Πώληση πίνακα του Τζιακομέτι για 105.000 ευρώ

Ένα σχέδιο του Αλμπέρτο Τζιακομέτι, του 1941, πουλήθηκε σήμερα στην τιμή των 105.000 ευρώ.
Ένα σχέδιο του Αλμπέρτο Τζιακομέτι, του 1941, που απεικονίζει τον εκδότη και φίλο του Τεριάντ (σ.σ. ο συλλέκτης Στρατής Ελευθεριάδης), πουλήθηκε σήμερα στην τιμή των 105.000 ευρώ (μη περιλαμβανομένων των εξόδων της δημοπρασίας), κατά την 23η δημοπρασία στο κάστρο Σεβερνί στη δυτική Γαλλία, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου.
Το σχέδιο με κραγιόνι σε σκούρο κρεμ χαρτί αγοράστηκε από Έλληνα συλλέκτη που δεν κατονομάζεται. Στην τιμή κατακύρωσης των 105.000 ευρώ, θα πρέπει να προστεθεί το 24% των εξόδων της δημοπρασίας.
Από τα 20 σχέδια του Ελβετού γλύπτη και σχεδιαστή που προτάθηκαν για πώληση, ένα σχέδιο από ένα γλυπτό της θεάς Μουτ αγοράστηκε για 60.000 ευρώ και δύο άλλα για 40.000 (χωρίς τα έξοδα της δημοπρασίας).

Πίνακας του Πικάσο έσπασε το ρεκόρ του Τζιακομέτι

• Στα 106 εκατ. δολάρια η δημοπρασία

Μέχρι την Τρίτη διήρκεσε η πρωτοκαθεδρία του Τζιακομέτι στη λίστα με τις ακριβότερες δημοπρασίες όλων των εποχών. Ο πίνακας του Πάμπλο Πικάσο με τίτλο Nude, Green Leaves and Bust πωλήθηκε από τον οίκο Christie's έναντι 106 εκατ. δολαρίων, ξεπερνώντας τα 104 εκατ. δολάρια που «έπιασε» γλυπτό του Ελβετού δημιουργού, τον Φεβρουάριο.

Στις αρχές Φεβρουαρίου ο οίκος Sotheby's δημοπράτησε το μπρούτζινο γλυπτό του Αλμπέρτο Τζιακομέτι «Ανδρας που περπατάει» έναντι 104,3 εκατ. δολαρίων.

Την Τρίτη, ο Πάμπλο Πικάσο «επανήλθε» στην κορυφή των πλέον ακριβοπληρωμένων έργων, καθώς ο πίνακάς του αγοράστηκε από ανώνυμο πλειοδότη έναντι 106 εκατ. δολαρίων.

Η τιμή πώλησης ξεπέρασε κατά πολύ την αρχική εκτίμηση των 70 εκατ. δολαρίων-90 εκατ. δολαρίων.

Σύμφωνα με το BBC, ο πίνακας «Nude, Green Leaves and Bust» φιλοτεχνήθηκε το 1932 και από τα τέλη της δεκαετίας του '50 ώς σήμερα βρισκόταν στην ιδιωτική συλλογή του ζεύγους Φράνσις και Σίντνεϊ Μπρόντι.

• Picasso nude sells for world record $106m

• A Picasso nude once marvelled at by Hollywood stars as they partied in the home of its millionaire owner but which was only ever shown once in public in the past 50 years has set a new record price for a work of art sold at auction.

• Turner Prize has grown up, says head judge
• Picasso sells at auction for record £70 million
• Picasso sets art auction record of 106.4 million dollars

Ο Τζιακομέτι της βίας και των σεξουαλικών εμμονών

Alberto Giacometti
10 October 1901 - 11 January 1966
photo by Henri Cartier - Bresson

Ο ΓΛΥΠΤΗΣ ΠΟΥ ΚΑΤΕΧΕΙ ΤΟ ΡΕΚΟΡ ΤΙΜΗΣ ΣΕ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ

Το αδιαχώρητο επικρατούσε στην αίθουσα δημοπρασιών του οίκου Σόθμπις στην Μποντ Στριτ του Λονδίνου. Όλοι περίμεναν να δουν τι θα γίνει με το γλυπτό «Άνδρας που περπατά» του Αλμπέρτο Τζιακομέτι. Οι ειδικοί εκτιμούσαν ότι η τιμή πώλησής του θα κυμανθεί γύρω στα 45,5 εκατ. ευρώ. Τελικώς, ο πλειστηριασμός έκλεισε με «χτύπημα» στα 74 εκατ. ευρώ, ποσό που αυτομάτως καθιστούσε το γλυπτό το πλέον ακριβό έργο τέχνης που πωλήθηκε σε δημοπρασία.

