«Ψηφιακή κληρονομιά»... με «ΣΔΙΤ»

Ο αρχαιολογικός χώρος Πετρών, στο Αμύνταιο

Ενταγμένο στην απαίτηση της ΕΕ για επιτάχυνση των διαδικασιών ψηφιοποίησης πολιτιστικού υλικού (μουσείων, βιβλιοθηκών, αρχείων κλπ), ως ένα ακόμη πεδίο κερδοφορίας του κεφαλαίου, ήταν το συνέδριο με θέμα «Η ψηφιακή κληρονομιά στο νέο περιβάλλον γνώσης», που διοργάνωσε χτες η Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων του ΥΠΠΟ, στο αμφιθέατρο της Εθνικής Τράπεζας.

Αν και η θεματική του συνεδρίου έχει περισσότερο «τεχνοκρατικό χαρακτήρα» (π.χ. «ψηφιακές εφαρμογές και νέα μέσα στην ερευνητική πρακτική της αρχαιολογίας και της πολιτιστικής διαχείρισης, πληροφοριακά συστήματα, βάσεις δεδομένων, οπτικοακουστικά μέσα, γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών, κ.ά.»), ενδιαφέρεται και για τη «διεύρυνση» των «πεδίων συμμετοχής στη διαμόρφωση του νέου περιβάλλοντος γνώσης».

Το τι σημαίνουν τα παραπάνω, το απέδωσε σαφέστατα πριν λίγους μήνες η επίτροπος Βίβιαν Ρέντινγκ - αναφερόμενη στην ψηφιοποίηση των βιβλιοθηκών - λέγοντας ότι «απαιτούνται περισσότερες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις για να επιταχυνθεί η ψηφιοποίηση» και φέρνοντας παραδείγματα «συμπράξεων» ιδιωτικού και δημόσιου τομέα σε χώρες όπως η Σλοβενία. Οι διοργανωτές του συνεδρίου εκτιμούν ότι η «διεθνής ερευνητική κοινότητα» αντιμετωπίζει «διλήμματα» «ως προς τη διατήρηση και βιωσιμότητα της νέας συσσωρευμένης ψηφιακής κληρονομιάς, τη διαλειτουργικότητα εφαρμογών και συστημάτων, αλλά και ως προς την παραγωγή, προσβασιμότητα και διάχυση του ψηφιακού περιεχομένου».

Ο υπουργός Πολιτισμού, Μιχ. Λιάπης, στην ομιλία του χαιρέτισε «κάθε συμβολή και τη συνεργασία ενός ευρέως φάσματος επαγγελματιών, περιλαμβανομένου του δημόσιου τομέα, των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων, καθώς επίσης και των ιδιωτικών και δημόσιων φορέων που διαθέτουν εκτενή εμπειρία στην παραγωγή και τη διαχείριση ψηφιακών τεκμηρίων (...) στο πλαίσιο ανάπτυξης συνεργασιών υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού» που «θα διασφαλίσει την αποτελεσματική διαχείριση της εθνικής προσπάθειας για την ψηφιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου της χώρας». Πρόσθεσε ότι «η μεγάλη ζήτηση ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου στις μέρες μας, αυξάνει την ανάγκη για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας, αλλά και της αξιοποίησης του διαθέσιμου ψηφιακού αποθέματος». Ανάγκη που «προκαλεί αλλαγές στο πεδίο της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς» και «ξεπερνά τις παραδοσιακές μεθόδους και διαδικασίες διαχείρισης συλλογών».

Ουσιαστικά, τα παραπάνω είναι ένας άλλος τρόπος να πεις αυτό που το ΥΠΠΟ, στους «βασικούς άξονες» άσκησης πολιτιστικής πολιτικής μέχρι και το 2013, δηλώνει ξεκάθαρα ως «ενίσχυση της επιχειρηματικότητας για την αξιοποίηση του πολιτιστικού προϊόντος (...)». ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Σάββατο 1 Νοέμβρη 2008

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

31/8/2008

-- Το επιχειρηματικό ... πολιτιστικό «όνειρο»

22/8/2008

-- Στον «ντορβά» της «αγοράς»

1/11/2007

-- «Επιχειρηματική» ψηφιοποίηση...

