Αθρόα η προσέλευση στις εκθέσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Νομίσματα από διάφορες περιοχές και εποχές της αρχαιότητας, μικρές επιφάνειες που αποτυπώνουν αφηγηματικά θεούς του Ολύμπου, δαιμονικά όντα, τον ημίθεο Ηρακλή, δευτερεύουσες θεότητες και ήρωες, είχαν τη χρονιά που μας πέρασε την τιμητική τους.

Με την περιοδική σπονδυλωτή έκθεση «Μύθος και Νόμισμα», που για πρώτη φορά συνδιοργανώθηκε από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Νομισματικό Μουσείο και την Alpha Bank, οι επισκέπτες των δύο μουσείων είχαν την ευκαιρία να συναντήσουν τους μύθους, έτσι όπως αποτυπώνονται στις επιφάνειες των νομισμάτων και να μάθουν περισσότερα για τους εικονογραφικούς τύπους θεοτήτων και μυθικών πλασμάτων.

Η έκθεση, που ολοκληρώθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2012, άνοιξε για το κοινό στις 15 Απριλίου 2011 και επρόκειτο να διαρκέσει έως τις 27 Νοεμβρίου 2011, όμως το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσίασε και η μεγάλη προσέλευση των επισκεπτών, οδήγησαν στην παράτασή της.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο - Μεγάλα εγκαίνια για μικρά κομψοτεχνήματα - Παρουσιάστηκαν 2.500 ευρήματα που κρατούνταν για χρόνια φυλαγμένα στο σκοτάδι

Πλήθος κόσμου συνέρρευσε για να θαυμάσει τα γεμάτα κομψότητα και χάρη μικροτεχνήματα που στεγάζονται πλέον στις νέες αίθουσες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (ΓΙΩΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ)

Κατάμεστο από κόσμο ήταν χθες το βράδυ το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: όχι μόνο από εκπροσώπους της πολιτικής και της διανόησης ή από αρχαιολόγους αλλά και από απλούς φιλότεχνους πολίτες που συνέρρευσαν για να θαυμάσουν από κοντά το λαμπερό κάλλος των σπάνιων έργων μικροτεχνίας που παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο κοινό. Στην είσοδο τους υποδέχονταν δύο τεράστια πανό. «Τα έργα εγκαινιάζονται, οι συμβασιούχοι απολύονται» έγραφαν. Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Αντώνης Σαμαράς έδωσε το παρών και μίλησε για επέκταση του Μουσείου, την οποία θα δρομολογήσει άμεσα.

Λίγο νωρίτερα είχε ξεναγηθεί αναλυτικώς από τον διευθυντή του Μουσείου κ. Νικόλαο Καλτσά στα 2.500 αρχαία αντικείμενα που επί πολλά χρόνια περίμεναν φυλαγμένα προσεκτικά- αλλά πάντοτε στο σκοτάδι- αυτή την ημέρα. Εργα μικροτεχνίας από τη Γεωμετρική εποχή ως και τη Ρωμαϊκή, που παρουσιάζουν την καθημερινή ζωή των ανθρώπων και τις ποικίλες πτυχές της αρχαίας κοινωνίας, έργα από πολύτιμα υλικά, όπως χρυσός, ασήμι, φαγεντιανή ή και ταπεινός πηλός.

Αριστουργήματα της κοροπλαστικής από όλες τις περιοχές της Ελλάδας είναι τα πήλινα ειδώλια της έκθεσης, τα οποία διατηρούν ακόμη και τα χρώματά τους μερικές φορές, επιτρέποντάς μας να φανταστούμε την αρχική χαρούμενη όψη τους. Περί τα 550 είναι αυτά τα ειδώλια. Και μέσα από αυτά μπορεί να κατανοηθεί η τεχνική της κατασκευής τους, άλλοτε με το χέρι, άλλοτε με κεραμικό τροχό, άλλοτε με μήτρα, αλλά και με πολλούς τρόπους μαζί. Ανάμεσά τους ομοιώματα κατοικίδιων ζώων, σκηνές από την καθημερινή ζωή, παιχνίδια όπως κούκλες με κινητά μέλη ή ένα καροτσάκι που μεταφέρει πιθάρια, κομψές Ταναγραίες με πλούσια ενδύματα, μια ομπρέλα στο χέρι ή μια βεντάλια, καθώς και πολλές θεές και μικροί παιχνιδιάρικοι Ερωτες.

