ΜΕΤΟΙΚΗΣΙΣ / ΛΙΖΗ ΚΑΛΛΙΓΑ

• Την Παρασκευή, 4 Φεβρουαρίου 2011 και ώρα 19.00, στο Σισμανόγλειο Μέγαρο εγκαινιάζεται η ατομική έκθεση φωτογραφίας της Λίζης Καλλιγά, με τίτλο «Μετοίκησις».

Οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να δουν 25 εντυπωσιακές φωτογραφίες μεγάλων διαστάσεων από το παλαιό μουσείο της Ακρόπολης. Ο φακός εστιάζει στα αρχαϊκά αγάλματα των Κορών τυλιγμένα μέσα στα λευκά υφάσματα που τις προστάτευαν κατά τη μεταφορά τους στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, στο νέο τους σπίτι. Η φωτογράφηση άρχισε λίγο πριν την προετοιμασία για τη μεταφορά των εκθεμάτων, το 2007. Η εικαστικός σημειώνει: «Όταν άρχισε η προετοιμασία για την μεταφορά τους έζησα από κοντά μια πολύ σημαντική και μοναδική εμπειρία. Ο χώρος είχε μεταβληθεί σε μια μεγάλη αίθουσα νοσοκομείου-χειρουργείου. Συντηρητές και αρχαιολόγοι με άσπρα γάντια περιτριγύριζαν τα αρχαία αντικείμενα, με ησυχία και με τις οδηγίες ενός άψογα  καλομελετημένου σχεδίου, εκτελούσαν τις εργασίες που έπρεπε. Ετοιμαζόντουσαν για τον εγκιβωτισμό τους, το κάθε ένα ξεχωριστά, έτσι ώστε να μεταφερθούν απόλυτα ασφαλή, με τον γερανό, από το Ιερό βράχο στο Νέο Μουσείο που βρίσκεται από κάτω. Τυλιγμένα στα πανιά τους τα αγάλματα γινόντουσαν μυστηριώδη και με ένα παράξενο τρόπο τα έβλεπα σα να ήταν ζωντανά κάτω από το λευκό ύφασμα που τα σκέπαζε. Με το μυαλό μου έφτιαχνα παραμύθια και ιστορίες, με την μηχανή μου προσπαθούσα να κάνω εικόνα όλα αυτά που έβλεπα και αισθανόμουν».

Η διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης Συραγώ Τσιάρα διευκρινίζει:  «Η Λίζη Καλλιγά επιτυγχάνει μία λεπτή ισορροπία στην απόδοση της αίσθησης που προκαλούν τα αδιαπέραστα προστατευτικά υφάσματα και οι κυρίαρχοι όγκοι εντός τους. Υπάρχουν στιγμιότυπα στα οποία πρόσωπα, μέλη ή και ολόσωμες μορφές διαγράφονται ευδιάκριτα πίσω από τα καλύμματά τους καλώντας τον θεατή ν’ αφουγκραστεί τους φόβους και τις προσδοκίες τους για το επερχόμενο ταξίδι τους.»

Τυπωμένες αναμνήσεις, παγωμένες στο χρόνο, οι τελευταίες στιγμές τους στο παλιό «σπίτι» τους, οι στιγμές της «μετοικήσεως», του αποχωρισμού και της άφιξης συνθέτουν όχι τόσο μία προσπάθεια φωτογραφικής τεκμηρίωσης, αλλά μία ιμπρεσιονιστικής αντίληψης απόδοση μιας κρίσιμης στιγμής στο ‘βίο’ των συγκεκριμένων αγαλμάτων.

Η έκθεση Μετοίκησις πρωτοπαρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη (24 Απριλίου-6 Ιουνίου 2010) από το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, στο πλαίσιο του αφιερώματός του σε σύγχρονες γυναίκες εικαστικούς.  Η έκθεση εντάχθηκε, επίσης, στη Photobiennale που διοργάνωσε το Μουσείο Φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη το 2010. Η έκθεση έρχεται στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, όπου θα εκτεθεί από 5 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2011, μετά από μία στάση στο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα (15 Δεκεμβρίου 2010-23 Ιανουαρίου 2011). Την επιμέλεια συνυπογράφουν η Διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Συραγώ Τσιάρα, και η ιστορικός τέχνης, Χριστίνα Πετρηνού.

