Ο Γάλλος ζωγράφος Joseph Fernand Henri Léger, (1881-1955)

https://www.timesnews.gr

Ο Φερνάν Λεζέ [Joseph Fernand Henri Léger, 4 Φεβρουαρίου 1881 – 17 Αυγούστου 1955] ήταν Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης, ο οποίος ξεκίνησε από τον κυβισμό, ωστόσο προχώρησε σε πιο εικονικές και εύληπτες παραστάσεις, με αποτέλεσμα να θεωρείται πρόδρομος της Ποπ Αρτ.

Μια σκοτεινή εκδοχή του Παραδείσου

• Τους ζοφερούς καιρούς μας εικονογραφούν τα έργα των έξι εκθέσεων της 2ης Μπιενάλε της Αθήνας

ΕΓΚΑΙΝΙΑ. Ο παράδεισος είναι φορτισμένη έννοια. Καθένας από εμάς αποθηκεύει εκεί, όνειρα και απωθημένα, φτιάχνει εικόνες εναργείς. Αναζητεί τα κλειδιά, την πύλη, τα παρθένα τοπία, τη χαμένη αθωότητα.

Και μόνο το άκουσμα της λέξης προκαλεί συνειρμούς ευεξίας. Ετσι, όταν περνάς το κατώφλι ενός τέως Ολυμπιακού Ακινήτου στο Φάληρο, (συγκεκριμένα ενός ανεκμετάλλευτου αποθηκευτικού χώρου δίπλα στο Tae Kwon Do) για να συναντήσεις τον Παράδεισο αισθάνεσαι περίεργα. Kι όμως. Eκεί φιλοξενείται μέχρι και τις 4 Οκτωβρίου η 2η Μπιενάλε της Αθήνας με τίτλο «Heaven» που εγκαινιάστηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο.

• Στο Φάληρο

Η έκθεση φιλοδοξεί να ενώσει δύο «νησίδες» που γειτνιάζουν γεωγραφικά, αλλά στην ουσία δεν επικοινωνούν: τη γεμάτη ζωή κρουαζέτ από το Εδεμ μέχρι το Φλοίσβο με την ερημωμένη συνοικία των σταδίων που φτιάχτηκαν για τους Αγώνες και έκτοτε νεκρανασταίνονται μόνο σε συνέδρια και εκθέσεις.

Το ιδρυτικό τρίο της αθηναϊκής Μπιενάλε XYZ (Αυγουστίνος Ζενάκος, Ξένια Καλπακτσόγλου και Poka Yio) αποφάσισε να αφήσει την Τεχνόπολι και το αθηναϊκό κέντρο, παραδίδοντας τη σκυτάλη σε επτά επιμελητές που οργάνωσαν έξι εκθέσεις: πέντε μεγάλες ομαδικές μέσα στο κτίριο της Πεζογέφυρας - Εσπλανάδας, χωρητικότητας 3.000 τ.μ. και μια υπαίθρια με περφόρμανς και δράσεις στην παραλιακή διαδρομή.

Σε αντίθεση με αυτά που θα φανταζόταν κανείς, η έκθεση δεν καταπιάνεται τελικά τόσο με τον παράδεισο, όσο με μια σκοτεινή και ειρωνική του εκδοχή. Μέσα στο κέλυφος του τέως Ολυμπιακού Ακινήτου, οι Ελληνες και ξένοι επιμελητές διαλέγουν έργα που εικονογραφούν τους ζοφερούς καιρούς μας και όχι την ειδυλλιακή πλευρά της καθημερινότητας ή το διαχρονικό ιδεώδες του παραδείσου. Η αρχιτεκτονική διαδρομή που έχει φτιάξει ο Ανδρέας Αγγελιδάκης μέσα στο κτίριο κάνει τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα. Ο επισκέπτης περνά από διόδους, στενωπούς, σκύβει, βλέπει βίντεο με παρεμποδιζόμενη θέαση. Εξαερισμός δεν υπήρχε, αλλά οι διοργανωτές μας διαβεβαίωναν ότι σε λίγες ημέρες θα αρχίσει να λειτουργεί.

