Ζωγραφική, χαρακτική, κατασκευές

Εργο του Βασίλη Μιχαηλίδη

Συνεχίζεται στην αίθουσα Τέχνης «Άνεμος» (Αγ. Τρύφωνος 12, Κηφισιά), η έκθεση έργων του Βασίλη Μιχαηλίδη. Με τίτλο «Το είδωλο του ταξιδιού», ο καλλιτέχνης παρουσιάζει την πρόσφατη εικαστική του δημιουργία, κυρίως κατασκευές. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 31/12. Παράλληλα, στο χώρο, φιλοξενείται χριστουγεννιάτικο παζάρι με πολλές καλλιτεχνικές προτάσεις.

• Εγκαινιάζεται στις 9/12 στον «Τεχνοχώρο» της Ενωσης Ελλήνων Χαρακτών (Λεμπέση και Μακρυγιάννη), έκθεση μικρών χαρακτικών για τις γιορτές. Η παρουσίαση, χωρίς συγκεκριμένη θεματική ενότητα, αφορά σε μικρών διαστάσεων έργα. Στη χαρακτική η μικρή διάσταση απαιτεί προσεκτικότερη αντιμετώπιση της μήτρας από τους καλλιτέχνες, αφού συμπυκνώνει την τεχνική και καλλιτεχνική εμπειρία τους σε μια μικρού μεγέθους επιφάνεια. Όλα τα εκτιθέμενα έργα είναι αυθεντικά χαρακτικά, φιλοτεχνημένα και τυπωμένα από τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Φέτος, εκτός από τα μέλη της Ενωσης, συμμετέχουν, για πρώτη φορά, και συνεργάτες από άλλες χώρες. Πρόκειται για δημιουργίες των: Π. Δεληγιάννη, Γ. Κότσαρης, Δ. Μηλιώτη, Μ. Πετροπούλου, Ειρ. Ποδηματά, Ν. Σταυρακαντωνάκη, Kati Mahrt, Ines Piqueras, Mihail Petkov, κ.ά. Ολα τα έργα είναι αριθμημένα σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και προσιτές τιμές. Ωρες λειτουργίας: Τρίτη - Παρασκευή: 6μ.μ. - 9μ.μ. Σάββατο: 12μ.μ. - 3μ.μ. Κυριακή και Δευτέρα κλειστά.
• Εγκαινιάζεται στις 9/12 (7.30 μ.μ.) στην γκαλερί «Αργώ» (Νεφύτου Δούκα 5), έκθεση έργων ζωγραφικής του Ραφαήλ Μπάικα με τίτλο «κει απ' όπου ξεκίνησα». Οπως σημειώνει ο Χρήστος Μιχαλόπουλος «Ο ζωγράφος αποτυπώνει με νευρική, βίαιη πινελιά, τη δυναμική ακινησία της πόζας των μοντέλων του, που φιλήδονα περιπλανιούνται μέσα σε άδεια δωμάτια νεοκλασικών σπιτιών, σαν αερικά μιας άλλης εποχής». Διάρκεια έως 9/1.

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

30/1/1999

-- "Πάντα ρει" στο "Σπίτι της Κύπρου"

«Εφυγε» η Οπυ Ζούνη

Η κηδεία της θα γίνει τη Δευτέρα (4 μ.μ.) από το ναό Αγ. Σεραφείμ στην Πεντέλη

Eurokinissi

«Έφυγε» από κοντά μας, μετά από δωδεκάχρονη μάχη με τον καρκίνο, η σημαντική και διεθνώς καταξιωμένη εικαστική καλλιτέχνης Οπυ Ζούνη. Σε ηλικία 67 ετών, άφησε χτες το πρωί την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο, όπου νοσηλευόταν από τις 25 Σεπτέμβρη. Στο πλευρό της είχε όλα αυτά τα χρόνια τον σύζυγο της Αλέκο Ζούνη, καθώς και τους δύο γιους της Πέτρο και Γιάννη.