• Λίζη Καλλιγά

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943, σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών από το 1975 μέχρι το 1980 και ασχολήθηκε σχεδόν από την αρχή με τη φωτογραφία και τη χαρακτική. Δημιούργησε ωστόσο και κάποιες εγκαταστάσεις. Στο έργο της κύρια συστατικά είναι ο χρόνος (ως παρελθόν και ως αποτύπωση πάνω στους ανθρώπους και στους τόπους), το φως και το σώμα. Στο έργο της Μεταμορφώσεις. Το Σώμα μου-Το Σώμα σου (1985-1990) προβάλει με slides φωτογραφίες πάνω στο γυμνό γυναικείο σώμα του μοντέλου, δημιουργώντας έτσι την εντύπωση πως το σώμα είναι ένα κέλυφος που περιέχει την ίδια την ιστορία του, παίζοντας ταυτόχρονα με της έννοιες άυλο (φως)-υλικό (σώμα). Με την εμπλοκή πολλών υλικών και διεργασιών (προβολές, φωτογραφία, σχέδιο) δημιουργεί εικόνες του γυναικείου σώματος, που προβληματίζουν τον θεατή και εγείρουν ερωτήματα σχετικά με το πόσο πραγματικό ή φανταστικό είναι το σώμα.

Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα και τις Σπέτσες.

• Επιλογή ατομικών εκθέσεων

2010

Μετοίκησις, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα / Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης

Επιμέλεια: Συραγώ Τσιάρα, Χριστίνα Πετρηνού

2008

Ό,τι Έρχεται στο Φως, Πινακοθήκη Λ. Κανελλόπουλος, Ελευσίνα

Επιμέλεια: Χριστίνα Πετρηνού

Sea Pastels, Ιστορικό Αρχείο-Μουσείο Ύδρας

Επιμέλεια: Χριστίνα Πετρηνού

1998

Ιερά Οδός, Αισχύλεια 98, Ελευσίνα / Σπίτι της Κύπρου, Aθήνα

1991

Συνάντηση με την Αφροδίτη της Μήλου, Δημοτικό Σχολείο Αδάμαντα, Μήλος / Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα, Διεθνής Μήνας Φωτογραφίας.

Μεταμορφώσεις: το Σώμα μου – το Σώμα σου, Γκαλερί Bodo Niemann,

Bερολίνο, Γερμανία

1989

Μεταμορφώσεις: το Σώμα μου – το Σώμα σου, Cambridge Darkroom,

Καίμπριτζ, Αγγλία

Χώρος και Ματιά, Ιλεάνα Τούντα Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διεθνής

Μήνας Φωτογραφίας

1985

Φανελάκια – Μονοτυπίες, Γκαλερί Άνεμος, Κηφισιά

Επιλογή ομαδικών εκθέσεων

2009

Νέες Μορφές, 50 χρόνια μετά, Μουσείο Μπενάκη

2007

4η Μπιεννάλε της Τασκένδης, Ουζμπεκιστάν

Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη, Ελληνική συμμετοχή

L’Εau et les Rêves, Gallerie Κamchatka, Παρίσι, Γαλλία

2006

Μεταμφιέσεις, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη

Επιμέλεια: Συραγώ Τσιάρα

Ρέον Ύδωρ, Τελλόγλειο Ίδρυμα, Θεσσαλονίκη

Η Συλλογή της Alpha Bank, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη

Η Θάλασσα, Όνειρο και Ουτοπία, 5η Μπιεννάλε Αρμενίας, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Ελληνική συμμετοχή

Το Σκιάχτρο, Ίδρυμα Αβέρωφ-Τοσίτσα, Μέτσοβο

Επιμέλεια: Όλγα Δανιηλοπούλου, Nico de Oliveira, Nicola Oxley

arthistory.com, Γκαλερί Καλφαγιάν, Αθήνα

Summa Artists, Barlaymont, Βρυξέλλες, Ελληνική συμμετοχή

Οργάνωση: Υπουργείο Εξωτερικών. Επιμέλεια: Μαίρη Μιχαηλίδη

23η Μπιεννάλε Αλεξάνδρειας, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα

Επιμέλεια: Χριστίνα Πετρηνού

Το Φως, Χειμερινό Φεστιβάλ του Σαράγεβο, Σαράγεβο Βοσνία- Ερζεγοβίνη, Ελληνική συμμετοχή

Επιμέλεια: Χριστίνα Πετρηνού

2005

Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού, Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος

23η Μπιεννάλε Αλεξάνδρειας, Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος, Ελληνική συμμετοχή

Επίτροπος: Χριστίνα Πετρηνού

2003

Aρχαιολογίες, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού,

Φωτογραφική Συγκυρία, Θεσσαλονίκη / Δημοτική Πινακοθήκη, Αθήνα

Επιμέλεια: Γιάννης Σταθάτος

1998

Ελληνικοί Ορίζοντες, London Institute και περιοδεία στην Αγγλία

Επιμέλεια: Roger Wollen

Η έκθεση πραγματοποιείται στο Σισμανόγλειο Μέγαρο.

Λίζη Καλλιγά: «Η δουλειά μου είναι ένα ρεπορτάζ συναισθημάτων»

 

Φωτογραφική δουλειά της Λίζης Καλλιγά

Η κομψή κυρία, που καθόταν πίνοντας ήρεμα τον καφέ της ένα γκρίζο μεσημέρι στο Μουσείο Μπενάκη παρατηρώντας έξω το δρόμο με τα πολλά αυτοκίνητα και τους ελάχιστους πεζούς, μάλλον ήταν άγνωστη για τους περισσότερους επισκέπτες του εκείνη την ώρα. Αν και όλοι είχαν δει τις φωτογραφίες της, τις Κόρες της Ακρόπολης τυλιγμένες στα λινά τους να κυριαρχούν σε μία από τις αίθουσες του μουσείου αιχμαλωτίζοντας το βλέμμα με την κρυμμένη ομορφιά τους. Λίγοι εξάλλου θα μπορούσαν να τη φανταστούν να πεζοπορεί για 22 ολόκληρα χιλιόμετρα προκειμένου να ακολουθήσει τη διαδρομή που έκαναν και οι αρχαίοι για να φθάσουν μέσω της Ιεράς Οδού στην Ελευσίνα και να λάβουν μέρος στα περίφημα Ελευσίνια Μυστήρια. Η ακόμη, να στήνει ένα έργο της, το «Στίγμα» στο Ισραήλ, σε ένα ολόκληρο γήπεδο του μπάσκετ. Και να βραβεύεται όμως, στη Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας ανάμεσα σε πλήθος άλλων καλλιτεχνών. Η κυρία Λίζη Καλλιγά όμως, χαράκτρια, ζωγράφος, φωτογράφος είναι η ήρεμη δύναμη στο χώρο των εικαστικών.

«Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό για την ευκαιρία που μου δόθηκε να αποτυπώσω τα αγάλματα κατά την προετοιμασία τους να μεταφερθούν από το παλιό μουσείο της Ακρόπολης στο νέο», λέει η ίδια. «Ο χώρος εκεί μέσα είχε μία ατμόσφαιρα κλινικής, ήταν σαν χειρουργείο. Συντηρητές και αρχαιολόγοι με άσπρα γάντια περιτριγύριζαν τα αρχαία αντικείμενα. Τυλιγμένα στα πανιά τους τα αγάλματα γίνονταν μυστηριώδη και με έναν παράξενο τρόπο έμοιαζαν ζωντανά κάτω από το λευκό ύφασμα που τα σκέπαζε. Με το μυαλό μου έφτιαχνα παραμύθια και ιστορίες, με τη μηχανή μου προσπαθούσα να κάνω εικόνα όλα αυτά που έβλεπα και αισθανόμουν».

