- Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tετάρτη, 19 Iανoυαρίου 2011
Wednesday, January 19, 2011
Το Γκούγκενχαϊμ στρέφεται στη Βαλτική
Wednesday, February 17, 2010
Το Μπιλμπάο και πάλι στο προσκήνιο
Το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ απέκτησε μια σπουδαία μόνιμη συλλογή, που τώρα παρουσιάζεται στο ευρύ κοινό
ΜΟΥΣΕΙΑ. Ξέχασε κανείς το Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο; Δεκατρία χρόνια μετά τα γενέθλια του πιο πολυσυζητημένου μουσείου στην εκπνοή του 20ού αιώνα, μια σειρά εκθέσεων, με βασικό άξονα τις μόνιμες συλλογές του, στρέφει ξανά το ενδιαφέρον στην πόλη-θαύμα της Χώρας των Βάσκων.
Γιατί σε όλα αυτά τα χρόνια που ο υπόλοιπος κόσμος προσπαθούσε να εξηγήσει την εκτίναξη ενός άσημου βιομηχανικού κέντρου στην πρώτη γραμμή του διεθνούς ενδιαφέροντος χάρη στο παράδοξο αρχιτεκτόνημα του Φρανκ Γκέρι, η διοίκηση του μουσείου φρόντιζε να το εξοπλίσει με μια σπουδαία συλλογή που τώρα γίνεται κοινό κτήμα. Η έκθεση εγκαινιάστηκε τη Δευτέρα και εστιάζει στην αμερικανική και ευρωπαϊκή τέχνη στις δεκαετίες του ’50, του ’60 και του ’70, με χρονολογική αφετηρία το εμβληματικό έργο του Μαρκ Ρόθκο («Χωρίς τίτλο», 1952-53, η φωτογραφία επάνω). Συνολικά μέσα στα επόμενα τρία χρόνια θα εκτεθούν 103 έργα της συλλογής του μουσείου από 63 καλλιτέχνες.
Mark Rothko (Dvinsk, Ρωσία, 1903 - Νέα Υόρκη, ΗΠΑ, 1970)
Χωρίς τίτλο
Σήμερα, το Γκούγκενχαϊμ του Μπιλμπάο μπορεί να υπερηφανεύεται ότι είναι κάτοχος μιας από τις σημαντικότερες συλλογές έργων τέχνης του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Τον τόνο δίνουν έργα των Eντουάρντο Tσιλίντα, Ιβ Κλάιν, Βίλεμ ντε Κούνινγκ, Ρόμπερτ Μάδεργουελ, Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ, Τζέιμς Ρόζενκουιστ, Κλίφορντ Στιλ, Αντονι Τάπιες και Αντι Γουόρχολ. Αλλά υπάρχει μια πτυχή που ξεχώρισε το Γκούγκενχαϊμ από πολλά άλλα μουσεία του είδους του. Κι αυτό έχει να κάνει με τις παραγγελίες σε σύγχρονους καλλιτέχνες για έργα προορισμένα να εγκατασταθούν σε συγκεκριμένους χώρους του μουσείου. Τα λεγόμενα site-specific projects συγκροτούν μια παράλληλη συλλογή με επίσης μεγάλα ονόματα όπως ο Φραντσέσκο Κλεμέντε, ο Σολ Λεβίτ ή ο Ρίτσαρντ Σέρα.
Ταυτόχρονα το Μπιλμπάο «ποντάρει» σε συγκεκριμένους καλλιτέχνες συγκεντρώνοντας έναν σεβαστό αριθμό έργων τους με βασικό κριτήριο την καλλιτεχνική τους βαρύτητα μέσα στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Είναι μια οπτική που βλέπει στο μέλλον, όταν πιθανότατα το ρηξικέλευθο κτίριο δεν θα προκαλεί πια τόση εντύπωση και το μουσείο θα χρειάζεται κάτι περισσότερο για να σταθεί στον αφρό της σύγχρονης τέχνης: καλλιτεχνική ταυτότητα. [Δημητρης Ρηγοπουλος, Η Καθημερινή]
Sunday, October 25, 2009
Η γυναίκα που άλλαξε το πρόσωπο της τέχνης
50 χρόνια συμπληρώθηκαν από την ίδρυση του πρώτου Μουσείου Γκουγκενχάιμ. Πώς η ανιψιά του ιδρυτή έφερε τα πάνω κάτω
Εχουν περάσει ακριβώς 50 χρόνια από τη μέρα που το πρώτο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ ιδρύθηκε στη Νέα Υόρκη, έπειτα από την παραγγελία του ιδρυτή του Σόλομον Γκούγκενχαϊμ στον αρχιτέκτονα Φρανκ Λόιντ Ράιτ να σχεδιάσει έναν «ναό του πνεύματος».