Ποιος όμως ήταν ο Αλμπέρτο Τζιακομέτι; Αν και καθιερωμένος καλλιτέχνης, δεν είχε διαταραγμένη ψυχική υγεία, όπως ο δολοφονικός Καραβάτζο ή ο αυτοκτονικός Βαν Γκογκ, βασανιζόταν όμως από εμμονή με τα πορνεία, από σεξουαλικές φαντασιώσεις, σαδιστική βία και ευνουχισμούς.

Οι πόρνες ήταν τα πιο τίμια κορίτσια, για τον γεννημένο το 1901 στο ιταλικό καντόνι της Ελβετίας, γιο του μετα-ιμπρεσιονιστή εικαστικού Τζιοβάνι Τζιακομέτι. Οι βιογράφοι του είχαν να γράφουν για την αποκλίνουσα συμπεριφορά του, που είχε απασχολήσει ομάδα ψυχιάτρων, απόρροια τραυματικής παιδικής ηλικίας.

Η βιογράφος του Λόρι Γουίλσον, επίκουρος καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, ισχυρίζεται ότι ο Τζιακομέτι σημαδεύτηκε όχι μόνο από τον αδόκητο θάνατο της μητέρας του από τύφο, αλλά και εξαιτίας του πατέρα του και τριών ακόμη συγγενών του που τον εκμεταλλεύονταν ως γυμνό μοντέλο. Ο Τζιακομέτι ουδέποτε ξεπέρασε τον εξευτελισμό να ποζάρει καθηλωμένος βλέποντας τις εκφράσεις του πατέρα του. Η Γουίλσον υποστηρίζει δε πως η κατάσταση αυτή συνέβαλε στις ηδονοβλεπτικές εμμονές του.

Λέγεται μάλιστα ότι εξαιτίας παρωτίτιδας έμεινε προσωρινά ανίκανος. Αυτό διαμόρφωσε και τις σχέσεις του με τις γυναίκες. Για τον Τζιακομέτι ήταν είτε παρθένες είτε πόρνες. Τίποτα ενδιάμεσο.

Από τη Σχολή Καλών Τεχνών της Γενεύης, πήγε στο Παρίσι και μαθήτευσε κοντά στον Αντουάν Μπουρντέλ, συνεργάτη του Ογκίστ Ροντέν. Τότε πειραματίστηκε στον κυβισμό και τον σουρεαλισμό, και έφθασε να θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σουρεαλιστές γλύπτες.

Παράλληλα ήταν τακτικός πελάτης οίκων ανοχής. Του άρεσαν οι πόρνες, επειδή ένιωθε ότι δεν ήταν συμπλεγματικές και μπορούσε να εξωτερικεύσει τα συναισθήματά του ανενδοίαστα. Του άρεσε να τις ανεβάζει σε βάθρο και τις πλήρωνε απλώς για να τις κοιτάει. Περιστασιακά πήγαινε μαζί τους κι έτσι κόλλησε αφροδίσια νοσήματα.

Σύμφωνα πάντως με τον καλύτερό του φίλο, τον θεατρικό συγγραφέα Ζαν Ζενέ, τα έργα του Τζιακομέτι πάντα θα αντικατοπτρίζουν «προσωπικά τραύματα που κάθε άτομο έχει μέσα του». [Επιμέλεια: Χρήστος Ν.Ε. Ιερείδης, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 18 Φεβρουαρίου 2010]

Αυτός ο... περιπατητής είναι ο ακριβότερος του κόσμου

• Το γλυπτό του Αλμπέρτο Τζιακομέτι «Ανδρας που περπατάει» δημοπρατήθηκε στην τιμή-ρεκόρ των 74 εκατ. ευρώ

Το πιο ακριβό έργο που έχει πουληθεί ποτέ σε δημοπρασία αναδείχτηκε το γλυπτό του Αλμπέρτο Τζιακομέτι «Ανδρας που περπατάει», συγκεντρώνοντας 74.185.983 ευρώ στην προχθεσινή δημοπρασία ιμπρεσιονιστών και μοντέρνας τέχνης του οίκου Sotheby΄s. Ακολούθησε ο πίνακας του Γκούσταβ Κλιμτ «Εκκλησία στο Κασόνε» ο οποίος πουλήθηκε αντί 30.725.246 ευρώ, ποσόν-ρεκόρ για τοπίο του καλλιτέχνη.

