Η επιρροή του Τισιανού

«Metamorphosis: Titian 2012». Πολλοί Ευρωπαίοι καλλιτέχνες, από τον 17ο αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή, έχουν αναγνωρίσει την επιρροή του Τισιανού, ενός από τους κορυφαίους ζωγράφους της ιταλικής Αναγέννησης. Υποστηρίζοντας ότι η επιρροή του εξακολουθεί να είναι σημαντική σήμερα, οι διοργανωτές της έκθεσης ανέθεσαν σε τρεις σύγχρονους Βρετανούς καλλιτέχνες τη δημιουργία έργων εμπνευσμένων από τρία έργα του Τισιανού, βασισμένα στο επικό ποίημα του Οβίδιου «Μεταμορφώσεις»: τους πίνακες «Η Αρτεμις και ο Ακταίων», «Ο θάνατος του Ακταίωνα» και «Αρτεμις και Καλλιστώ», οι οποίοι εκτίθενται μαζί με έργα του Κρις Οφίλι (ζωγραφική), του Κόνραντ Σόκρος (εγκατάσταση) και του Μαρκ Γουάλινγκερ (φωτογραφίες).

Σχεδόν 17 εκατ. δολάρια για έργο του καλλιτέχνη της Αναγέννησης Τισιανού

• Δημοπρασία του οίκου Sotheby's

Το έργο του Τισιανού   

---

Έργο του Τισιανού ηλικίας 450 ετών, που απεικονίζει την Παρθένο με το Θείο Βρέφος, πωλήθηκε έναντι 16,9 εκατομμυρίων δολαρίων στη Νέα Υόρκη. Η τιμή αυτή δημιουργεί νέο ρεκόρ για τον καλλιτέχνη της Αναγέννησης. Το έργο με τίτλο «Μια Ιερή Συζήτηση: Η Παρθένος με το Παιδί και τους Αγίους Λουκά και Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας» πωλήθηκε από τον οίκο Sotheby's σε αγοραστή από την Ευρώπη. Όπως αναφέρει το BBC, το προηγούμενο ρεκόρ του Τισιανού ήταν 11,9 εκατ. δολάρια για το έργο «Αφροδίτη και Άδωνις» που πωλήθηκε από τον οίκο Christie's στο Λονδίνο το Δεκέμβριο του 1991. Πάντως, η τιμή του έργο του οίκου Sotheby’s ήταν κατώτερη της αρχικής εκτίμησης των 20 εκατ. δολαρίων. Ειδικοί του οίκου ανέφεραν πως πρόκειται για το πιο σπουδαίο έργο που έχει παρουσιαστεί σε δημοπρασία τις τελευταίες δεκαετίες. Ο πίνακας, που χρονολογείται περίπου στο 1560, άλλαξε μόλις έξι φορές χέρια στη διάρκεια της ζωής του.

Ιταλική λάμψη και ομορφιά στην Αθήνα

Αύριο τα εγκαίνια από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κ. Παπούλια και τον πρόεδρο της Ιταλίας κ. Τζιόρτζιο Ναπολιτάνο

Εκθεση με 24 πίνακες του Τισιανού και άλλων ζωγράφων του 16ου και 17ου αιώνα στο Κυκλαδικό Μουσείο

Επισκέπτες και πίνακες από τη χθεσινή ξενάγηση στο Κυκλαδικό Μουσείο: «Η Μετανοούσα Μαγδαληνή» (1550) του Τισιανού Βετσέλιο και «Βάκχος και Αριάδνη» (περ. 1616-1623, δεξιά) του Αλεσάντρο Βαροτάρι (ο επονομαζόμενος Παντοβανίνο). ΑΡ/Π. ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΡΗΣ ΑΠΕ/ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΥΡΩΝΑ

Ξαπλωμένη νωχελικά σε ένα κρεβάτι στρωμένο με βαθυκόκκινα βελούδα, πανέμορφη και αγέρωχη μέσα στην πλήρη γυμνότητά της, με μόνο ένδυμα τα μαργαριτάρια της, αυτή η Αφροδίτη έχει ξεφύγει προ πολλού από το πρότυπό της στην κλασική εποχή, αλλά και από τη δική της στα μέσα του 16ου αιώνα. Άλλωστε ο Τισιανός εδώ έχει διαμορφώσει ήδη οριστική άποψη σχετικά με την απεικόνιση της Αφροδίτης. Ο πίνακας είχε δωρηθεί από τον Πάολο Τζιορντάνο Ορσίνι στον εξάδελφό του Κόζιμο Β΄των Μεδίκων και είχε χαρακτηρισθεί στην εποχή του «πράγμα άξιο μεγάλου θαυμασμού και σεβασμού». Γνώριζαν όμως τότε ότι το μοντέλο που χρησιμοποίησε ο Τισιανός για τον πίνακα ήταν η γυναίκα του; Άγνωστο. Το βέβαιο είναι η ίδια η τέχνη του μεγάλου δασκάλου, που οι Ελληνες έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν στην έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης «Από τον Τiziano στον Ρietro da Cortona: το Ιερό, ο Μύθος, η Ποίηση...», η οποία εγκαινιάζεται αύριο από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια και τον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας κ. Τζιόρτζιο Ναπολιτάνο.