Πρωτοπόρος καλλιτέχνης, η Οπυ Ζούνη, υπήρξε η σημαντικότερη εκπρόσωπος της γεωμετρικής αφαίρεσης στη χώρα μας, δημιουργώντας μια δική της σύγχρονη εικαστική γλώσσα. Στις κατασκευές, τα γλυπτά και τη ζωγραφική της, το φως, η σκιά, το χρώμα, η κίνηση, η προοπτική, ο χώρος και το υλικό ήταν τα βασικά ζητήματα που συστηματικά την απασχολούσαν.

Γεννημένη στο Κάιρο το 1941, η Οπυ Σαρπάκη - Ζούνη ήρθε στην Ελλάδα το 1962. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, με δασκάλους τους: Γιώργο Μαυροΐδη, Γιάννη Μόραλη, Βασίλη Βασιλειάδη. Η πρώτη της ατομική έκθεση πραγματοποιήθηκε το 1970 στη Γαλλία. Ακολούθησαν μεγάλες εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σε μεγάλα μουσεία και αίθουσες Τέχνης. Συνολικά, η Οπυ Ζούνη είχε κάνει 70 ατομικές, ενώ συμμετείχε σε 450 ομαδικές εκθέσεις και σε Διεθνείς Μπιενάλε και Τριενάλε. Στο τέλος του 2006 πραγματοποιήθηκε μεγάλη αναδρομική της έκθεση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, με τίτλο «Το παρόν και η πρόσφατη εικοσαετία».

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

19/11/2004

-- «Αρχή» με έργα Μαυροΐδη

2/5/2003

-- ΑΤΙΤΛΟ

7/3/2003

-- Πρωτοπόρος δημιουργός

29/12/2002

-- Διεκδικήσεις στο επίκεντρο

19/11/1996

-- Αφετηρία ο νεολιθικός πολιτισμός

Η Ελλάδα του Λακαριέρ

«Ποτέ δεν ένιωσα τη φωτογραφία σαν μια παράλληλη δραστηριότητα, είτε δευτερεύουσα, είτε εφαπτόμενη της συγγραφής, αλλά σαν μια δραστηριότητα απόλυτα αυτόνομη. Αυτόνομη και ενήλικη». Συγγραφέας και ταξιδευτής ο Ζακ Λακαριέρ (1925-2005) υπήρξε ένας από τους πιο προσεκτικούς παρατηρητές της Ελλάδας. Οι πολυάριθμες παραμονές του στη χώρα μας (1947-1966) τον ενέπνευσαν να γράψει πολλά βιβλία και ταξιδιωτικές αφηγήσεις. Εχοντας πάντα μαζί του τη Leica του, τη φωτογραφική του μηχανή, στις διάφορες περιπλανήσεις του σε όλη τη χώρα αποτύπωσε εικόνες σπάνιας ευαισθησίας. Αυτές οι εικόνες, συνολικά 100, παρουσιάζονται στην έκθεση με τίτλο «Η Ελλάδα μέσα από το φακό του Ζακ Λακαριέρ» που εγκαινιάζεται σήμερα στο Μουσείο Μπενάκη – Κτίριο Οδού Πειραιώς, παρουσία του πρέσβη της Γαλλίας κ. Κριστόφ Φαρνό.

• Δύο ενότητες

Η έκθεση χωρίζεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη έχει τίτλο «Δρόμοι του ελληνικού καλοκαιριού». «Οι φωτογραφίες αυτές χρονολογούνται από την εποχή που πρωτοθαμπώθηκα από τον ελληνικό ήλιο. Ανακάλυπτα τότε στην Ελλάδα τα νησιά παραδομένα στο φως και το αναπόφευκτο δίδυμό του: τη σκιά. Και, πάνω σ’ αυτά τα «πέτρινα σκαλιά του Αυγούστου» για τα οποία μιλάει ο ποιητής Ελύτης, τις επιφάνειες, όπου «ανάγλυφα και όγκοι καταλύονταν για να μεταμορφωθούν στην ασπρόμαυρη σκακιέρα του ήλιου» όπως είχε σημειώσει ο ίδιος.

