Αφιέρωμα στον Τζεφ Κουνς

«Jeff Koons». Αναδρομικό αφιέρωμα στον Τζεφ Κουνς (γενν. 1955), τον Αμερικανό καλλιτέχνη ο οποίος εδώ και δεκαετίες επιχειρεί να συνδυάσει την «υψηλή» και την «μπανάλ» τέχνη με τρόπους που έχουν προκαλέσει σκληρές αμφισβητήσεις, εξασφαλίζοντάς του παράλληλα περίοπτη θέση στο καλλιτεχνικό προσκήνιο (εδώ οι «Winter Bears», 1988). Η έκθεση εστιάζεται σε τρεις από τις σημαντικότερες σειρές έργων του, οι οποίες αντιπροσωπεύουν τα κύρια στάδια στην εξέλιξή του. Η σειρά «The New» περιλαμβάνει πρώιμα έργα («ready-made» σκεύη καθαρισμού που συμβολίζουν το καινούργιο και το αγνό), η «Banality» τα γλυπτά από πορσελάνη ή ξύλο που θυμίζουν κιτς διακοσμητικά αντικείμενα (ανάμεσά τους και τα «σκανδαλιστικά» γλυπτά με πρωταγωνίστρια την Τσιτσιολίνα, πρώην σύζυγο του Κουνς), ενώ η σειρά «Celebration», με έργα των τελευταίων είκοσι χρόνων, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, γλυπτά από ατσάλι και ζωηρόχρωμους πίνακες μεγάλου μεγέθους όπου ο Κουνς εκθειάζει την παιδικότητα και την προσιτή σε όλους απόλαυση της ομορφιάς. Εως τις 9 Σεπτεμβρίου.

Ο Τζεφ Κουνς μάς «ξύπνησε» ή βεβήλωσε ένα εθνικό μνημείο;

H έκθεση στις Βερσαλλίες έθεσε ένα ζήτημα που χωρίς να είναι νέο, γέννησε νέες αντιδράσεις

Tης Μαργαριτας Πουρναρα, Η Καθημερινή, Σάββατο, 25 Oκτωβρίου 2008

Ενας Αμερικάνος στο Παρίσι. Για να είμαστε πιο ακριβείς, ένας τέως χρηματιστής της Γουόλ Στριτ και νυν καλλιτέχνης, στο Παλάτι των Bερσαλλιών. Η έκθεση του Τζεφ Κουνς σε ένα από τα ιστορικότερα μνημεία του κόσμου αποτέλεσε ευρύτατο θέμα συζήτησης. Το συγκεκριμένο αφιέρωμα μαζί με την δημοπρασία του Ντέιμιεν Χερστ στον οίκο Sotheby’s ήταν τα δύο εικαστικά γεγονότα της χρονιάς που συγκέντρωσαν τα φώτα της δημοσιότητας. Οχι αδίκως. Το καθένα προκάλεσε ζωηρότατες αντιπαραθέσεις, για διαφορετικούς λόγους.

Σε ό,τι αφορά τον Κουνς, το δίλημμα παραμένει και ετέθη με σαφήνεια στη Γαλλία και σε άλλες χώρες. Πρέπει να παραχωρείται η άδεια σε καλλιτέχνες να επεμβαίνουν εικαστικά σε σημαντικά μνημεία; Θεωρείται βεβήλωση ή είναι ένας έξυπνος τρόπος να «ξυπνήσει» ένα κτίριο ή μια τοποθεσία, από τον βαθύ ύπνο της ιστορίας; Μειώνεται η αξία ενός μνημείου ή μας δίδεται η ευκαιρία να το δούμε με φρέσκια ματιά;