Εκτοτε έχουν ιδρυθεί θυγατρικά μουσεία στο Μπιλμπάο, στο Βερολίνο, στο Λας Βέγκας και στα Αραβικά Εμιράτα. Είναι, όμως, το μικρότερο από όλα, η Συλλογή της Πέγκι Γκούγκενχαϊμ στη Βενετία, που εξακολουθεί να αιχμαλωτίζει τη φαντασία των εραστών της τέχνης, ακριβώς όπως το έκανε η ιδιοκτήτριά του Πέγκι, ανιψιά του Σόλομον, αλλάζοντας ριζοσπαστικά το πρόσωπο της τέχνης του 20ού αιώνα μέσα σε οκτώ χρόνια, τόσο με την ίδια τη ζωή της όσο και με τις καλλιτεχνικές επιλογές της.
Η γεννημένη το 1889 στη Νέα Υόρκη Πέγκι Γκούγκενχαϊμ φτάνει στο Παρίσι τη δεκαετία του 1920, όπου θα μείνει για 22 χρόνια έχοντας δύο κυρίαρχα ενδιαφέροντα: την τέχνη και το σεξ.
«Σύντομα ήξερα ακριβώς πού θα μπορούσε να βρεθεί κάθε έργο τέχνης στην Ευρώπη», γράφει η Πέγκι στην αυτοβιογραφία της. Λένε ότι είχε χίλιους εραστές, άντρες και γυναίκες, με τους οποίους πλάγιαζε για να μεγαλώνει η αυτοπεποίθησή της και να ξεχνάει την τεράστια σαν πατάτα μύτη της.
Οσο αγαπούσε την τέχνη και το σεξ, άλλο τόσο τη διέγειρε και η φήμη. Οταν ρώτησαν την Πέγκι Γκούγκενχαϊμ γιατί αγαπάει τον σουρεαλιστή ζωγράφο Μαξ Ερνστ, τον οποίο και παντρεύτηκε το 1941, εκείνη απάντησε: «Επειδή είναι τόσο όμορφος και τόσο διάσημος».
Ενας ακόμα διάσημος που πέρασε από το κρεβάτι της ήταν ο Σάμιουελ Μπέκετ, ο οποίος μέσα στις δώδεκα μέρες που πέρασαν μαζί την έπεισε να ξεχάσει τους μεγάλους ζωγράφους και να συγκεντρωθεί στους σύγχρονους.
Από τότε, η Πέγκι φιλοξενεί στις εκθέσεις σκίτσα του φίλου της Ζαν Κοκτό. Για πρώτη φορά συστήνει στο Λονδίνο τον Βασίλι Καντίνσκι. Και ύστερα τους σύγχρονους γλύπτες Χένρι Μουρ, Χανς Αρπ, Μπρανκούζι, Αλεξάντερ Κάλντερ και Αντον Πέβσνερ. Τη δεκαετία του 40 αγοράζει έργα των κορυφαίων Νταλί, Μπρακ, Πικάσο, Μοντριάν, Λεζέρ, Μιρό, Ερνστ και τα εκθέτει δίπλα σε άγνωστους νεαρούς Αμερικανούς: Μαρκ Ρόθκο, Ρόμπερτ Μάδεργουελ και την ατραξιόν της γκαλερί, τον Τζάκσον Πόλοκ, τον οποίο και πατρονάρει.
Η Πέγκι Γκούγκενχαϊμ πέθανε στις 23 Δεκεμβρίου του 1979. Οι στάχτες της θάφτηκαν στο μουσείο της Βενετίας δίπλα στους 14 αγαπημένους σκύλους της.
- Σοφία Στυλιανού, ΕΘΝΟΣ, 22/10/2009