Για τη δεύτερη ενότητα με τίτλο «Μοναχοί και ερημίτες του Αθω» είχε πει: «Οι φωτογραφίες που εκτίθενται εδώ τραβήχτηκαν όλες κατά τη διάρκεια τριών χρόνων (1950, 1952 και 1953) που τους επισκέφθηκα στα καταφύγια και στις σπηλιές τους. Φοβόμουν τότε ότι θα με θεωρούσαν παρείσακτο αλλά αντιθέτως, καθένας από αυτούς με υποδέχτηκε με την καλύτερη διάθεση. Μπόρεσα να περάσω έτσι, μέσα σ’ αυτές τις σπηλιές και τις απόκρημνες ακτές, μερικές αξέχαστες μέρες αφιερωμένες στο στοχασμό και τη σιωπή. Ωρες προσευχής και πληρότητας που μου έδωσαν το συναίσθημα ότι είχα μεταφερθεί έξω από τον πραγματικό χρόνο. Τους φωτογράφισα λοιπόν χωρίς επιφύλαξη, με τη συγκατάθεσή τους, για να διαφυλάξω τη μνήμη αυτών των ανθρώπων που φρουρούν τα πέρατα του κόσμου».

- Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 11 Ιανουαρίου

ΤΖΑΒΕΛΛΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, Ελεύθερος Τύπος, Τετάρτη, 03.12.08

Πέθανε η Όπυ Ζούνη

PHOTO GALLERY

Φωτογραφίες έργων από έκθεση της Οπυ Ζούνη στο Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο στη Σαντορίνη

Φωτογραφίες έργων από την έκθεση της Οπυ Ζούνη το Νοέμβριο στον Εικαστικό Κύκλο στο Κολωνάκι

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Για να επιζείς πρέπει να αντιμετωπίζεις τον κίνδυνο»

Πέθανε το πρωί, σε ηλικία 67 ετών, η σπουδαία Ελληνίδα εικαστικός Όπυ Ζούνη. Νοσηλευόταν στο νοσοκομείο Μετροπόλιταν, ύστερα από 12χρονη μάχη με τον καρκίνο.

Ήταν διεθνώς καταξιωμένη, εκπρόσωπος της γεωμετρικής τέχνης, με περισσότερες από 70 ατομικές εκθέσεις και 450 συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις.

Γεννήθηκε στο Κάιρο το 1941, όπου και σπούδασε ζωγραφική (1959-1962) στο εργαστήρι Zorian, κεραμική στο Αμερικανικό Κολλέγιο (1960-1962) και φωτογραφία (1959-1960).

Το 1963 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, όπου συνέχισε τις σπουδές της στην Α.Σ.Κ.Τ., αρχικά στη ζωγραφική (1963-1968), με δάσκαλο το Γιάννη Μόραλη, και την κεραμική (1963-1965) και αργότερα στη σκηνογραφία-διακόσμηση (1967-1969).

'Εκανε την πρώτη της ατομική έκθεση το 1962 στο Κάϊρο και συνέχισε με σειρά άλλων ατομικών και ομαδικών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως οι Biennale των Σάο Πάολο και της Αλεξάνδρειας κ.ά.

Στο έργο της, που κινείται στο χώρο της γεωμετρικής αφαίρεσης, έχει προσδώσει ένα χαρακτηριστικό προσωπικό ιδίωμα.

e-tipos.com, City 99,5
Παρασκευή, 05.12.08

Ζωγραφικοί θησαυροί από τον 19ο αι. ως σήμερα

Πίνακες ελλήνων δημιουργών από την πλούσια συλλογή της Εθνικής Τράπεζας εκτίθενται στην Εθνική Πινακοθήκη

Το Βήμα, Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2008

Έργα ελλήνων ζωγράφων από την πλούσια συλλογή της Εθνικής Τράπεζας παρουσιάζει η Εθνική Πινακοθήκη από σήμερα ως τις 22 Μαρτίου 2009.