Ας γίνουμε σαφέστεροι. Μήπως τελικά είναι ιεροσυλία να παραδίδουν οι Γάλλοι το Παλάτι του Βασιλιά - Ηλιου στα χέρια ενός Αμερικάνου που φτιάχνει τεράστια σκυλάκια από πανσέδες, πίνακες με σκηνές από τις σεξουαλικές του συνευρέσεις με την τέως σύζυγό του Τσιτσιολίνα και τοποθετεί μπάλες του μπάσκετ μέσα σε ενυδρεία; Ή μήπως τελικά η τέχνη του Κουνς (που αγοράζεται σε τιμές αστρονομικές από τους συλλέκτες) είναι απλώς η σημερινή εκδοχή αυτής της εξωπραγματικής χλιδής που βλέπουμε στις Bερσαλλίες, συνεπώς ταιριάζει στο μνημείο; Ο ίδιος απαντά ως εξής: «Τοποθετώντας πλάι πλάι νέα έργα με παλιότερα, σου επιτρέπεται να ανακαλύψεις εκ νέου τη σχέση της Ιστορίας με την Ιστορία της Τέχνης. Και το μπαρόκ είναι για μένα το ιδανικό πλαίσιο για να τονίσω τη φιλοσοφική φύση της δουλειάς μου». Αλλοι συμφωνούν, άλλοι διαφωνούν, οπωσδήποτε όμως κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι ο Κουνς μοιάζει με τον σύγχρονο Roi Soleil της τέχνης.

AΠOΨH: Δικαίωμα του καλλιτέχνη, δικαίωμα και του κοινού να κρίνει

Του Μανωλη Χαρου*

H απάντησή μου είναι ξεκάθαρη και μονολεκτική. Ναι. Το οποιοδήποτε αντικείμενο ή μνημείο πολιτισμού μπορεί να συνδιαλλαγεί με τη σύγχρονη δημιουργία και τέχνη, και δεν έχει να χάσει τίποτε. Πολλές τέτοιες εκθέσεις μού έρχονται στον νου, όπως οι καταπληκτικές και ιστορικές επεμβάσεις του Κριστό, που «πακετάρησε» την Πον Νεφ στο Παρίσι ή την Καγκελαρία στο Βερολίνο. Τη μεγάλη έκθεση του Αλεσίνσκι με τα νερά στο μουσείο Ναυτικής Ιστορίας της Γαλλίας, την έκθεση του Γκρηναγουέη με τα σύννεφα και τους ουρανούς ή την πιο πρόσφατη του Φαμπρ στο Λούβρο.

Την έκθεση Κουνς την είδα, και στις Βερσαλλίες έχω ξαναπάει. Είναι στους 2-3 υψηλότατους τουριστικούς προορισμούς της Γαλλίας, με εκατομμύρια τουρίστες τον χρόνο. Η συγκεκριμένη έκθεση λοιπόν με το φουσκωτό λαγουδάκι και το μπαλονάκι στην αίθουσα με τους καθρέφτες ή τον ανάποδα κρεμασμένο φουσκωτό αστακό στη θέση του κρυστάλλινου πολυελαίου της βασίλισσας (έργα σύγχρονης τέχνης που στοίχησαν στους ιδιοκτήτες τους πολλά εκατομμύρια ευρώ) δεν νομίζω πως πρόσβαλε σε κάτι τον χώρο, που έτσι κι αλλιώς είναι το σύμβολο της χλιδής και της πολυτέλειας.

Σε ένα μνημειακών διαστάσεων ego-trip, ο καλλιτέχνης δημιούργησε την προτομή του σε μάρμαρο Καρέρας και θέλησε να την τοποθετήσει δίπλα στην προτομή του Λουδοβίκου. Φέρνοντας και το απαραίτητο χρήμα που στοίχισε η έκθεση απο τους μαικήνες του, στους οποίους ανήκουν τα έργα, συμπλήρωσε το τρίγωνο που επαγγέλλεται (εκ του επαγγελία, αλλά και επάγγελμα). Πολυτέλεια - Χλιδή - Χρήμα. Εκεί θεωρεί πως κατοικοεδρεύει η Τέχνη και η Εμπνευση. Δικαίωμά του. Και δικαίωμα στον θεατή να κρίνει, που να πούμε εδώ πως δεν είναι ο θεατής των «μουσείων», αλλά ο τουρίστας. Ο άλλος, ο πιο ας πούμε υποψιασμένος θεατής, επίσης κρίνει. Σε κάθε περίπτωση επειδή γίνεται πολύς λόγος για το χιούμορ της έκθεσης, σαφώς υπάρχει, αλλά δεν ξέρω ειλικρινά σε ποιον να το χρεώσω: στον καλλιτέχνη που παιδί της Γουόλ Στριτ εμπνέεται με τον Λουδοβίκο, στον διευθυντή των Μουσείων της Γαλλίας που ενταμίευσε την επιταγή ή στους θεατές εκείνους που ξεκαρδίζονται με τα έκπληκτα ματάκια του τουρίστα, που έχοντας πληρώσει 13 ευρώ, βλέπει εμπρός του τον Ροζ Πάνθηρα, και του λέει αυστηρά και ο ξεναγός πως πρόκειται για σπουδαίο έργο σύγχρονης τέχνης.