• Φλερτ με τον θάνατο

Μια πρώτη περιήγηση στην έκθεση, σου προκαλεί την αίσθηση ότι πολλά έργα φλερτάρουν με τον θάνατο, τη ματαιότητα, τη βία, την αναγέννηση μέσα από τα ερείπια, τον σύγχρονο σκοταδισμό, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορείς να τα συνδυάσεις με την αρχική αφίσα του Heaven, όπου μια κοπέλα στέκεται σε μια αμμουδιά μπροστά σε λαμπυρίζοντα από τον ήλιο κύματα.

Δεν υπάρχει αισιοδοξία, δεν υπάρχει το ζαχαρένιο περίβλημα, δεν υπάρχει όμως και ωμή δύναμη του ρεαλισμού για τα μεγάλα πολιτικά, κοινωνικά και θρησκευτικά θέματα των ημερών μας.

Η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης, με τίτλο «Πράξις» έκανε φέτος πιο ηχηρή τοποθέτηση από την αυτοαναφορική και λίγο ναρκισσιστική Μπιενάλε της Αθήνας. Το Destroy Athens, η παρθενική διοργάνωση έδειχνε να έχει μεγαλύτερη δυναμική και πνοή, καθώς και πιο συνεκτικό κόνσεπτ.

Σταχυολογούμε ορισμένες δημιουργίες που μας άρεσαν, σε μια μπιενάλε με πολλά βίντεο, λίγη φωτογραφία και σχεδόν παντελώς απούσα την ζωγραφική: Οι εκτυπώσεις του Τόμας Μπάιρλε, το έργο «The Next Great Moment in History is Ours» της Ντόροθι Ιανόνε, οι φωτογραφικές λήψεις της Μαρίας Πασκ, οι εξαιρετικές φωτογραφίες του μύθου του ντιζάιν Ετορε Σότσας, η εντυπωσιακή εγκατάσταση του Ρόμπερτ Κουσμιρόφσκι και του Μάρκους Σελγκ, τα βίντεο του Τσέχου σουρεαλιστή καλλιτέχνη Γιαν Σβανκμάγιερ, αλλά και το θαυμάσιο βίντεο του Μαρκ Γουόλιντζερ.

• Οι Ελληνες

Συγκινηθήκαμε περισσότερο με τους Ελληνες. Τα γλυπτά και τα σχέδια του Γιαννούλη Χαλεπά, τα σχέδια του Πεντζίκη, τα χειρόγραφα ποιήματα του Νάνου Βαλαωρίτη, τα «τσίκι τσίκι» του Ακριθάκη, τα σχέδια του Ανδρέα Κασάπη που τον γνωρίσαμε από τα γκράφιτι στους αθηναϊκούς δρόμους, τις φωτογραφίες της Λυδίας Δαμπασίνα, τα πορσελάνινα γλυπτά του Αγγελου Παπαδημητρίου.

Η βόλτα της Μπιενάλε, συνεχίζεται έξω στο φως με μια διαδρομή που έχουν σχεδιάσει ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και ο Ζάφος Ξαγοράρης. Ηδη λίγο πριν από τα εγκαίνια είχαν αρχίσει ορισμένες δράσεις που θα συνεχίζονται κατά τη διάρκεια της έκθεσης.

Το εισιτήριο κοστίζει 12 ευρώ (για μία επίσκεψη σε όλες τις εκθέσεις). Το μειωμένο 8 ευρώ (για μια επίσκεψη σε όλες τις εκθέσεις, φοιτητές, άνω των 65, ΑμΕΑ και ο συνοδός τους, μέλη ΕΕΤΕ, ICOM, AICA, IKT). Απεριόριστες επισκέψεις: 20 ευρώ (ονομαστικό, για όλες τις εκθέσεις).