Όπως τόνισε χθες σε συνέντευξη Τύπου η διευθύντρια του ιδρύματος καθηγήτρια Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, «οι πίνακες που παρουσιάζονται ανταποκρίνονται σε μικρό τμήμα της συλλογής, που αριθμεί περίπου 2.500 έργα. Ποιοτικά και ιστορικά ήταν τα κριτήρια της επιλογής. Και πράγματι τα έργα που εκτίθενται καταφέρνουν, με αναπόφευκτα κενά, να εικονογραφήσουν την ιστορία της νεότερης ελληνικής τέχνης. Μοναδικά έργα του Νικηφόρου Λύτρα, του Βώκου, του Πανταζή, του Γαλάνη, του Παρθένη, του Μαλέα, του Τσαρούχη, του Διαμαντόπουλου, του Τσίγκου κ.ά. εμπλουτίζουν τη συλλογή της τράπεζας προσδίδοντάς της εξαιρετική λάμψη» .

Με τη σειρά της η διευθύντρια Συλλογών και Μουσειολογικού Προγραμματισμού της Εθνικής Πινακοθήκης Ολγα Μεντζαφού-Πολύζου επεσήμανε ότι «για την παρουσίασή της στην Εθνική Πινακοθήκη επιλέχθηκε η χρονολογική σειρά έκθεσης των έργων, σε έναν παράλληλο διάλογο με τα έργα της Εθνικής Πινακοθήκης. Δεν ήταν βέβαια δυνατόν να διατηρηθούν οι ενότητες που συγκροτούν το περιεχόμενο της έκθεσης των συλλογών του Μουσείου. Πιστεύω όμως ότι αρκετά έργα συμπληρώνουν και ερμηνεύουν τη διάρθρωσή του. Παρ΄ όλο που τα έργα της συλλογής κατανέμονται άνισα χρονολογικά-σε άλλες περιόδους αντιστοιχεί πληθώρα έργων ενώ άλλες σημαίνονται ενδεικτικά-, προσπαθήσαμε να διατηρήσουμε στην έκθεση μια ισορροπία ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να καλυφθεί ένα ευρύτερο φάσμα που φθάνει ως τα νεότερα χρόνια».

Τ έλος, η κυρία Λαμπράκη-Πλάκα δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει ότι «η Εθνική Τράπεζα ενισχύει παράλληλα τις τέχνες και τα γράμματα με ένα ευρύτατο χορηγικό πρόγραμμα. Η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, που έχει την τιμή να περιλαμβάνει στο διοικητικό συμβούλιό της τον εκάστοτε διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, έχει δεχθεί γενναιόδωρη χορηγική υποστήριξη». Και κατέληξε: «Με χαρά, ικανοποίηση και ευγνωμοσύνη παρουσιάζουμε στο ελληνικό κοινό τους θησαυρούς της ελληνικής τέχνης που κατάφερε να συγκεντρώσει στον ενάμιση αιώνα ζωής της η Εθνική Τράπεζα» .

• Εθνική Πινακοθήκη, Βασ. Κωνσταντίνου 50, Αθήνα, τηλ. 210 7235.937, www.nationalgallery.gr.

«Ριψοκίνδυνες» εικαστικές διαδρομές

Αναδρομική του Παντελή Λαζαρίδη

Το άθλημα δρόμου «Parkour» ενέπνευσε την, αναδρομικού χαρακτήρα, έκθεση του Παντελή Λαζαρίδη στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς

Το «Parkour» είναι άθλημα δρόμου διαδεδομένο στη νεότερη γενιά. Εχει σχέση με άλματα, πτώσεις, αναβάσεις, την υπερπήδηση εμποδίων, είτε τεχνητών είτε φυσικών (πεζούλια, τοίχοι, αυτοκίνητα) και εναλλακτικές διαδρομές στη χαοτική αστική πραγματικότητα. «Parkour - Στάσεις - παραβάσεις ελιγμοί 1961-2008» είναι ο τίτλος της έκθεσης του εικαστικού και καθηγητή Αρχιτεκτονικής Παντελή Λαζαρίδη. Καθόλου τυχαία. Η πορεία του Παντελή Λαζαρίδη στην τέχνη, όπως γίνεται αισθητό και στην έκθεσή του στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, υπήρξε και παραμένει τεθλασμένη.