Τα δύο αυτά έργα πρωταγωνίστησαν σε μια δημοπρασία η οποία συγκέντρωσε συνολικά 167.575.324 ευρώ, ποσόν που την καθιστά την πλέον προσοδοφόρα που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στο Λονδίνο. Στην αίθουσα, η οποία προηγουμένως «έβραζε», έπεσε απόλυτη ησυχία μόλις άνοιξε η διαδικασία των χτυπημάτων. Περίπου οκτώ λεπτά αργότερα, και ύστερα από μια γρήγορη και έντονη μάχη χτυπημάτων μεταξύ δέκα πιθανών αγοραστών, το μοναδικό γλυπτό του Τζιακομέτι με τέτοιο θέμα που έχει παρουσιαστεί ποτέ σε δημοπρασία πουλήθηκε τηλεφωνικά σε ανώνυμο αγοραστή.

Η τιμή του έργου του Τζιακομέτι ξεπέρασε ακόμη και εκείνη που εί χε πιάσει ο πίνακας του Πάμπλο Πικάσο «Αγόρι με πίπα» από τον Sotheby΄s στη Νέα Υόρκη τον Μάιο του 2004. Αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος και ενθουσιασμού έγινε και ο πίνακας του Κλιμτ, ένα ιδιαιτέρως δυνατό έργο φορτισμένο με ιστορική σπουδαιότητα. Ο πίνακας προσέλκυσε το ενδιαφέρον τεσσάρων αγοραστών οι οποίοι ανέβασαν την τελική τιμή στα 30.725.246 ευρώ.

Η Μέλανι Κλορ, συμπρόεδρος του Τμήματος Ιμπρεσιονιστών και Μοντέρνας Τέχνης του οίκου Sotheby΄s παγκοσμίως, δήλωσε μετά το τέλος της δημοπρασίας: «Είμαστε ενθουσιασμένοι που πουλήσαμε αυτά τα υπέροχα έργα απόψε. Ο συναγωνισμός που οδήγησε σε αυτά τα τρομερά αποτελέσματα καταδεικνύει τη συνεχή αναζήτηση για ποιότητα που χαρακτηρίζει του σημερινούς συλλέκτες». Από τα 39 έργα που προσφέρθηκαν πουλήθηκαν τα 31, ενώ το 51% των πωληθέντων ξεπέρασε την αρχική υψηλή εκτίμηση. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τέλος, η τάση που κυριάρχησε το 2009 για αναζήτηση του καλύτερου έργου από κάθε κατηγορία, σε όλα τα επίπεδα, εξακολουθεί να κυριαρχεί. [ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2010]

Ο Τζακομέτι σπάει το ρεκόρ

Το εικονιζόμενο ορειχάλκινο γλυπτό του Αλμπέρτο Τζακομέτι δημοπρατήθηκε προχθές στην αστρονομική τιμή των 74,2 εκατ. ευρώ στον οίκο Sotheby's του Λονδίνου, καταρρίπτοντας παγκόσμιο ρεκόρ για έργο σε δημοπρασία τέχνης. «Ο άνδρας που περπατάει, Ι», έργο του 1961, σε φυσικό μέγεθος, είναι πλέον το έργο τέχνης για το οποίο προσφέρθηκε το υψηλότερο τίμημα στην αγορά, και μάλιστα εν καιρώ οικονομικής κρίσης, γεγονός που αφήνει πολλά περιθώρια ερμηνείας για το πώς διαμορφώνονται οι τελικές τιμές. Το προηγούμενο ρεκόρ σε δημοπρασία κατείχε το έργο του Πάμπλο Πικάσο «Το αγόρι με την πίπα», που είχε πουληθεί το 2004 στη Νέα Υόρκη.