• Της Μαργαριτας Πουρναρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 17/6/2009

Ανοίγει αύριο τις πύλες της στο κοινό η δεύτερη Μπιενάλε της Αθήνας, στην παραλία του Φαλήρου

• Από ΄δώ πάνε στον «Παράδεισο»

Αntti Laitinen,Ιt΄s Μy Ιsland,δράση κατασκευής νησιού από την έκθεση «Live» του Δημήτρη Παπαϊωάννου και του Ζάφου Ξαγοράρη

Η δεύτερη Μπιενάλε της Αθήνας 2009 «Ηeaven» ανοίγεται προς τον θαλασσινό ορίζοντα, δύο χρόνια μετά την επιτυχία της πρώτης Μπιενάλε του 2007 με τίτλο «Destroy Αthens». Επτά διακεκριμένοι έλληνες και ξένοι επιμελητές και τουλάχιστον 130 καλλιτέχνες απ΄ όλον τον κόσμο καλούνται να διαπραγματευθούν το θέμα του «Παραδείσου» με ποικίλες καλλιτεχνικές εκφράσεις:

Πλωτά έργα, ψυχεδελικά ταξίδια, δαντικοί παράδεισοι... Οι επτά επιμελητές με την καλλιτεχνική ομάδα τους θα παρουσιάσουν στην παραλία του Φαλήρου, σε μια έκταση που ξεκινά από τις αναξιοποίητες ολυμπιακές εγκαταστάσεις και απλώνεται σε 2,5 χιλιόμετρα από τον Φλοίσβο ως τον Μπάτη, έξι διαφορετικές συλλογικές εκθέσεις. Κάθε έκθεση θα διατηρεί την εικαστική αυτονομία της, αλλά όχι και την ανεξαρτησία της: ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του Ανδρέα Αγγελιδάκη προσδίδει στη διοργάνωση έναν κεντρικό, αφηγηματικό άξονα και συμπαγή χαρακτήρα ενώνοντας τα επί μέρους με το σύνολο.

Δημιουργείται κατ΄ αυτόν τον τρόπο μια παραλιακή εικαστική «τοπιογραφία»: Βίντεο, περφόρμανς, θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, εφήμερες και μη εγκαταστάσεις, φωτογραφίες, ζωγραφική, ομαδικές δράσεις. Οπου όμως η έννοια του παραδείσου δεν προσεγγίζεται μονοσήμαντα. Παραμένει ανοιχτή σε κάθε είδους ερμηνείες και μεταμορφώσεις - θετικές και αρνητικές.

Συνοπτικά, ακολουθεί περιγραφή του πνεύματος των εκθέσεων.

▅ Στo «Ηeaven Live», ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και ο Ζάφος Ξαγοράρης θα λειτουργήσουν ως «υπερενορχηστρωτές» μιας σειράς αλλεπάλληλων δράσεων με εφήμερες εγκαταστάσεις, οθόνες, πλωτές πλατφόρμες, μουσικές παραστάσεις, ομαδικές δράσεις κάτω από την επιφάνεια του νερού, πάνω στις στέγες των κτιρίων, στον δρόμο. Οι περαστικοί είναι προσκεκλημένοι!

▅ Στο «Παγκόσμιο Κέντρο Ερωτήσεων», η επικεφαλής επιμελήτρια του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Βαρκελώνης Τσους Μαρτίνες δίνει στους καλλιτέχνες της (από τον Αλέξη Ακριθάκη ως τον Λάκη και Αρη Ιωνά και από τον Τζεφ Κορνέλις ως τον Ρομπέρτο Κουόγκι) μια απλή κατεύθυνση: υποβάλλουν οι ίδιοι τις ερωτήσεις και τις «παραδείσιες» υποθέσεις μέσα από τα έργα τους.