«Ηδονοβλεψίες» από την αναδρομική έκθεση του Π. Λαζαρίδη

Στο ισόγειο αλλά και στο αίθριο του μουσείου παρουσιάζονται περισσότερα από 250 έργα από μια εικαστική διαδρομή 47 χρόνων: οι πρωτοποριακές ζωγραφικές αναζητήσεις από τη δεκαετία του '60 συνυπάρχουν με πρόσφατα έργα του δημιουργού, που προέκυψαν από την ενασχόλησή του με την εικόνα και το μιντιακό όργιο της εποχής. Πρόκειται για ζωγραφική, γλυπτική, κατασκευές, συναρμογές, εγκαταστάσεις, ηχητικά περιβάλλοντα, ψηφιακά έργα μεγάλων διαστάσεων, βιντεοπροβολές κ.ά.

Στο εικαστικό σύμπαν του Λαζαρίδη η πολιτική συναντιέται υπόγεια με την περιπέτεια της τέχνης. Εικόνες από τα ΜΜΕ, συχνά από τον κόσμο της μόδας, της μουσικής βιομηχανίας και του Χόλιγουντ συμφύρονται με πολεμικά και πολιτικά στιγμιότυπα, την εικόνα του νεκρού Τσε, διαδηλώσεις, σπαράγματα του αστικού τοπίου δημιουργώντας θραυσματικές συνθέσεις πολλαπλών νοημάτων.

«Το ξεκάρφωτο Parkour, πρόσφατο εφεύρημα για να χαρακτηρίσει μια σχεδόν (ίσως και ακραία) αθλητική δραστηριότητα μέσα στην ωμότητα του αστικού περιβάλλοντος, μου ταίριαξε ως μεταστροφή», σημειώνει ο εικαστικός στον κατάλογο της έκθεσης, τονίζοντας ότι στα έργα της τελευταίας περιόδου η μεταστροφή διευκολύνεται από το ψηφιακό περιβάλλον. «Η κλωνοποιητική δυνατότητα των ψηφιακών τεχνικών ακυρώνει την έννοια της "καταστροφής" του έργου, υπονομεύει την ιδέα του "πρωτοτύπου" και καταργεί την αξία του "μοναδικού"».

«Η κλωνοποιητική δυνατότητα των ψηφιακών τεχνικών καταργεί την αξία του "μοναδικού" στην τέχνη», λέει ο αρχιτέκτονας και εικαστικός

Χωρίς η έκθεση να είναι επικεντρωμένη στο παρελθόν, αλλά στην ορμητική σχέση τού εικαστικού με την πραγματικότητα, εμπεριέχει δείγματα από τα πρώτα του βήματα του στην τέχνη (έργα αφαιρετικά, απελευθερωμένα από τις παραστατικές παραδόσεις), καθώς και άλλα από την εξελικτική του πορεία,μ όπως είναι οι πίνακες μικτής τεχνικής με αντικείμενα καθημερινής χρήσης επικολλημμένα «βίαια» στην επιφάνειά τους. Σημαντική θέση στην έκθεση έχουν και τα έργα του Παντελή Λαζαρίδη που προέκυψαν από τη διαχείριση ενός τεράστιου αρχείου με ήχους και εικόνες προερχόμενες από την καταιγιστική εκπομπή οπτικών πληροφοριών και ήχων της εποχής. «Με τα "Ψηφία της Πόλης", ο καλλιτέχνης φαίνεται σαν να διαχέει ιούς σ' ένα πρόγραμμα και σύστημα ζωής -αυτού που καταγράφεται καθημερινά από το άπληστο μάτι της κάμερας των media-εισάγοντας αυθαίρετες πληροφορίες και συσχετίσεις, δημιουργώντας άναρχη παρεμβολή σε αυτό που θεωρείται δεδομένο και τετελεσμένο», σημειώνει η ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια της έκθεσης Εφη Στρούζα. Και προσθέτει: «Σε αυτήν την προσπάθεια, δεν διστάζει να αποδώσει ακόμη και αποτρόπαιες εικόνες της επικαιρότητας με την "αύρα" της αισθητικής παρέμβασης, χρωματίζοντας σκληρές σκηνές με φωτεινά χρώματα ή περιβάλλοντάς τες σε μια ονειρική ατμόσφαιρα».