20/6/2003

-- Τώρα... που «γυρίζει»!

Αναστήλωση μνημείων Ακρόπολης: ένα έργο τελειώνει, άλλο ξεκινά

To μεγαλύτερο πρόγραμμα που υλοποιήθηκε ποτέ στην Ακρόπολη, η αναστήλωση της βόρειας πλευράς του Παρθενώνα, ολοκληρώνεται σε τρεις μήνες, ενώ ένα καινούργιο μέτωπο εργασιών ανοίγει στη δυτική πλευρά του μνημείου, όπου θα μεταφερθούν οι σκαλωσιές. Εν τω μεταξύ, στα Προπύλαια ολοκληρώθηκε ήδη η αναστήλωση της δυτικής αίθουσας, σύντομα θα ολοκληρωθούν οι εργασίες και στην ανατολική πλευρά και όταν με το καλό απομακρυνθούν και τα τελευταία ικριώματα και η γερανογέφυρα, οι επισκέπτες θα μπορούν να ζήσουν μια μοναδική εμπειρία: θα περνούν ανάμεσα στους δύο κίονες με τα νέα ιωνικά κιονόκρανα, πιστά αντίγραφα των αυθεντικών, και θα νιώθουν πώς ήταν ο χώρος αυτός στεγασμένος στην αρχαιότητα.

Αυτά έβλεπε από κοντά ο υπουργός Πολιτισμού Μιχάλης Λιάπης χθες στον Ιερό Βράχο, παρακολουθώντας από κοντά την πορεία των αναστηλωτικών έργων σε αυτό το μεγάλο και πρωτοποριακό πρόγραμμα. Ανέβηκε στις σκαλωσιές, φωτογραφήθηκε, δήλωσε πως η πολιτεία θα είναι γενναιόδωρη και θα στηρίξει αυτή την εθνική προσπάθεια, ενώ ζήτησε να αποφευχθούν καθυστερήσεις στα χρονοδιαγράμματα. Επίσης, ζήτησε ενημέρωση για τον επόμενο προγραμματισμό.

Αισιόδοξα τα νέα και για τον ναό της Αθηνάς Νίκης (θα κοστίσει 4 εκατ. ευρώ), που θα παραδοθεί έτοιμος τον Φεβρουάριο -για να προλάβει και ο υπουργός Πολιτισμού τις εκλογές- όπως είπε χαριτολογώντας, σπεύδοντας βέβαια να διευκρινίσει ότι εννοούσε τις ευρωεκλογές... Ενημέρωση έγινε και για το Ερέχθειο, όπου συνεχίζεται ο καθαρισμός με λέιζερ (απαιτείται μια ώρα για 10 εκατοστά) της οροφής που στήριζαν οι Καρυάτιδες, αλλά και για την εγκατάσταση δικτύου επιταχυνσιογράφων στον Παρθενώνα και τον Ιερό βράχο. Συστήματα που θα παρακολουθούν τη σεισμική συμπεριφορά των μνημείων και τη στατική τους αντοχή, προκειμένου να εξαχθούν πολύτιμα συμπεράσματα. Στόχος όλων άλλωστε είναι η θωράκιση των μνημείων απέναντι στον Εγκέλαδο.

Οσο για το παλιό μουσείο, σε δύο εβδομάδες θα αδειάσει όλο και σύντομα θα εκπονηθεί η μελέτη για την έκθεση με την ιστορία των αναστηλώσεων στον Ιερό Βράχο που θα φιλοξενεί πια. [Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 31 Oκτωβρίου 2008]

Περιμένοντας... το ΕΣΠΑ

Επιθεώρηση αναστηλωτικών έργων στην Ακρόπολη από τον Μ. Λιάπη

Την πορεία των αναστηλωτικών έργων στην Ακρόπολη επιθεώρησε σήμερα ο υπουργός πολιτισμού, Μιχάλης Λιάπης και ακολούθως δήλωσε πως «το έργο συντήρησης και ανάδειξης των μνημείων δίνει μια μοναδική εμπειρία στον επισκέπτη του ιερού βράχου, καθώς δημιουργείται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της Ακρόπολης, ώστε να αναγνωρίζονται και να κατανοούνται καλύτερα τα μνημεία».