Στην αίθουσα του Μουσείου Μπενάκη αντίθετα, όπου κάτω από τον τίτλο «Μετοίκησις» εκτίθενται οι «δικές» της Κόρες ο χώρος λάμπει από φως. Οχι από το τεχνητό του μουσείου αλλά από αυτό που αναβλύζουν οι φωτογραφίες. Οπως λέει όμως η ίδια «Η τέχνη είναι ένα κλειδί, μία αφορμή για να κάνεις τον θεατή να δει πίσω από το έργο. Αυτές οι φωτογραφίες δεν είναι εικόνες αλλά το όχημα για να νιώσει κανείς αυτό που αισθάνομαι εγώ». 

Η φωτογράφηση του νέου Μουσείου Ακρόπολης δεν την ενδιαφέρει όμως, γιατί όπως λέει «Είναι ακόμη πολύ καινούργιο, εγώ έχω μείνει με την αίσθηση του παλαιού». Από την άλλη τα μουσεία μοιάζει να είναι ο φυσικός της χώρος, ειδικά όταν πρόκειται για το Εθνικό Αρχαιολογικό ή για της Ολυμπίας. «Τα αετώματα του ναού του Δία στην Ολυμπία ίσως είναι τα κορυφαία στην αρχαία τέχνη», λέει. Και κάποτε που πήγε στο Λούβρο, αλλά δεν είχε μαζί της τη φωτογραφική της μηχανή, το μετάνιωσε. Γιατί εκεί μπροστά στην Αφροδίτη της Μήλου, όπου σταματούν όλοι Αμερικανοί, Γερμανοί, Ιάπωνες ένιωσε τόσο δυνατά το αίσθημα _ δέος και συγκίνηση _ των ανθρώπων απέναντι στην ομορφιά, που για να διορθώσει την παράληψή της, ξαναγύρισε αργότερα στο Παρίσι για να το καταγράψει. Μία έκθεση ειδικά γι΄ αυτή τη συνάντηση _ δική της και των άλλων_ με την Αφροδίτη της Μήλου ήταν ο καρπός αυτού του έργου.

«Η δουλειά μου είναι ένα ρεπορτάζ συναισθημάτων», λέει η κυρία Καλλιγά. «Θέλω να επικοινωνώ μέσω της τέχνης χρησιμοποιώντας όμως το συναίσθημα, που προκύπτει ύστερα από βαθιά και επίπονη επεξεργασία, όχι περιγραφικά».
 

Χαράκτρια, ζωγράφος, φωτογράφος χρησιμοποιώντας κάθε μέσον έκφρασης, αφού όπως λέει «Στα χέρια του καλλιτέχνη τα πραγματικά εργαλεία, είναι μέσα του» η Λίζη Καλλιγά μεγάλωσε σε οικογένεια καλλιτεχνών και διανοουμένων, ο παππούς της ήταν ζωγράφος, η μητέρα της επίσης, ο θείος της διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης. «Θυμάμαι τον Πικιώνη, τον Σπυρόπουλο κι άλλους πολλούς αλλά δεν υπήρχε κάτι να μου κάνει εντύπωση, γιατί όλοι αυτοί ήταν στον περίγυρο της οικογενείας μου», λέει. Δεν είναι περίεργο λοιπόν, που και η ίδια ήθελε να σπουδάσει ιστορία της τέχνης. «Στα 21 μου όμως βρέθηκα με το πρώτο μου παιδί και τα σχέδια έμειναν πίσω. Οταν λοιπόν αποφάσισα να δώσω εξετάσεις στην Σχολή Καλών Τεχνών ήμουν ήδη 32 ετών και με τρία παιδιά. Δεν ήταν εύκολα εκείνα τα χρόνια».

Σήμερα έχοντας χαράξει το δικό της δρόμο στην τέχνη, ξέρει καλά πού να αναζητήσει ερεθίσματα. «Η αρχαιολογία και η ιστορία βρίσκονται πάντα μέσα στη δουλειά μου», λέε. «Τώρα βρίσκομαι «Στα ίχνη του Παυσανία» του Λακαριέρ, ένα βιβλίο που είναι πολύ κοντά στην αντίληψη που έχω και εγώ για τους δρόμους. Με ενδιαφέρει η συνέχεια και η Ελλάδα είναι ο κατεξοχήν τόπος της συνέχειας στην ιστορία,τη γεωγραφία, τη γλώσσα».

• ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011 
• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=379958&dt=24/01/2011#ixzz1BxgJNBs7