Η λάμψη και η ομορφιά που ακτινοβολούνται από τα έργα κατέκλυζαν χθες τις αίθουσες του μουσείου όπου δόθηκε η συνέντευξη Τύπου για την έκθεση. Είκοσι τέσσερις πίνακες, οι επτά από τους οποίους είναι ιδιόχειρα έργα του Τισιανού Βετσέλιο, αναπτύσσονται στο ισόγειο και στον πρώτο όροφο του κτιρίου παρουσιάζοντας την εξέλιξη της καλλιτεχνικής αναζήτησης στην Ιταλία κατά τον 16ο και 17ο αιώνα. Από τον Τισιανό ως τους στοχασμούς του Ανίμπαλε Καράτσι για τη βενετσιάνικη ζωγραφική και ως τις αναζητήσεις του Πιέτρο ντα Κορτόνα.

«Η μακρόχρονη ζωή του- γεννήθηκε ανάμεσα στο 1488 και 1490 και πέθανε το 1576- επέτρεψε στον Τισιανό να διατρέξει όλες τις φάσεις της ζωγραφικής του 16ου αιώνα,από την Αναγέννηση στον μανιερισμό και παραπέρα» σημειώνει στον κατάλογο της έκθεσης ο καθηγητής κ. Τζιοβάνι Μορέλο . Στην έκθεση, όπως επισημαίνουν η πρόεδρος του Ιδρύματος Ν.Π. Γουλανδρή κυρία Σάντρα Μαρινοπούλου και ο διευθυντής του μουσείου, καθηγητής κ. Νίκος Σταμπολίδης, το ιερόν και το όσιον της χριστιανικής πίστης αντιπροσωπεύονται καίρια μέσα από τέσσερα έργα του ίδιου του Τισιανού, τον «Μαστιγωμένο Χριστό», τον «Μυστικό Δείπνο», μια «Μετανοούσα Μαγδαληνή» και έναν «Αγιο Ιάκωβο οδοιπόρο», ενώ ενισχύονται και με άλλους επτά πίνακες παρόμοιου περιεχομένου από τους Ανίμπαλε Καράτσι, Γιάκοπο Λιγκότσι,Τζιοβάνι Κονταρίνι, Γιάκοπο Νεγκρέτι (ο επονομαζόμενος Πάλμα ο πρεσβύτερος), Τζιοβάνι Αντόνιο ντε Σάκις (ο επονομαζόμενος Πορντενόνε), Πιέτρο Μπερετίνι (γνωστός ως Πιέτρο ντα Κορτόνα) και έναν ανώνυμο ζωγράφο της ισπανικής αυλής του πρώτου μισού του 17ου αιώνα.

Ο αρχαίος παγανιστικός μύθος αντιπροσωπεύεται από έναν μόνο πίνακα του Τισιανού και του εργαστηρίου του με την Αφροδίτη (με ερωτιδέα, σκύλο και πέρδικα), που ενισχύεται από έργα με ανάλογη θεματική: δύο πίνακες από τον Πιέτρο ντα Κορτόνα («Βάκχος και Αριάδνη», «Γαλάτεια») και ένα χαρακτικό από τον Πιέτρο Μπονάτο («Έρως βέβηλος») . Τέλος, παρουσιάζεται και ολόκληρη η σειρά των αρχικών τεσσάρων έργων από τα ποιήματα του «Καμερίνο» (οι λεγόμενες «poesie»), αντιγραμμένη από τον μαθητή του Τισιανού, Αλεσάντρο Βαροτάρι, τον επονομαζόμενο Παντοβανίνο. Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις 20 Δεκεμβρίου.

Επί ποδός για να μη χαθούν δύο πίνακες του Τισιανού

Αναζητούνται τα χρήματα, καθώς ο δούκας του Σάδερλαντ τους πουλάει αντί μόλις 100 εκατ. στερλινών

«Η Αρτεμις και ο Ακταίων», ο πίνακας του Τισιανού που έχει κινητοποιήσει το βρετανικό έθνος προκειμένου να παραμείνει στη χώρα. ΑΡ/ΝΑΤΙΟΝΑL GΑLLΕRΥ

Πριν από περίπου 220 χρόνια, ένας εκκεντρικός βρετανός αριστοκράτης έκανε μια από τις σημαντικότερες αγορές έργων τέχνης όλων των εποχών αποκτώντας 305 αριστουργήματα, μεταξύ των οποίων και δύο πίνακες του Τισιανού που ανήκαν στον βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο ΙΣτ΄ ο οποίος είχε μόλις αποκεφαλιστεί. Η τιμή στην οποία τα αγόρασε; Το αστρονομικό για τα δεδομένα της εποχής ποσό των 43.000 στερλινών.