Η έκθεση (διάρκεια έως 11 Ιανουαρίου) συνοδεύεται από παράλληλες εκδηλώσεις: ημερίδα-συμπόσιο («Το πολιτικό στη σύγχρονη τέχνη»), συναυλία με τον διεθνή πιανίστα Γιώργο-Εμμανουήλ Λαζαρίδη και περφόρμανς του φωνητικού συνόλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 03/12/2008

Γκράφιτι: Μια παράνομη ...ομορφιά

Σημεία αναφοράς

Της ΒΙΚΗΣ ΤΣΙΩΡΟΥ

Μία από τις σύγχρονες μορφές τέχνης, τις τελευταίες δεκαετίες ήδη, είναι αυτή της street art. Ξεφυλλίζοντας το τελευταίο βιβλίο του Τρίσταν Μάνκο «Street Sketch Book», με σχέδια 60 εικαστικών καλλιτεχνών, ο αναγνώστης βλέπει την αναμόρφωση των πόλεων με τη βοήθεια εκείνων που με σπρέι ή μπογιές ή ακόμη και σκηνογραφώντας παραστάσεις στους δρόμους, αλλάζουν όχι μόνο το χρώμα αλλά και τη μορφή μιας πόλης, ενός δρόμου, ακόμη και ενός τοπίου.

Εξέλιξη των graffiti, η street art ή τέχνη του δρόμου γνωρίζει από τη δεκαετία του '80 μια αναγνώριση στον κόσμο των εικαστικών. Ομάδες καλλιτεχνών του δρόμου επαναπροσδιορίζουν ξεχασμένες γωνιές της πόλης, είτε τοποθετώντας σε πλατείες και δρόμους γλυπτά τους είτε εφαρμόζοντας -με δικούς τους τρόπους- καμπάνιες αντι-διαφήμισης είτε πάλι ζωγραφίζοντας με πινέλα και μπογιές -και όχι πια με σπρέι- πίνακες -έργα τέχνης, τα οποία θα παρουσίαζαν ευχαρίστως και οι πιο αυστηρές γκαλερί. Δεν πρόκειται για τις αναγραφές σε τοίχους ή σε οποιαδήποτε επιφάνεια ονομάτων ή tags, αλλά για εικαστικά έργα, όπως και για άλλες εκδηλώσεις οι οποίες επιβάλλουν στον περαστικό μια διαφορετική σχέση με τον τόπο του. Υπάρχουν καλλιτέχνες που επιλέγουν να ζωγραφίζουν σε ετοιμόρροπους τοίχους, άλλοι που παραποιούν διακωμωδώντας διαφημιστικά πανό, άλλοι που μεταφέρουν στους δρόμους αντικείμενα, τα οποία στήνουν με τρόπο που ξαφνιάζουν τους περαστικούς και άλλοι που βρίσκουν διάφορες στρατηγικές για να επικοινωνήσουν με το κοινό.

Ένα είναι σίγουρο: πρόκειται για μια τέχνη παράνομη, εφήμερη και δωρεάν.

Πρωτοπόροι της street art, οι οποίοι συνέβαλαν στην αναγνώρισή της ακόμη και από τα μουσεία, θεωρούνται ο Ζαν Μισέλ Μπασκιά και ο γνωστότερος σε εμάς, Κιθ Χέρινγκ, οι οποίοι άνοιξαν τον δρόμο για να ξεπεραστεί ο ενδοιασμός για το αν η street art ανήκει ή όχι στις Καλές Τέχνες.

Σήμερα, αρκετοί είναι εκείνοι που αναγνωρίζονται ως εικαστικοί καλλιτέχνες σε πολλές χώρες του κόσμου.