74,2 εκατ. ευρώ για ένα γλυπτό

ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ. Στο ιλιγγιώδες ποσό των 74,2 εκατ. ευρώ σταμάτησαν προχθές οι προσφορές για δημοπρατούμενο έργο του Τζακομέτι στον Οίκο Sotheby’s του Λονδίνου. Μαζί με τους φόρους «Ο άνδρας που περπατάει Ι» (L’homme qui marche I) έφτασε τα 75, 35 εκατ. Η τιμή εκκίνησης του έργου, το οποίο ανήκε στη συλλογή της Dresdner Βank AG, είχε οριστεί στα 12 εκατ. ευρώ.

Το μπρούντζινο άγαλμα σε ανθρώπινο μέγεθος του Ιταλού ζωγράφου και γλύπτη αποτελεί πλέον το πιο ακριβό έργο τέχνης που έχει ποτέ πουληθεί σε δημοπρασία. Το προηγούμενο «ρεκόρ» κατείχε ο πίνακας του Πικάσο «Το αγόρι με πίπα» (Gar�on ‡ la pipe) που είχε πουληθεί για 75,23 εκατ. ευρώ στο Sotheby’s της Νέας Υόρκης. Το άγαλμα πουλήθηκε σε ανώνυμο συλλέκτη που δημοπρατούσε από το τηλέφωνο.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας δημοπρασίας πουλήθηκε και το πανέμορφο τοπίο με κυπαρίσσια του Γκούσταβ Κλιμτ «Εκκλησία στην Κασόν» (Eglise ‡ Cassone) στην τιμή των 30,7 εκατ. ευρώ. Στην προχθεσινή δημοπρασία έσπασε ένα ακόμα ρεκόρ, καθώς συγκεντρώθηκαν τα περισσότερα χρήματα που έχουν ποτέ συγκεντρωθεί σε δημοπρασία: 167,57 εκατ. ευρώ.

Τα αστρονομικά ποσά που δόθηκαν για τα δύο έργα αναδεικνύουν δύο διαφορετικές πτυχές του εμπορίου έργων τέχνης: Ενώ η οικονομική κρίση έχει ρίξει τις τιμές στις δημοπρασίες μέχρι και κατά 50%, οι προσφορές για ορισμένα περιζήτητα έργα σύγχρονης τέχνης συνεχώς αυξάνονται. [Η Καθημερινή, 05/02/2010]

Τιμή ρεκόρ για τον «Άνθρωπο που περπατά»

Έναντι 104,3 εκατομμυρίων δολαρίων πωλήθηκε το μπρούτζινο γλυπτό του Αλμπέρτο Τζιακομέτι «Ο άνθρωπος που περπατά», στη χθεσινή δημοπρασία του οίκου Σόθμπις στο Λονδίνο, σπάζοντας ρεκόρ στην ιστορία της αγοράς της τέχνης.

Ο «άνθρωπος που περπατά» έγινε το πιο ακριβό έργο τέχνης στον κόσμο εκθρονίζοντας τον πίνακα του Πάμπλο Πικάσο «Αγόρι με την πίπα» που είχε πωληθεί για 104,2 εκατομμύρια δολάρια στους Σόθμπις της Νέας Υόρκης το 2004.

Το έργο που δημιούργησε ο Ελβετός γλύπτης το 1970 ανήκε στη συλλογή της δεύτερης μεγαλύτερη τράπεζα της Γερμανίας, Commerzbank η οποία το είχε αγοράσει το 1980 με σημερινή τιμή περίπου 20.000 ευρώ.

Το δίμετρο μπρούτζινο γλυπτό για πολλά χρόνια διακοσμούσε την είσοδο του γραφείου του τραπεζίτη Πούντο, δημιουργού της σπουδαίας και μεγάλη συλλογής αλλά και του ιδρύματος τέχνης της Dresner Bank, η οποία αργότερα αγοράστηκε από την Commerzbank.