• * Ο Μανώλης Χάρος είναι εικαστικός.

AΠOΨH: Πρόκειται για ψευτοδίλημμα, με τις Βερσαλλίες σε ρόλο σκηνικού

Της Ελισάβετ Λύρα*

Σήμερα πλέον, κανένας ζωντανός καλλιτέχνης, δεν έχει θέση σε ένα μουσείο. Θα αναφερθώ σε ένα δοκίμιο του Douglas Copland για το έργο του Κουνς που περιγράφει πώς «...ο Κουνς μιλάει πάντα με αυτό το “ευλογημένο” χαμόγελο. Μοιάζει με τον Πάπα, να παίζει πόκα. Ενώ η δουλειά του μοιάζει εκτυφλωτικά ρηχή, ο ίδιος μας λέει, ότι εμπεριέχει ανείπωτα κρυφά βάθη - σε “πολική” αντίθεση με τον Warhol. Η δουλειά του είναι αποευαισθητοποιημένη και ταυτόχρονα συναισθηματική. Ποτέ όμως δεν παρουσίασε απόδειξη κάποιας ειρωνικής αποστασιοποίησης από τα πηγαία υλικά της δημιουργίας του...»

Οι Βερσαλλίες είναι ανάκτορο στην ομώνυμη πόλη, λίγο έξω από το Παρίσι. Από το 1682 έως το 1789 ήταν πρωτεύουσα της Γαλλίας. Ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ προέκτεινε το μικρό παλάτι που προϋπήρχε ως βασιλικό περίπτερο κυνηγιού. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1661 και διήρκεσαν 24 χρόνια. Από τα τέλη του 18ου αιώνα έχει τη σημερινή του μορφή. Η πρόσοψή του είναι πάνω από μισό χιλιόμετρο. Χρησιμοποιήθηκαν πάνω από 20.000 εργάτες - νούμερο πρωτάκουστο για την εποχή. Στο κέντρο βρίσκεται η «Αίθουσα των Καθρεφτών», στολισμένη με πανάκριβα κρύσταλλα και καθρέφτες. Τα διαμερίσματα γύρω από αυτήν είναι διακοσμημένα με τοιχογραφίες εμπνευσμένες από την ελληνική μυθολογία, με τους χώρους να φέρουν ονόματα όπως «Δωμάτιο του Ηρακλή», «Σαλόνι της Αφροδίτης», κ.λπ. Γνωστό είναι το ανάκτορο και για τους μυθικούς σε μέγεθος κήπους, σχεδιασμένοι σε συνέχεια της αρχιτεκτονικής του, με πολλά συντριβάνια και αγάλματα. Το «Μεγάλο Κανάλι», 24 εκταρίων, σε σχήμα σταυρού, περιέχει το «Σιντριβάνι του Απόλλωνα». Ολα αυτά, ώστε να αποδοθούν τιμές στον Βασιλιά Ηλιο. Η ζωή της βασιλικής οικογένειας και της παρέας της χαρακτηριζόταν από χλιδή, σπατάλη και τζόγο. Τα ποσά που ξοδεύονταν για φρουφρού και αρώματα, ήταν αστρονομικά. Μετά το 1789, οι Βερσαλλίες έχουν σταματήσει να είναι κέντρο εξουσίας. Είναι το Εθνικό Μουσείο της Γαλλίας, πόλος έλξης εκατομμυρίων τουριστών...

Σε κάθε περίπτωση, ο Κουνς δεν είναι ούτε ο πρώτος ρηχός, πλην «σταρ-καλλιτέχνης», που φιλοξενείται στις Βερσαλλίες, μήτε ο τελευταίος διάσημος δημιουργός, που βλέπει έργα του να εκτίθενται στις παστωμένες από χρυσό σάλες της «αποθέωσης του Μπαρόκ». Πρόκειται για ψευτοδίλημμα. Οι Βερσαλλίες αποτελούν ένα εντυπωσιακό «σκηνικό» που η σύγχρονη Γαλλία επιμένει να χρησιμοποιεί ως... Chanel no 5.

• *Η Ελισάβετ Λύρα είναι γκαλερίστα.