▅ Αντιθέτως, η Αμερικανίδα Κάι Σοφί Ραμπίνοβιτς (ως πρόσφατα καλλιτεχνική διευθύντρια της φουάρ σύγχρονης τέχνης της Βασιλείας Αrt Βasel) καλεί τον θεατή να αναδομήσει τον δικό του παράδεισο μέσα από μια σειρά έργων που αλλάζουν διαρκώς φύση και ταυτότητα.

«Υπέροχη απομόνωση, Αθήνα» τιτλοφορεί την έκθεσή της, καθότι ο Παράδεισος είναι εσωτερική υπόθεση.

▅ «Διότι η ευθεία οδός έχει χαθεί», η έκθεση της ιταλίδας επιμελήτριας Νταϊάνα Μπάλτον, εξελίσσεται γύρω από τους οκτώ κύκλους του Καθαρτηρίου του Δάντη. Οδηγούν στην πύλη του Παραδείσου μέσω μιας οριζόντιας δομής έργων, σαν σε κέλυφος ναυτίλου, που ολοένα στενεύει ώσπου να γίνει μικρή τρύπα-πέρασμα.

▅ Στο «Ηotel Ρaradies», η Νάντια Αργυροπούλου αναζητεί το αποτύπωμα ενός ιδανικού τόπου. Ανάμεσα σε καλλιτέχνες όπως ο Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Κένεθ Ανγκερ, η Χριστιάνα Σούλου, ο Πολ Τσαν, βρίσκεται και το «Ηotel Ρalenque» του Ρόμπερτ Σμίθσον από το Γκουγκενχάιμ της Νέας Υόρκης.

▅ Ο Χριστόφορος Μαρίνος, τέλος, στο «Πόσοι άγγελοι μπορούν να χορέψουν στο κεφάλι μιας καρφίτσας» προσεγγίζει την έννοια του παραδείσου ως πιθανότητας στην καθημερινότητά μας και όχι ως μεταφυσικής.

Καλλιτεχνικοί διευθυντές είναι οι ΧΥΖ (Ξένια Καλπατσόγλου, Ρoka Υo, Αυγουστίνος Ζενάκος), που έδρασαν και ως επιμελητές στην πρώτη Μπιενάλε της Αθήνας.

• Η 2η Μπιενάλε της Αθήνας 2009 «Ηeaven» θα διεξαχθεί από τις 15 Ιουνίου ως τις 4 Οκτωβρίου στον Ολυμπιακό Πόλο Φαλήρου (κτίριο πεζογέφυρας-Εσπλανάδας και πλατεία Νερού) καθώς και στην παραλιακή ζώνη του Παλαιού Φαλήρου από τον Φλοίσβο ως τον Μπάτη.

• Ωρες λειτουργίας: 12.00-24.00. Πληροφορίες στο τηλ. 210 5232.222 ή στη διεύθυνση www.athensbiennial.org.
• ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΔΑΦΕΡΜΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 14 Ιουνίου 2009

6 αντικλείδια στον «Παράδεισο» τέχνη

• Η 2η ΜΠΙΕΝΑΛΕ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ: 15 ΙΟΥΝΙΟΥ - 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
• Των ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗ, ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ,
• Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 3 Ιουνίου 2009

Τόσες είναι οι εκθέσεις που στήνονται κατά μήκος της παραλίας του Φαλήρου, από Tae Kwon Do μέχρι Φλοίσβο και Μπάτη. Και παρ' όλο που το γενικό θέμα είναι το «Heaven», οι επιμελητές δεν διστάζουν να παίξουν με το θαλασσινό νεράκι