Οι εργασίες προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς και, όπως έγινε γνωστό, μετά τρεις μήνες ο ιερός βράχος της Ακρόπολης θα έχει πιο ολοκληρωμένη εικόνα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών περαιώνεται. Να σημειωθεί ότι από το 2000 έχουν τοποθετηθεί στις θέσεις τους χίλια περίπου κομμάτια μαρμάρου.

Από τα Προπύλαια, εξάλλου, σε έναν περίπου μήνα θα έχουν απομακρυνθεί οι σκαλωσιές και ο επισκέπτης θα προσλαμβάνει την μοναδική εμπειρία του στεγασμένου χώρου σε ένα από τα πλέον εντυπωσιακά μνημεία της αρχαιότητας.

Στο Ερέχθειο συνεχίζεται ο καθαρισμός της οροφής που στήριζαν οι Καρυάτιδες με ένα καινοτόμο σύστημα λέιζερ, το οποίο συνδυάζει υπέρυθρη και υπεριώδη ακτινοβολία. Ο υπουργός πολιτισμού ενημερώθηκε για την εγκατάσταση δικτύου επιταχυνσιογράφων στον Παρθενώνα και το βράχο της Ακρόπολης, για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της σεισμικής τους συμπεριφοράς, καθώς επίσης και την εγκατάσταση οπτικών ινών στα τείχη.

Για τον Παρθενώνα, στις αρχές του 2009 θα έχει ολοκληρωθεί η επανατοποθέτηση 206 λίθων, ενώ ολοκληρώνεται και η αναστήλωση της βόρειας πλευράς του μνημείου, του μεγαλύτερου προγράμματος, που πραγματοποιήθηκε στο βράχο.

Επίσης, στις ψηφιακές δράσεις της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως (ΥΣΜΑ) περιλαμβάνονται η εγκατάσταση αίθουσας εικονικής πραγματικότητας στο νέο μουσείο της Ακρόπολης με χρηματοδότηση από την Κοινωνία της Πληροφορίας, ενώ στην αίθουσα θα προβάλλονται στερεοσκοπικές ταινίες με την ιστορία των μνημείων και των αναστηλώσεων. Το Μουσείο της Ακρόπολης θα είναι το πρώτο αρχαιολογικό Μουσείο που θα διαθέτει τέτοια αίθουσα.

Τον υπουργό Πολιτισμού συνόδευσε στην ξενάγησή του ο αρχιτέκτονας και μελετητής του αναστηλωτικού προγράμματος στην Ακρόπολη, Δημοσθένης Ζιρώ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 31 Oκτωβρίου 2008

ΑΚΡΟΠΟΛΗ - ΑΝΑΣΤΗΛΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑ

ICON

Γενικόλογες «υποσχέσεις» για την πορεία των αναστηλωτικών έργων «μοίρασε» χτες από την Ακρόπολη ο υπουργός Πολιτισμού, Μιχ. Λιάπης. «Διαβεβαίωσε» τους αρχαιολόγους και το προσωπικό των έργων «ότι η πολιτεία θα είναι δίπλα τους, γενναιόδωρη, όπως πάντα, για να στηρίξει αυτή την εθνική προσπάθεια». Ομως, δε μίλησε συγκεκριμένα για τη χρηματοδότηση, παρότι η ΥΣΜΑ (Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης) ζητά 15 εκατ. ευρώ για τη συνέχιση των έργων από το ΕΣΠΑ (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007 - 2013, ουσιαστικά «Δ' ΚΠΣ»).

