμα να προστατεύονται από προσβολές, απαιτώντας το στο όνομα της θρησκείας τους;

«Όχι, για κανέναν λόγο. Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να απαιτεί να μην προσβληθεί. Οφείλω να σέβομαι το δικαίωμά σου να έχεις κάποια πιστεύω, αλλά την ίδια στιγμή έχω πάντα το δικαίωμα να πω ότι κατά τη γνώμη μου τα πιστεύω σου είναι ένα μάτσο ανοησίες».

• Πού βάζετε το όριο, όταν πρόκειται να σατιρίσετε ένα πρόσωπο ή μια κατάσταση;

«Πουθενά, για να είμαι είμαι ειλικρινής. Νομίζω πως από τη στιγμή που δεν προτρέπεις άλλους ανθρώπους να ασκήσουν βία -πραγματική, σωματική βία- θα πρέπει να είσαι ελεύθερος να σκιτσάρεις και να γράψεις ό,τι θέλεις σε μια γελοιογραφία. Το μόνο όριο που βάζω είναι αυτό που μπορεί να μου επιβάλει η εφημερίδα. Κι αυτό όταν συμβαίνει δεν έχει να κάνει με πολιτικούς λόγους, αλλά με τις διαφορετικές ενδεχομένως αντιλήψεις μας περί λεπτού γούστου. Θέλω να πω ότι έχει τύχει να μου επιστρέψουν γελοιογραφίες για να βάλω πίσω τα παντελόνια που έλειπαν...».

• Οι Βρετανοί πολιτικοί εκτιμούν το χιούμορ, όταν βγάζει γέλιο σε βάρος τους;

«Έχω την αίσθηση πως όλο και λιγοστεύουν εκείνοι που ξέρουν να εκτιμούν μια πετυχημένη γελοιογραφία. Παλιότερα υπήρχαν πολιτικοί που συνειδητοποιούσαν πως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να κάνεις μια πολιτική γελοιογραφία ανώδυνη ήταν να αγοράσεις το πρωτότυπο. Άλλωστε αισθάνεσαι και λίγο αποτυχημένος, όταν ένα σκίτσο σου δεν αποδεικνύεται τόσο ενοχλητικό όσο περίμενες. Τελευταία οι πολιτικοί έχουν γίνει πολύ μυγιάγγιχτοι, ανησυχούν υπερβολικά για την εικόνα τους. Βέβαια σπαταλούν τόσο χρόνο και ενέργεια για να τη χτίζουν, να την αλλάζουν, να την προβάλλουν...Με αποτέλεσμα να χάνουν το χιούμορ τους. Ο Μέιτζορ, θυμάμαι, δεν άντεχε καθόλου τις γελοιογραφίες του και μάλιστα το ομολογούσε. Τεράστιο σφάλμα. Ποτέ δεν λες σε έναν γελοιογράφο ότι σε έχει εκνευρίσει, είναι σαν τον ενθαρρύνεις.Ετυχε μια φορά να μιλήσω για λίγο με τον Γκόρντον Μπράουν κι όταν κατάλαβε ποιος είμαι, παραπονέθηκε πως τον σχεδιάζω πιο χοντρό απ' ό,τι είναι. Κακή κίνηση, τώρα τον σχεδιάζω ακόμη πιο χοντρό».

Ανάμεσα στους Ευρωπαίους πολιτικούς, ποιοι σας προσφέρουν σταθερά έμπνευση;

«Θα έλεγα πως ο Σαρκοζί είναι θαυμάσια περίπτωση από κάθε άποψη. Βέβαια όταν ήταν ακόμη υπουργός έλεγε διάφορα εξωφρενικά πράγματα, έδινε περισσότερη τροφή. Τώρα κάπως έχει περιορίσει τις υπερβολές και τη μεγάλη επιθετικότητα στο λόγο του, αλλά παραμένει πολύ θεατρικός. Και οπωσδήποτε το παρουσιαστικό του είναι η χαρά του γελοιογράφου -πολύ κοντός με έντονα χαρακτηριστικά, πεταχτά αυτιά, μεγάλη μύτη. Επίσης είναι καταπληκτικό το κοντράστ όταν τον ζωγραφίζεις πλάι στην Κάρλα Μπρούνι. Έχει πολύ πλάκα να τον σκιτσάρεις. Και η Ανγκελα Μέρκελ δεν είναι κακή, αν και όσον αφορά τους Γερμανούς πρέπει να παραδεχτώ πως ο Χέλμουτ Κολ ήταν φοβερή φιγούρα για σκιτσάρισμα. Μπορούσες να κάνεις θαύματα με το σωματότυπό του».

Στην έκθεση «Η γελοιογραφία στην Ευρώπη των 27», που θα στεγάζεται στο Ζάππειο από τις 14 - 25/10, συμμετέχουν 92 πολιτικοί γελοιογράφοι.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 2 - 11/10/2008