Οι Βερσαλλίες είναι πιο κιτς και από τον Κουνς;

Εκθεση Τζεφ Κουνς στις Βερσαλλίες

Ενας γιγαντιαίος αστακός από κατακόκκινο αλουμίνιο («Lobster», 2003) κρέμεται στο Σαλόνι του Αρη. Ενα μπουκέτο από ξύλινα πολύχρωμα λουλούδια («Large Vase of Flowers», 1991) είναι τοποθετημένο στην αίθουσα της Βασίλισσας. Ενα κουνέλι από ατσάλι («Rabbit», 1986) έχει τρυπώσει στο Σαλόνι της Αφθονίας κι ένας καθρέφτης σε σχήμα πανσελήνου («Moon») έχει προστεθεί στην αίθουσα των Κατόπτρων. Ο χαρούμενος δεινόσαυρος που ακούει στο όνομα «Split Rocker» έχει ξαπλώσει στον διασημότερο κήπο της Ευρώπης. Και στο Σαλόνι του Ηρακλή, ένα αριστούργημα του Βερονέζε αντικρίζει έναν σκύλο φτιαγμένο από μπαλόνια («Balloon dog»).

Ε, ναι, ο Τζεφ Κουνς «άλωσε» τις Βερσαλλίες. 17 από τα διασημότερα έργα του Αμερικανού καλλιτέχνη, που είδε τις δημιουργίες του να είναι μαζί με αυτές του Λούσιαν Φρόιντ στην κορυφή των μπεστ σέλερ ζώντων καλλιτεχνών, συμβιώνουν με την αισθητική του Βασιλιά Ηλιου στο κομβικότερο μνημείο της γαλλικής παράδοσης, του μπαρόκ και της ιστορίας.

Η έκθεση εγκαινιάστηκε με τον 53χρονο κι αγέραστο Κουνς να ποζάρει χαμογελαστός δίπλα στις δημιουργίες του, που θα φιλοξενούνται στις Βερσαλλίες μέχρι τις 14 Δεκεμβρίου. Ηταν απολύτως χαλαρός κι αποφασισμένος να υπερασπιστεί εκείνη την αρχική δήλωση «δεν σκοπεύω να παίξω τον προβοκάτορα», που έκανε, μόλις δημοσιοποιήθηκε η είδηση της έκθεσης.

Στον διασημότερο κήπο της Ευρώπης, ο Τζεφ Κουνς ποζάρει «αεράτος» και γελαστός με φόντο τη «συνομιλία» του έργου του «Split Rocker» με το Παλάτι των Βερσαλλιών

Οι προθέσεις του δεν εμπόδισαν τους Γάλλους να διχαστούν. Η προοπτική της παρουσίας των έργων του βασιλιά του κιτς της σύγχρονης τέχνης στο «ιερό τοπίο» της γαλλικής ιστορίας ξεσήκωσε αντιδράσεις, προεξάρχοντος του Εντουάρ ντε Ρογέρ, επικεφαλής του «Ιδρύματος Κληρονομιάς», που είχε δηλώσει «απολύτως σοκαρισμένος».

Η απάντηση ήρθε από ένα σημείωμα στην επίσημη ιστοσελίδα των Βερσαλλιών. Αν και ήταν ανυπόγραφο, ο γαλλικός Τύπος το απέδωσε στην Ελένα Γκενά και στον Λορέν Λε Μπον, τους επιμελητές της έκθεσης του Κουνς. «Εάν υπάρχει ένα σημείο όπου μπορούμε να διακινδυνεύσουμε τη διοργάνωση μιας απολύτως σύγχρονης εκδήλωσης, αυτές είναι οι Βερσαλλίες. Η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία επιτρέπει μια διαφορετική πρόσληψη αυτού του ζωντανού μνημείου», επισήμαιναν. Αργότερα ο Λε Μπον, επωνύμως αυτή τη φορά, υπερθεμάτισε επιμένοντας ότι «ο Κουνς θα θεωρείται σύντομα ως κάτι περισσότερο κι από κλασικός, κυρίως λόγω της μανιώδους σχέσης του με τη συμμετρία. Τελικά, μάλλον οι Βερσαλλίες θα φανούν ως μια "τρέλα"».