Υ πάρχουν όμως και ολόκληρα σύνολα κοσμημάτων, χρυσών ή αργυρών, που βρέθηκαν σε ταφές πλούσιων γυναικών της αρχαιότητας. Ανάμεσά τους ο λεγόμενος «θησαυρός της Αναβύσσου», ο «θησαυρός της Ερέτριας», καθώς και πολλά ταφικά σύνολα από την Αττική. Είναι χρυσά στεφάνια, περιδέραια, διαδήματα, ενώτια, περικάρπια, δαχτυλίδια, κοσμήματα που ράβονταν στα ενδύματα ή πόρπες, φτιαγμένα με σκοπό να επιδείξουν τον πλούτο και την κοινωνική θέση εκείνων που τα έφεραν. Πολλά είχαν ανατεθεί στα ιερά των θεών, άλλα συντρόφευσαν τους κατόχους τους στον θάνατο, για να διασωθούν ως σήμερα μέσω της αρχαιολογικής έρευνας. Το σύνολο ολοκληρώνεται με την εξαιρετική συλλογή γυάλινων αγγείων που, άλλοτε πολύχρωμα και άλλοτε διάφανα, αποτελούν πραγματικά αριστουργήματα των υαλουργών της αρχαιότητας.

Αυτός ο κόσμος σε μικρογραφία είναι εν τέλει το «αντίπαλον δέος» για το Εθνικό Μουσείο, που πέρα από τη μεγάλη γλυπτική της αρχαιότητας, τα εκπληκτικά χάλκινα αγάλματα, τις τοιχογραφίες και τα άλλα ευρήματα της προϊστορικής εποχής μοιάζει να κλείνει το μάτι στον επισκέπτη φανερώνοντας το άλλο, το χαρούμενο, παιχνιδιάρικο και δυναμικό πρόσωπο της αρχαιότητας.

• ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2009

ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ…

Με δύο σημαντικές επανεκθέσεις, της αιγυπτιακής συλλογής και της συλλογής Σταθάτου, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ετοιμάζεται να υποδεχτεί το καλοκαιρινό κύμα των τουριστών. Και ο δύο συλλογές φυλάσσονταν από το 2002 στα υπόγεια του μουσείου, προκειμένου να ανακαινιστούν οι αίθουσες που τις φιλοξενούσαν, ενώ αρκετά εκθέματα συντηρήθηκαν. Τα εγκαίνια θα γίνουν την Τετάρτη.

Πολλές αρχαιότητες θα παρουσιαστούν πρώτη φορά στο κοινό με την επανέκθεση της αιγυπτιακής συλλογής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, η οποία κατέχει σηματική θέση παγκοσμίως λόγω του πλούτου, της ποιότητας και της σπανιότητας των αντικειμένων της. Τα εκθέματα εκτείνονται από την προδυναστική μέχρι και τη ρωμαϊκή εποχή (4000 π.Χ. - 4ος αι. μ.Χ.): αγάλματα, ειδώλια, στήλες, σαρκοφάγοι, περιβλήματα από μούμιες, μούμιες ζώων, αγγεία, ταφικά κιβώτια, πορτρέτα τύπου Φαγιούμ, κοσμήματα, καλύπτουν όλες τις πτυχές της ζωής του αιγυπτιακού πολιτισμού.

Τον πυρήνα της συλλογής αποτελούν οι μεγάλες δωρεές δύο φιλότεχνων ομογενών από την Αίγυπτο, του Ιωάννη Δημητρίου και του Αλέξανδρου Ρόστοβιτς, που έγιναν στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα αντίστοιχα. Η έκθεση είναι διαρθρωμένη χρονολογικά, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ταφικές πρακτικές και τη θρησκεία των αρχαίων Αιγυπτίων. Συνοδεύεται δε από πλούσιο εποπτικό υλικό και εκπαιδευτικά προγράμματα για τα ταφικά έθιμα.

Η συλλογή Σταθάτου, που απαρτίζεται από 971 σημαντικά έργα μικροτεχνίας και χρυσοχοΐας και καλύπτει μια μακρά περίοδο από την 5η χιλιετία π.Χ. έως και τα μεταβυζαντικά χρόνια, αποτελεί δωρεά της Ελένης και του Αντώνη Σταθάτου.

Κόρη αλεξανδρινού εμπόρου, η Ελένη Σταθάτου διέσωσε πολλούς θησαυρούς από αρχαιοκάπηλους. Κληροδότησε το 1957 τη συλλογή της στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, οπότε και εκτέθηκε, ενώ η πρώτη επανέκθεση έγινε το 1999. Η σημερινή παρουσίαση ακολουθεί το ίδιο σκεπτικό, επιδιώκοντας να διατηρήσει την ατμόσφαιρα της ιδιωτικής συλλογής και την αίσθηση της προσωπικής σχέσης της συλλέκτριας με τα πολύτιμα αντικείμενά της.