Ο οίκος δεν δημοσιοποίησε την ταυτότητα του αγοραστή, ο οποίος απέκτησε το σπουδαίο έργο τέχνης, 8 λεπτά μετά την έναρξη των προσφορών. [enet.gr, 04:00 Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2010]

ΤΑ ΑΣΑΡΚΑ ΤΟΥ ΤΖΙΑΚΟΜΕΤΙ

The Man who walks in the rain, 1948, sculpture by Alberto Giacometti. Photograph: Georgios Kefalas/Corbis

Εκθεση με γλυπτά, πίνακες και σχέδια του καλλιτέχνη του υπαρξισμού

Με την έκρηξη του πολέμου το 1939, ο Αλμπέρτο Τζιακομέτι άρχισε μια σειρά από έργα, ανθρώπινες φιγούρες, όχι σε αληθινά μοντέλα, αλλά από μνήμης. Κάθε φορά που προσπαθούσε να δημιουργήσει την εικόνα της μορφής εκείνης ενός ανθρώπου που κάποτε είχε γνωρίσει ή δει, το έργο κατέληγε όλο και μικρότερο. Το πρόβλημα χειροτέρεψε όταν έφυγε από το Παρίσι. Πίσω στη γενέτειρά του Ελβετία, ο Τζιακομέτι ξανάπιασε το ίδιο γλυπτό, μιας γυναίκας που κάποτε είχε δει στη Λεωφόρο Σεν Μισέλ, και το έβλεπε ολοένα να λιγοστεύει μέσα στα χέρια του. Τελικά, όταν γύρισε στο Παρίσι, η δουλειά που κουβαλούσε μαζί του, χώραγε σε ένα κουτί σπίρτων.

Three Men Walking II, 1949. Alberto Giacometti (Swiss, 1901–1966)

Κινούμενη ακινησία

Στο Κόμπτον Βέρνε του αγγλικού Γουορκσάιρ, όπου πραγματοποιείται τώρα μία από τις σπάνιες εκθέσεις με γλυπτά, πίνακες και σχέδια του Τζιακομέτι, ο επισκέπτης μπορεί να δει 4 από τις γυναικείες αυτές εκδοχές που δεν είναι μεγαλύτερες από μια βελόνα η καθεμιά. Τοποθετημένες πάνω σ’ ένα βάθρο, σαν καρέκλα με ψηλή πλάτη, μοιάζουν να ταλαντεύονται πάνω στην άκρη ενός γκρεμού.

Οι άνθρωποι του Τζιακομέτι δεν περπατούν, οι γυναίκες στέκονται, οι άνδρες δρασκελίζουν, αλλά μέσα από τη γραμμή των σωμάτων τους μεταδίδεται ένα είδος άρρηκτης συνομιλίας. Και το σώμα τους δεν είναι παρά μια μαύρη μεταλλική γραμμή στο πάχος μολυβιού, που δεν έχει καν μέλη. Κι όμως, τα σώματα αυτά με μια αδιόρατη, ανεξήγητη, σχεδόν μαγική στροφή ή συστροφή ή απλώς μια υποδήλωση και των δύο, αποκτούν ατομικά χαρακτηριστικά. Οπως οι αληθινοί άνθρωποι, τα γλυπτά του Τζιακομέτι όσο και αν μοιάζουν στο πρώτο βλέμμα, το ένα είναι εντελώς διαφορετικό από το άλλο.

Αυτές οι ανεπαίσθητες διαφορές - παραμορφώσεις είναι το σήμα κατατεθέν του Τζιακομέτι στη σύγχρονη γλυπτική, όπως είναι οι τρύπες στα μαρμάρινα γλυπτά του Χένρι Μουρ. Αλλά, όπως γράφει η Λόρα Κάμινγκ στην «Ομπζέρβερ», οι μορφές αυτές θέτουν το ερώτημα, γιατί είναι έτσι πλασμένες, γιατί έχουν αυτό το σχήμα. Κάτι το οποίο δεν ρωτάει κανείς για τους «Αστούς του Καλαί» του Ροντέν π. χ. γιατί είναι έτσι δεμένοι μέσα στην αγωνία τους, σαν αλυσοδεμένοι από κάποια μοίρα ή γιατί είναι τόσο τεράστια κι επιβλητικά, σαν τον ωκεανό εμπρός τους, τα αγάλματα του Νησιού του Πάσχα.

Αυτές όμως οι φιγούρες, οι αποσκελετωμένες, οι σαρακοφαγωμένες, άσαρκες δίχως χέρια και πόδια, ούτε μπούστα ή πορτρέτα, ούτε τύποι, εξαϋλωμένες (παρ’ ότι από μέταλλο), αλλά βαθιά ριζωμένες στον τόπο που βρίσκονται, ίσως είναι το όραμα του δημιουργού τους για το ανθρώπινο είδος.