«D.Ο.Μ.», το νεκροταφείο του Πολωνού Ρόμπερτ Κουσμιρόφσκι

Αν η 1η Μπιενάλε της Αθήνας ήταν «κλειστή» και δόξασε την καταστροφολογία («Destroy Athens»), η 2η ανοίγεται προς τη θάλασσα και λατρεύει την ουτοπία του Παραδείσου. Από τις 15 Ιουνίου περισσότεροι από 130 καλλιτέχνες απ' όλο τον κόσμο μάς καλούν να δούμε τα έργα τους κατά μήκος της παραλίας του Φαλήρου, σε μια έκταση που ξεκινά από τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις (Tae Kwon Do) και φτάνει ώς τον Φλοίσβο και τον Μπάτη. Στον «Παράδεισο» («Heaven»), όπως είναι το γενικό θέμα της, έργα θα δούμε στις παραλίες αλλά και μέσα στο νερό. Ο πυρήνας της, όμως, θα στηθεί στο κτίριο της Πεζογέφυρας-Εσπλανάδας (δίπλα στο Tae Kwon Do) σε ένα χώρο 4.500 τ.μ. Εξω απ' αυτό βρίσκεται η πλατεία Νερού, όπου θα φιλοξενηθούν εγκαταστάσεις, περφόρμανς και συναυλίες.

Εφτά επιμελητές στήνουν έξι διαφορετικές, αυτόνομες ενότητες, που επικοινωνούν δημιουργικά μεταξύ τους. Τον σχεδιασμό και τη συνεκτικότητα του σπονδυλωτού πρότζεκτ ανέλαβε ο αρχιτέκτονας και εικαστικός Ανδρέας Αγγελιδάκης.

**«LIVE». Εφήμερες εγκαταστάσεις θα σχηματίζουν αλλεπάλληλες θεατρικές σκηνές, οθόνες και επιπλέουσες πλατφόρμες στο στρογγυλό κτίριο του Φλοίσβου αλλά και στην παραλία του Φαλήρου. Ο σκηνοθέτης και χορογράφος Δημήτρης Παπαϊωάννου και ο εικαστικός Ζάφος Ξαγοράρης, οι δύο επιμελητές, επέλεξαν να βάλουν στο παιχνίδι τους κατοίκους αλλά και τους χρήστες του υδάτινου ορίου. Ετσι νέες χρήσεις των χώρων θα προκύψουν, ακόμη και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, στον δρόμο ή στις στέγες των κτιρίων, χωρίς βεβαίως να παρεμβαίνουν ούτε στο τοπίο ούτε στην καθημερινότητα.

Συμμετέχουν οι: Νίκος Αρβανίτης, Barking Dogs, Ελοΐζα Καρτονέρα, Κέντρο Ερευνας Αρχιτεκτονικής του κολεγίου Goldsmiths, Αντι Λεϊτίνεν, Coti Κ., Τζένιφερ Νέλσον και Δημήτρης Κοτσαράς, Ομάδα Εικαστικών Παλαιού Φαλήρου, Ομάδα καταγραφής και αναμετάδοσης, Ομάδα Φιλοπάππου, Water Girls, Water Boys (Τζίλη Τραγανού και Ελένη Τζιρτζιλάκη) κ.ά.

Σχέδια και γλυπτά του Γιαννούλη Χαλεπά θα παρουσιαστούν στη 2η Μπιενάλε της Αθήνας στο μέρος της έκθεσης που επιμελήθηκε η Νάντια Αργυροπούλου. Στη φωτογραφία ο Χαλεπάς επισκέπτεται το γλυπτό της Κοιμωμένης στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών

**«ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ». Ο Παράδεισος της Τσους Μαρτίνεζ (επικεφαλής επιμελήτρια του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Βαρκελώνης) θα μπορούσε να γίνει κατανοητός ως ένας χώρος ανάπτυξης απλών υποθέσεων. Το σκεπτικό της έκθεσης είναι απλό: κάθε καλλιτέχνης καλείται να υποβάλει ένα έργο, μία ερώτηση, μία νοητή υπόθεση. Συμμετέχουν: Αλέξης Ακριθάκης, Κωστής Βελώνης, Ερίκ Μπελτράν, Τζεφ Κορνέλις, Ρομπέρτο Κουόγκι, Λάκης και Αρης Ιωνάς, Μαρία Λομπόντα, Σου Τόμπκινς κ.ά.

**«ΥΠΕΡΟΧΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ, ΑΘΗΝΑ». Η Αμερικανίδα Κάι Σοφί Ραμπίνοβιτς επέλεξε να αφήσει τον θεατή να αναλογιστεί αν και πώς η δημιουργική δραστηριότητα, οι κοινωνικές πρακτικές και η αισθητική εμπειρία μπορούν να συγκροτηθούν σε κοινή εμπειρία. Η έκθεση περιλαμβάνει μια σειρά έργα, που υιοθετούν ενός είδους μορφική ή δομική αρχή, είτε είναι στερεή όπως μια σκαλωσιά είτε συμβολική όπως μια χρηματική συναλλαγή είτε ευέλικτη όπως μια αφήγηση. Στους καλλιτέχνες της έκθεσης όλα τα παραπάνω προσφέρουν τα μέσα με τα οποία μπορούν να ξανασκεφτούν, να ανασχηματίσουν, να ξαναφανταστούν ή ακόμη και να αναδομήσουν τον παράδεισό τους, στιγμιαίο ή εφ' όρου ζωής.

«Η λίμνη», βίντεο της Λυδίας Δαμπασίνα

Συμμετέχουν: Αναστασία Δούκα, Em Kei, Μάικλ Γκίμπσον, Μπενίτα και Ιμάνιουελ Γκρόσερ, Μίλτος Μανέτας, Μάλκολμ Μακλάρεν, Ράιαν Μακναμάρα, Χριστόδουλος Παναγιώτου, Αγγελος Πλέσσας, Ράι Ρόκλεν, Willem de Rooij κ.ά.

**«ΕΠΕΙΔΗ Η ΕΥΘΕΙΑ ΟΔΟΣ ΑΠΩΛΕΣΘΗ». Η Νταϊάνα Μπάλτον δομεί την έκθεσή της γύρω από τους οκτώ κύκλους του καθαρτηρίου. Σύμφωνα με τη Θεία Κωμωδία του Δάντη, ένα βουνό οδηγεί τις ψυχές στον παράδεισο μέσα από μια σειρά δοκιμασιών που παριστάνονται ως κύκλοι. Το σκεπτικό της επιμελήτριας ωστόσο απομακρύνεται από το επικό ποίημα. Χρησιμοποιεί απλώς τη δομή του ως εργαλείο οργάνωσης των έργων μέσα σε κάτι που θα μπορούσαμε να φανταστούμε ως οριζόντια αναπαράσταση του Καθαρτηρίου Ορους: ένα δοχείο ή ένα κέλυφος ναυτίλου που μικραίνει ολοένα, ωσότου καταλήξει σε μια μικρή τρύπα, που θα μπορούσε να είναι η Πύλη του Παραδείσου. Συμμετέχουν: Μαρκ Αέριαλ Γουόλερ, Αθανάσιος Αργιανάς, Adam Chodzko, Τομ Μακάρθι, Μάικλ Στίβενσον.

**«HOTEL PARADIES». Στην έκθεση, που επιμελήθηκε η Νάντια Αργυροπούλου, ο «Παράδεισος» δεν φέρει τον απόηχο ενός μακάριου, ειδυλλιακού τόπου. Γίνεται κατανοητός ως «επιθυμία αποδεσμευμένη». Η περιήγηση θα ανακαλεί την επίσκεψη σ' ένα παρηκμασμένο θέρετρο, σ' ένα μνημείο ριζωμένο στη γη και την ίδια στιγμή ελεύθερο από αυτήν.