Ο Χόρχε Ροντρίγκες Χεράντα είναι ένας Νεοϋορκέζος κουβανικής καταγωγής που δουλεύει στη Βαρκελώνη πάνω σε μισο-γκρεμισμένους τοίχους, υλικό με ενδιαφέρον και παρελθόν, όπως λέει ο ίδιος. Εχει γίνει γνωστός από τα πρόσωπα που ζωγραφίζει, λεπτομερή πορτρέτα με ζωντανή έκφραση, τα οποία τον έχουν κάνει διάσημο. Γνωστότερο είναι αυτό της μικρής Εμμα, που έχει δώσει ζωή σε έναν δρόμο της Βαρκελώνης. Οταν αρχίζει να δουλεύει, οι άνθρωποι της γειτονιάς μαζεύονται δίπλα του και αυτός τους εξηγεί γιατί το κάνει, γιατί δεν βγάζει χρήματα από τη δουλειά και γιατί αφήνει το έργο του να καταστραφεί μετά από κάποιο χρόνο μέσα στη βροχή ή τον ήλιο....

Ο Ελτόνο είναι Γάλλος που ζει και αυτός στην Ισπανία, στη Μαδρίτη, εδώ και εννιά χρόνια. Είναι ένας από τους έξι καλλιτέχνες που προσκάλεσε η Tate Modern για να καλύψουν την πρόσοψη του μουσείου και ορισμένα άλλα σημεία της βρετανικής πρωτεύουσας. Χρησιμοποιεί τον δρόμο και τον τοίχο ως υλικά, ενώ δεν διστάζει να παραλληλίσει το έργο του με αυτό του Μοντριάν. «Εκείνος -λέει ο Ελτόνο- ζωγράφιζε στο παρελθόν αυτά που αποτυπώνω εγώ τώρα πάνω σε πόρτες και τοίχους». Ο 32χρονος Ελτόνο έγινε γνωστός με τα γεωμετρικά σχέδιά του. Δεν χρησιμοποιεί σπρέι, αλλά μπογιές και πινέλα. «Μου αρέσει να ζωγραφίζω σε μέρη όπου δεν υπάρχει τέχνη· έτσι οι άνθρωποι τη βλέπουν για πρώτη φορά και μάλιστα ενσωματωμένη στο δικό τους περιβάλλον. Παράλληλα, οι θιασώτες των γκαλερί και των μουσείων αναγκάζονται να μετακινηθούν εκτός των γνωστών τους χώρων. Είναι μια ανταλλαγή ανάμεσα σε δύο κόσμους».

Διαφορετική είναι η εμπειρία του Αμερικανού Μαρκ Τζένκινς, που τοποθετεί τα αλλόκοτα γλυπτά του σε διάφορες γωνιές της πόλης. Συνήθως είναι κούκλες -ορισμένες σε μέγεθος ανθρώπου-, ζώα ή άλλες μορφές, φτιαγμένα από διαφανή υλικά, όπως σελοτέιπ ή φιλμ. Εμπνευσμένα από τον γλύπτη Χουάν Μουνιόθ, τα έργα του Τζένκινς δημιουργούν συνήθως προβλήματα: κατά διαστήματα τα «μαζεύει» η αστυνομία ή οι πολίτες που δεν αντιλαμβάνονται το πνεύμα του καλλιτέχνη: «Για μένα αυτό αποτελεί την τελευταία σκηνή κάθε performance. Στην Ελβετία είχαν στείλει μια ομάδα διάσωσης και έναν δύτη για να ανασύρουν μια φιγούρα μου, που επέπλεε σαν πτώμα πάνω στο νερό. Σε μια άλλη περίπτωση ήρθε ένα όχημα της Πυροσβεστικής για να σώσει ένα κοριτσάκι που "καθόταν" πάνω σε μια στέγη. Η αντίδραση των αρχών προσδίδει στις εγκαταστάσεις μου έναν μεγαλύτερο βαθμό πραγματικότητας και επιτρέπει στην τέχνη να δημιουργήσει τον δικό της οργανισμό».

Ο ίδιος δεν είναι και τόσο σίγουρος αν τα έργα του είναι τέχνη: «Πιστεύω πως βασίζονται σε μια κοινωνική εμπειρία και μπορούν να χρησιμεύσουν στο να αντιλαμβάνεται κανείς καλύτερα τις σχέσεις των ανθρώπων στον δρόμο».

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 03/12/2008