Εκτός από το γεγονός ότι ο πολιτισμός στο ΕΣΠΑ αντιμετωπίζεται με εντελώς αγοραία κριτήρια, όπως και με τα προηγούμενα «πακέτα», οι υπουργικές «διαβεβαιώσεις» μάλλον δεν εφησυχάζουν κανέναν: Τον περασμένο Απρίλη οι εργαζόμενοι στο ΥΠΠΟ έθεσαν ζήτημα διακοπής των έργων στην Ακρόπολη, αφού 2 εκατ. ευρώ που έπρεπε να έχουν δοθεί από την αρχή του χρόνου (και από κοινοτικούς πόρους) δε δόθηκαν μέχρι τότε. Ανάλογη ήταν η κατάσταση και τον Απρίλη του 2005, οπότε οι συμβασιούχοι στις αναστηλώσεις με κινητοποιήσεις απαίτησαν την καταβολή των δεδουλευμένων.

Ετσι και αυτή η κυβέρνηση απλώς εκμεταλλεύεται το μεράκι και την υπεράνθρωπη προσπάθεια των εργαζομένων στο ΥΠΠΟ, οι οποίοι κατάφεραν μέχρι τώρα να αναστηλώσουν τη δυτική αίθουσα των Προπυλαίων και ολοκληρώνουν την ανατολική πλευρά. Στον Παρθενώνα ολοκληρώνεται η αναστήλωση της βόρειας πλευράς: Ανατοποθετήθηκαν όλοι οι κίονες και ολοκληρώνεται άμεσα η ανατοποθέτηση των 27 επιστυλίων (αρχιτεκτονικών μελών που βρίσκονται πάνω από τους κίονες). Στο δυτικό τμήμα της βόρειας πλευράς θα τοποθετηθούν αντίγραφα 6 μετοπών (οι αρχαίες μεταφέρθηκαν στο νέο Μουσείο Ακρόπολης).

Ανατοποθετούνται οι κίονες του ναού της Αθηνάς Νίκης και χυτεύθηκαν τα αντίγραφα των λίθων της ζωφόρου (τα αυθεντικά μεταφέρθηκαν στο νέο Μουσείο Ακρόπολης). Στο Ερέχθειο συνεχίζεται ο καθαρισμός, με λέιζερ, της οροφής που στήριζαν οι Καρυάτιδες.

Επιπλέον, εγκαθίσταται, σε συνεργασία με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Αθηνών, δίκτυο 6 επιταχυνσιογράφων (όργανα καταγραφής σεισμού) για να μελετηθεί η στατική αντοχή του βράχου και των μνημείων του. Δύο επιταχυνσιογράφοι έχουν εγκατασταθεί από το ΕΜΠ και το Πανεπιστήμιο Mie του Τόκιο.

Η ΥΣΜΑ ετοιμάζει αίθουσα «εικονικής πραγματικότητας» στο νέο Μουσείο, όπου θα προβάλλονται στερεοσκοπικές ταινίες με την ιστορία των μνημείων και των αναστηλώσεων. Θα εγκαταστήσει ηλεκτρονικούς ενημερωτικούς σταθμούς στην Ακρόπολη και δημιουργεί διαδικτυακή πύλη, με ηλεκτρονική βιβλιοθήκη και σύστημα ηλεκτρονικής μάθησης. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 31 Οχτώβρη 2008

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

27/5/1999

-- Θεραπεία: Ποιος, πότε, πώς

«Νόστοι» και επαναπατρισμοί

Το μαρμάρινο κομμάτι του Παρθενώνα, που «γύρισε» από το Παλέρμο

Eurokinissi

Προσανατολισμένη στην επιστροφή κλεμμένων αρχαίων πολιτιστικών θησαυρών μας, παντοιοτρόπως, ακόμη κι αν δε διασαφηνίζεται το μείζον πρόβλημα - το ιδιοκτησιακό καθεστώτος τους - είναι η Ελλάδα, όπως προέκυψε στη χτεσινή παρουσίαση της έκθεσης «Νόστοι» στο νέο Μουσείο Ακρόπολης, με επαναπατρισμένες ιταλικές και ελληνικές αρχαιότητες, που ήταν κλεμμένες.