Ο αριστοκράτης αυτός ήταν ο 3ος Δούκας του Μπριτζγουότερ, εργένης διά βίου, καθώς είχε ματαιώσει τον γάμο του με μια καλλονή προκειμένου να πλουτίσει μέσω της διάνοιξης καναλιών. Προχθές λοιπόν ο απόγονός του, ο 7ος Δούκας του Σάδερλαντ, ο οποίος προφανώς έχει κληρονομήσει το επιχειρηματικό του μυαλό, αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να γευθεί τους καρπούς του ξακουστού γενεαλογικού του δέντρου, ζητώντας από το βρετανικό έθνος 100 εκατ. στερλίνες για τα δύο έργα του Τισιανού, τα οποία ο ζωγράφος Λούσιαν Φρόιντ είχε κάποτε χαρακτηρίσει ως τις «ωραιότερες εικόνες του κόσμου».

Η Εθνική Πινακοθήκη της Σκωτίας, η οποία φιλοξενεί τα δύο αριστουργήματα μαζί με 26 ακόμη έργα της συλλογής του Μπριτζγουότερ- είχαν δοθεί ως δάνεια στο Μουσείο του Εδιμβούργου από το 1945 και έκτοτε κανένας απόγονος δεν είχε ζητήσει να επωφεληθεί από αυτά - ανακοίνωσε προχθές ότι θα ενώσει τις δυνάμεις της με την Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου προκειμένου να αγοράσουν τους δύο πίνακες αντί 50 εκατ. στερλινών έκαστον.

Τα έργα που έχουν προκαλέσει άγχος δίχως προηγούμενο στο βρετανικό έθνος- η επιχείρηση διατήρησής τους στην Πινακοθήκη έχει αναχθεί σε εθνικό ζήτημα, με τις εφημερίδες και τα τηλεοπτικά δελτία να αφιερώνουν εκτενέστατα ρεπορτάζ και αφιερώματα- είναι εμπνευσμένα από την ελληνική μυθολογία: «Η Αρτεμις και ο Ακταίων» και «Η Αρτεμις και η Καλλιστώ». Και ο χρόνος κυλά πλέον αντίστροφα, καθώς τα κρατικά αυτά ιδρύματα έχουν διορία ως τις 31 Δεκεμβρίου να συγκεντρώσουν τα χρήματα για την αγορά του πρώτου πίνακα και να αποκλείσουν τον κίνδυνο να πέσει στα γαμψά νύχια της ανοιχτής αγοράς ή να βγει ο πίνακας εκτός συνόρων, ακολουθώντας κάποιον νέο ιδιοκτήτη.

Οπως εκτιμούν οι ειδικοί πάντως, μπορεί η κίνηση αυτή του δούκα να είναι αιφνιδιαστική, η τιμή όμως είναι... φιλική, μιας και οι δύο πίνακες θα μπορούσαν κάλλιστα να φτάσουν και να ξεπεράσουν τα 300 εκατ. στερλίνες. Αν αναλογιστούμε πάντως ότι ο προϋπολογισμός και των δύο Πινακοθηκών μαζί (Σκωτίας και Λονδίνου) για νέα αποκτήματα δεν ξεπερνά τα 4 εκατ. στερλίνες, η τιμή διόλου φιλική είναι, αλλά αντιθέτως τις εξαναγκάζει να χτυπήσουν πολλές πόρτες ώσπου να γεμίσουν τον κουμπαρά τους.

Η λύση του ειδικού δανείου είναι αναπόφευκτη, όπως επίσης και η βοήθεια από ιδιωτικούς φορείς, τα έσοδα από λαχνούς, ενώ φυσικά οι Αρχές της Σκωτίας δεν πρόκειται να καθήσουν με σταυρωμένα χέρια και ραμμένες τσέπες. «Η απώλεια αυτών των δύο έργων είναι αδιανόητη. Οι περισσότεροι μεταφράζουν ό,τι συνέβη σε κρίση, εμείς όμως το αντιμετωπίζουμε ως πρόκληση. Πάντα ξέραμε ότι ανά πάσα στιγμή οι πίνακες αυτοί θα ήταν ανοιχτοί προς πώληση, αλλά είχαμε εφησυχαστεί. Τώρα είναι η ώρα να αναλάβουμε δράση. Πέρα και πάνω από την ιστορική και καλλιτεχνική τους σημασία, έχουν και συναισθηματική αξία για εμάς. Την 1η Ιανουαρίου λοιπόν, μία ημέρα μετά το τέλος της προθεσμίας, θα έχουμε έναν ακόμη λόγο για να γιορτάζουμε πέρα από την αλλαγή του χρόνου» δηλώνει ο ετοιμοπόλεμος διευθυντής της σκωτσέζικης Πινακοθήκης Τζον Λέιτον.

ΤΟΥ CΑΗΑLMΙLΜΟ, ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή, 29 Αυγούστου 2008