Κριτικός Τέχνης με πανίσχυρο μπλογκ (La tribune del art) ο Ντιντιέ Ρικνέρ αρθρογράφησε υπέρ των «μεγάλων ομοιοτήτων» του έργου του Κουνς με τις Βερσαλλίες. «Μπορούμε εύκολα να φανταστούμε την πρώην σύζυγο του καλλιτέχνη και διάσημη Ιταλίδα πορνοστάρ Τσιτσιολίνα ξαπλωμένη στο κρεβάτι του Λουδοβίκου του 14ου», αποτόλμησε ένα «αιρετικό» αστειάκι.

Ο μπαλονένιος «Σκύλος» του Τζεφ Κουνς κουνάει την... ουρά του στον Βερονέζε. Στο Σαλόνι του Ηρακλή

Ο γαλλικός Τύπος κρατά ίσες αποστάσεις. Οι δύο εγκυρότερες εφημερίδες όμως, «Μοντ» και «Λιμπερασιόν», δεν θα μπορούσαν να μην αναφέρουν το «σκανδαλιστικό» παρασκήνιο. Υπεύθυνος για τις Βερσαλλίες είναι ο πρώην υπουργός Πολιτισμού Ζαν-Ζακ Εγιαγκόν, ο οποίος στο παρελθόν είχε θητεύσει ως επιμελητής στο Παλάτσο Γκράτσι, στο οποίο φυλάσσεται η μεγάλη συλλογή έργων Τέχνης του επιχειρηματία Φρανσουά Πινό. Ιούνιο του 2007 ο Εγιαγκόν είχε συναντήσει στη Βενετία τον πρώην εργοδότη και εσαεί φίλο του, Πινό. Κι ο τελευταίος φαίνεται ότι του είπε «με όλους αυτούς τους κήπους που έχετε εκεί, θα μπορούσατε να εκθέσετε κάπου το "Split Rocker" μου». Πέντε από τα 17 έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση, προέρχονται από τη συλλογή του Πινό, που μαζί με τους άλλους διάσημους συλλέκτες έργων του Κουνς (συμπεριλαμβανομένου του Δάκη Ιωάννου) ανέλαβαν κατά τη «Μοντ» τη χορηγία της έκθεσης, προσφέροντας 1,6 εκατ. ευρώ, έναντι του 1,9 εκατ. ευρώ, που είναι το συνολικό κόστος.

«Η αξία του Τζεφ Κουνς στην αγορά της τέχνης δεν περίμενε τις Βερσαλλίες ούτε τον Πινό για να εκτιναχθεί στα ύψη», απάντησε ο θιγμένος Εγιαγκόν. «Αλλά έτσι κι αλλιώς», πρόσθεσε, «είναι εξαιρετικά άχαρο να κρίνουμε έναν καλλιτέχνη βάσει της τιμής που πιάνει και όχι με κριτήρια ποιότητας κι αισθητικής».

ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 17/09/2008

Εικαστική παρέμβαση του Τζ. Κουνς στις Βερσαλλίες

Ένας Αμερικανός στο Παρίσι. Στις Βερσαλλίες συγκεκριμένα. Ο Τζεφ Κουνς πήρε την άδεια να τοποθετήσει μερικά από τα πιο αμφιλεγόμενα έργα του στις λαμπρές ανακτορικές αίθουσες των Λουδοβίκων σε μια μεγάλη έκθεση που εγκαινιάστηκε χθες. Δίπλα στον βαρυφορτωμένο διάκοσμο, κάνουν την εμφάνισή του τα λαγουδάκια, τα σκυλάκια και τα χελωνάκια του που έχουμε γνωρίσει στην Ελλάδα από τη συλλογή του Δάκη Ιωάννου.

Πρόκειται σαφώς για ένα εικαστικό αφιέρωμα που θα συγκεντρώσει χιλιάδες θεατές και θα προσελκύσει το ενδιαφέρον των διεθνών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Ηδη πριν ανοίξει για το κοινό, μια μερίδα Παριζιάνων είχαν εξαγριωθεί με την ιδέα πως ένας καλλιτέχνης που θεωρείται «Βασιλιάς της κακογουστιάς» θα παρέμβει εικαστικά στο μνημείο. Εκπρόσωποι ακροδεξιών οργανώσεων έγραψαν επιστολές στον υπουργό Πολιτισμού, διαμαρτυρόμενοι για τη βεβήλωση του παλατιού και κατ’ επέκταση της γαλλικής ιστορίας.