Το πνεύμα του Βρετανού συγγραφέα Τζ. Γκ. Μπάλαρντ συναντά, εκτός των άλλων, τα γλυπτά και τα σχέδια του Γιαννούλη Χαλεπά, το λόγο του Νίκου-Γαβριήλ Πεντζίκη, την τέχνη των Πολ Τσαν, Κένεθ Ανγκερ, Πολ Νομπλ, Χριστιάνας Σούλου, Διονύση Καβαλλιεράτου, Βασίλη Καρούκ κ.ά. «Δεν διάλεξα έργα αλλά καλλιτέχνες. Στην τέχνη του Χαλεπά και του Πεντζίκη μ' ενδιαφέρει η δυνατή, πνευματική σχέση που είχαν αναπτύξει με την ύλη, ο Χαλεπάς με τον πηλό και ο Πεντζίκης με τη γλώσσα» λέει η επιμελήτρια. Εχει τη χαρά να φιλοξενεί το έργο του Ρόμπερτ Σμίθσον «Hotel Palenque» (1969) από το Γκουγκενχάιμ της Νέας Υόρκης.

**«ΠΟΣΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΟΡΕΨΟΥΝ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΜΙΑΣ ΚΑΡΦΙΤΣΑΣ». Ο Χριστόφορος Μαρίνος στην έκθεσή του επιχείρησε να αντιμετωπίσει τον Παράδεισο ως μια πιθανότητα ή υπόσχεση εντός της καθημερινής ζωής και λιγότερο ως ένα φαινόμενο μεταθανάτιας λύτρωσης και σωτηρίας. Ξεκινά με τον έργο «Archivolt of Straits» της γαλλικής ομάδας «Societe Realiste». Οι Γάλλοι φτιάχνουν μια παραδείσια «πύλη» με τη μορφή κουρτίνας ως ειρωνικό σχόλιο στη συγχώνευση των αψίδων, που συναντά κανείς στα πρώτα πέντε χαρτονομίσματα του ευρώ. Στην πρώτη ενότητα της έκθεσης οι επισκέπτες καλούνται να προσεγγίσουν τον Παράδεισο «μέσα από ένα σπασμένο καθρέφτη», στη δεύτερη κυριαρχούν ψυχεδελικά ταξίδια και θεατρικές χειρονομίες, ενώ η τελευταία κυκλώνεται από ένα συναίσθημα μοναξιάς και δυσοίωνης μελαγχολίας. Συμμετέχουν: Μπρους Μπέιλι, Λυδία Δαμπασίνα, Ανγκους Φέρχερστ, Ούρσουλα Μάγιερ, Παναγιώτης Λουκάς, Αγγελος Παπαδημητρίου, Μαρκ Ουόλινγκερ κ.ά.

**Η διευθυντική ομάδα της Μπιενάλε της Αθήνας είναι οι: Ξένια Καλπακτσόγλου, Poka Yio, Αυγουστίνος Ζενάκος.

Διάρκεια έως 4 Οκτωβρίου. Στηρίζει το ΥΠΠΟ, μεγάλος χορηγός η COSMOTE. *

• Και άρμα στην Gay Parade

Η Μπιενάλε το Σάββατο 13 Ιουνίου θα συμμετάσχει στο Athens Pride Parade.

Στις 6 μ.μ. από την πλατεία Κλαυθμώνος θα παρελάσει και το άρμα του εικαστικού Αγγελου Πλέσσα, «Monument to Internet hookups». Θα καταλήξει στο Φάληρο, στην έκθεση «Υπέροχη απομόνωση, Αθήνα». Ενας μαύρος σκελετός πυραμίδας θα είναι το γλυπτό άρμα του Πλέσσα. Πάνω του θα καθήσουν τρία μέλη του Δ.Σ. του «Ιδρύματος Αγγελος Πλέσσας» με κάτι περίεργα κουτιά στα κεφάλια τους. Θα μοιράζουν χάρτες της Μπιενάλε και θα τους συνοδεύουν περπατώντας τρία ζευγάρια (ένα στρέιτ, ένα γκέι κι ένα λεσβιών). Το «Μνημείο» θα τοποθετηθεί έξω από τον κλειστό εκθεσιακό χώρο της Μπιενάλε και θα λειτουργεί ως σημείο συνάντησης, καταφύγιο, σκηνή για περφόρμανς, υπαίθριο σαλονάκι.