Αυτή η τακτική είναι παλιά. «Εγκαινιάστηκε», ατύπως, από τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και συνεχίζεται από τη ΝΔ. Μπορεί «λύσεις» - όπως ο «μακροχρόνιος δανεισμός» και οι ανταλλαγές με περιοδικές αρχαιολογικές εκθέσεις, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν και κάποιο επαναπατρισμένο αντικείμενο, να «μοιάζουν» με επιστροφή κάποιων κλεμμένων αρχαιοτήτων στην Ελλάδα και την Ιταλία, αλλά όσο θα «σέρνεται» το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αυτές οι αρχαιότητες θα είναι, πάντα, «δυνάμει» αντικείμενα «διαπραγμάτευσης», ανάλογα με τη διεθνή πολιτική συγκυρία.

Χτες, ο υπουργός Πολιτισμού, Μ. Λιάπης, παρουσίασε θραύσμα του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα, που έδωσε το μουσείο «Salinas» στο Παλέρμο της Σικελίας στην Ελλάδα, με μορφή «δανεισμού», σύμφωνα με την ισχύουσα ιταλική νομοθεσία. Υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠΠΟ έσπευσαν να υποβαθμίσουν τη νομική πλευρά της υπόθεσης, λέγοντας, χωρίς όμως «λεπτομέρειες»..., πως οι «συζητήσεις συνεχίζονται». Διμερείς επαφές για την επιστροφή του συγκεκριμένου θραύσματος γίνονταν από το 1995. Φυσικά, ο υπουργός συνέδεσε αυτή την εξέλιξη με το διαρκές αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο.

Αποψη της έκθεσης «Νόστοι»

Eurokinissi

Το θραύσμα ανήκει στον 6ο λίθο της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα και εικονίζονται το άκρο δεξιού ποδιού και οι παρυφές του ενδύματος της θεάς Αρτέμιδος. Οι διαστάσεις του είναι 0,35 μ. μήκος και 0,34 μ. πλάτος. Δόθηκε από τον ίδιο τον Ελγιν σε κάποιον άλλο Βρετανό, όταν ο υπεύθυνος της μεγαλύτερης κλοπής στην ιστορία της αρχαιοκαπηλίας, ταξιδεύοντας προς τη Βρετανία, σταμάτησε στο Παλέρμο. Ο Βρετανός το χάρισε στο μουσείο του Α. Salinas και μετά από δύο, σχεδόν, αιώνες η σημερινή Ιταλία το «δάνεισε» στην Ελλάδα.

Ο Λουί Γκοντάρ (σύμβουλος του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας) ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι στις 8/10/2008 το Βατικανό θα επιστρέψει στην Ελλάδα δύο ακόμη κομμάτια από τον Παρθενώνα, κλεμμένα αυτά από τον Μοροζίνι. Δεν είπε, ωστόσο, αν και για τα δύο μαρμάρινα μέλη του Παρθενώνα η Ελλάδα δίνει κάποιου είδους ανταλλάγματα προς το Βατικανό ή το Παλέρμο. Είπε, όμως, ότι η Ιταλία εφαρμόζει τη μέθοδο της διοργάνωσης περιοδικών εκθέσεων σε όποια μουσεία των ΗΠΑ της επιστρέφουν αρχαιότητες.

Στην ενδιαφέρουσα έκθεση «Νόστοι» παρουσιάζονται 74 σημαντικά έργα, που προέρχονται από λαθρανασκαφές στην Ιταλία, τα οποία εντοπίστηκαν σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές των ΗΠΑ και επαναπατρίστηκαν, καθώς και επιλεγμένα ελληνικά αρχαιολογικά ευρήματα που είχαν κλαπεί και επέστρεψαν. Η έκθεση λειτουργεί καθημερινά 10πμ-6μμ (είσοδος ελεύθερη).

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τρίτη 24 Σεπτέμβρη 2008

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

30/3/2007

-- Επαναπατρισμός...

7/10/2003

-- Ανοίγει ... η όρεξη της Βρετανίας

14/1/2003

-- Το «αντίδωρο»...

1/10/2002

-- Επιστροφή αρχαίου... με το αζημίωτο

26/8/2001

-- Στο... «ενεχυροδανειστήριο»