Ισως, αυτό να είναι υπαρξισμός. Πώς μπορεί να ξέρει κανείς τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί του; Οι άνθρωποι είναι ανερμήνευτοι, σύνθετοι και αβάσταχτα μόνοι, όπως θα έλεγε την ίδια εποχή, στην ίδια πόλη, στους ίδιους δρόμους και καφέ, ο Ζαν Πολ Σαρτρ.

Ισως, όμως, υπάρχει και κάτι άλλο που δεν χρειάζεται ερμηνείες, γιατί είναι κάτι που νιώθεται όταν βρίσκεται κανείς εμπρός στα τόσο απλά στην αινιγματικότητά τους έργα. Είναι φιγούρες σε ομάδες, φιγούρες μόνες, κεφάλια που δίνουν την εντύπωση ότι μόλις βγήκαν από τα δάχτυλα του πλάστη τους. Τόσο χλωρά μέσα στο πανάρχαιο είδος τους. «Η τέχνη είναι η κατοικία του οράματος», είχε πει ο Τζιακομέτι και αυτή είναι η βασική αλήθεια της ίδιας του της δημιουργίας. Οραμα, όπως το λέει η λέξη, είναι κάτι που βλέπει κανείς και το νόημά τους τα έργα του Τζιακομέτι το αποκτούν στην πράξη, όταν τα κοιτάζει κανείς. Αυτή η εμπειρία είναι η ουσία τους. Και να κοιτάζει κανείς τα έργα του Τζιακομέτι είναι πρώτα απ’ όλα και πέρα από κάθε αίνιγμα μια ευχαρίστηση, μια απόλαυση.

Το κεφάλι του αδελφού του Ντιέγκο, π. χ., που βρίσκεται στη μόνιμη συλλογή της Τέιτ Μόντερν στο Λονδίνο. Μοιάζει με το κρανίο στους «Πρεσβευτές» του Χολμπάιν, που για να το διακρίνεις ολόκληρο, πρέπει να το κοιτάξεις από μια ορισμένη γωνία. Ομως, και τότε δεν εμφανίζεται καθαρά.

Ειδικά στην Τέιτ, και μόνος ο όγκος των επισκεπτών μπροστά στα γλυπτά του Τζιακομέτι εμποδίζει να τα δει κανείς από διαφορετικές γωνίες. Πολύ λιγότερο επιτρέπει να τα δεις από μακριά. Είναι ένας επιπλέον λόγος που η έκθεση στο Κόμπτον Βέρνε είναι επιτυχημένη. Τα έργα τόσα όσα είναι αρκετά για να συλλάβει κανείς την ουσία του Τζιακομέτι και οι αίθουσες επαρκώς άδειες για να δίνουν στις φιγούρες το αίσθημα του τοποθετημένου μέσα στον χώρο, αλλά κοιτάζοντας εμπρός το άπειρο, όπως τον ωκεανό, τα αγάλματα του Νησιού του Πάσχα.

Μολονότι ελαχιστοποιημένες οι φιγούρες του Τζιακομέτι, φαίνονται μακρινές και από κοντά. Μια από τις γυναίκες στο «Δάσος». Το σύμπλεγμα αυτό με τις φιγούρες, φυτρωμένες σαν φυτά, ψηλές και ισχνές σαν μίσχοι του Μονέ, έχουν ένα παράδοξο λίθινο βάρος.

Πράξη του βλέμματος

Στον Τζιακομέτι άρεσε να φαντάζεται τις φιγούρες του να στέκονται σε μια γωνιά του δρόμου ή να διασχίζουν μια πλατεία του πραγματικού κόσμου. Εάν τα έργα του είναι πραγματικοί άνθρωποι και όχι τύποι ή σύμβολα (φιγούρες σταματημένες σε μια στιγμή της κίνησής τους) γίνονται τέτοιοι από τους άλλους ανθρώπους που τους κοιτάζουν – τους θεατές είτε σε μια αίθουσα εκθέσεων είναι είτε έξω από αυτήν. [The Observer, Η Καθημερινή, 20/6/2008]