Τα 6 από τα 17 έργα που έχει συμπεριλάβει ο Τζεφ Κουνς ανήκουν στον βαθύπλουτο Γάλλο συλλέκτη, Φρανσουά Πινό. Ο μεγιστάνας είχε επιχειρήσει να δημιουργήσει ένα μουσείο σε ένα νησάκι στον Σηκουάνα και όταν συνάντησε μεγάλα εμπόδια, μετέφερε την πολύτιμη συλλογή του για μόνιμη έκθεση στο παλάτσο Γκράσι της Βενετίας. Η κίνησή του αυτή τον έφερε στο στόχαστρο των Γάλλων.

Ενδεχομένως όμως η έκθεση του Κουνς, στην οποία είναι χορηγός, να προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο. Οι Βερσαλλίες, στη συνείδηση του γαλλικού λαού, είναι ταυτισμένες με την πάλη ενάντια στη βασιλεία, την ισχύ και το χρήμα. Η εφημερίδα «Μοντ» υπογράμμιζε σε άρθρο της πως το εικαστικό αυτό αφιέρωμα θα βγάλει κερδισμένο τον καλλιτέχνη αλλά και τον συλλέκτη, καθώς οι τιμές των έργων του θα ανεβούν ακόμα περισσότερο.

Ο Ζαν Ζακ Εγιαγκόν -τέως υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας- που τώρα είναι διευθυντής στο Παλάτσο Γκράσι, αντικρούει τους ισχυρισμούς της εφημερίδας. Τονίζει ότι η εικαστική παρέμβαση του Τζεφ Κουνς στις Βερσαλλίες θα αναδείξει ακόμα περισσότερο την γαλλική πολιτιστική κληρονομιά. [Η Καθημερινή, Πέμπτη, 11 Σεπτεμβρίου 2008]

Ο ΤΖΕΦ ΚΟΥΝΣ ΣΤΗΝ ΤΑΡΑΤΣΑ

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Πολλή συζήτηση γίνεται αυτές τις ημέρες για τα καινούργια έργα του Τζεφ Κουνς, τρία γλυπτά μεγάλων διαστάσεων από ανοξείδωτο χάλυβα, που εκτίθενται στην ταράτσα του Μητροπολιτικού Μουσείου: το Μπαλόνι σκύλο, που θυμίζει ακριβώς τεράστιο μακρουλό μπαλόνι συστρεμμένο και δεμένο σε ορισμένα σημεία ώστε να μοιάζει με υπερμεγέθη σκύλο, την Ιερή καρδιά (άγνωστο αν υπάρχει αναφορά στην Ιερά Καρδία, του Ιησού), ένα καρδιόσχημο πακέτο, κάπου τέσσερα μέτρα ύψος, σαν τυλιγμένο με κατακόκκινο αλουμινόχαρτο και δεμένο με φιόγκο, και το Χρωματικό βιβλίο, ορνιθοσκαλίσματα πάνω σε μια μεγάλη χαλύβδινη πλάκα. Στα τρία έργα οι επιφάνειες γυαλίζουν σαν καθρέφτης κάτω από τα χτυπητά χρώματά τους και η εκτέλεσή τους χαρακτηρίζεται άψογη, ό,τι και αν σημαίνει αυτό. Οσο για το νόημά τους, αν έχουν, παραμένει αβέβαιο, όπως άλλωστε και όλης της τέχνη του Κουνς, γνωστού και από τον γάμο του με τη διάσημη πορνοστάρ Τσιτσιολίνα, ο οποίος εδώ και 25 χρόνια κινείται μεταξύ σοβαρού και αστείου. Με τα πολύχρωμα μπιμπελό του, σκυλάκια, αρκουδάκια και άλλα, ο καλλιτέχνης είναι ταγμένος με το λαϊκό γούστο, αν και πολλοί κάνουν λόγο για kitsch, το οποίο ωστόσο οι συλλέκτες αγοράζουν πανάκριβα. Πρόσφατα ο Κουνς συσχέτισε τον χαλύβδινο Σκύλο του με την κλασική τέχνη αναφερόμενος στις ανακαινισμένες αίθουσες των ελληνορωμαϊκών αρχαιοτήτων του Μουσείου. Ούτε αυτή τη φορά έγινε αντιληπτό αν αστειευόταν ή σοβαρολογούσε. Ως τις 26 Οκτωβρίου.

[ARS... BREVIS, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΖΕΝΑΚΟΥ, Το ΒΗΜΑ, 01/06/2008]