Τα μπρούντζινα του Ντεγκά

• Εκθεση με 74 γλυπτά του Γάλλου καλλιτέχνη εγκαινιάζεται την Παρασκευή

• Νελλη Aμπραβανελ, Η Καθημερινή, 24/11/2009
  

ΓΛΥΠΤΙΚΗ. Η έκθεση που εγκαινιάζεται την Παρασκευή στο Μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο, κρύβει μια ενδιαφέρουσα ιστορία, αφού συνδέεται με μια ανακάλυψη που αλλάζει ριζικά τη γνώση μας για την τέχνη του Εντγκάρ Ντεγκά. Εβδομήντα τέσσερα μπρούτζινα γλυπτά του Γάλλου καλλιτέχνη, δανεισμένα από τη συλλογή του M. T. Abraham Center for the Visual Arts, παρουσιάζονται για πρώτη φορά παγκοσμίως, σε μια περιοδεύουσα έκθεση που ξεκινάει το ταξίδι της από την Αθήνα.

Εως τις 25 Απριλίου, θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε από κοντά τη διάσημη «Μικρή Δεκατετράχρονη Χορεύτρια», όπως λίγοι την έχουν απολαύσει έως τώρα. Γιατί η συγκεκριμένη μπρούτζινη χορεύτρια, χυτεύθηκε με βάση ένα πρόσφατα ανακαλυφθέν γύψινο εκμαγείο που δημιουργήθηκε όταν ο καλλιτέχνης βρισκόταν ακόμα εν ζωή. Σημαντικό στοιχείο, εφόσον έως τώρα, τα μπρούτζινα γλυπτά του Ντεγκά που βρίσκονται σε μουσεία, βασίζονται σε γύψινα εκμαγεία που δημιουργήθηκαν όλα, ανεξαιρέτως, μετά τον θάνατο του καλλιτέχνη.

Από το 2001 έως το 2004, εντοπίστηκαν άλλα 73 γύψινα εκμαγεία, κρυμμένα από το 1955 στο Χυτήριο Valsuani στο Παρίσι. Δημιουργός τους ήταν ο Μπαρτολομέ, στενός φίλος του Ντεγκά, ο οποίος τα έφτιαξε με βάση τα γλυπτά από κερί και πηλό που συνήθιζε να δουλεύει ο καλλιτέχνης. Το κληροδότημα του Μπαρτολομέ επιτρέπει σήμερα σε ειδικούς και μη, να μελετήσουν και να απολαύσουν μια σειρά μπρούτζινων γλυπτών που χαρίζει μια πιο πιστή εικόνα των μορφών που έπλαθε ο Ντεγκά όσο ζούσε, και που συνήθως δεν είχε καμία πρόθεση να εκθέσει.

Η συλλογή που φιλοξενείται στο Μουσείο Ηρακλειδών όχι μόνο επαναπροσδιορίζει τη σημασία του Ντεγκά ως γλύπτη στο πλαίσιο της Ιστορίας της Τέχνης του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά δείχνει συγχρόνως τον ρόλο που έπαιξε η γλυπτική του στην εξέλιξη της ζωγραφικής του.

Συμπόρευση Τέχνης και αγώνων

Την αλληλεγγύη τους στους αγώνες των εργατών της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης Περάματος, εκφράζουν περισσότεροι από 150 εικαστικοί, με την έκθεση, που εγκαινιάζεται στις 4 Δεκέμβρη (7 μ.μ.) στον πολυχώρο «Μάνος Λοΐζος» (Μηχανική Καλλιέργεια, Θηβών 245 και Π. Ράλλη) του Δήμου Νίκαιας. Μια έκθεση προσφοράς έργων τέχνης, για την οικονομική ενίσχυση των αγώνων των εργαζομένων στη Ζώνη, που, όπως αναφέρθηκε σε χτεσινή συνέντευξη Τύπου, «αποφασιστικά και συσπειρωμένα μέσα από τα ταξικά σωματεία, συνεχίζουν αταλάντευτα τον αγώνα τους για το δικαίωμα στη δουλειά, στην αξιοπρεπή διαβίωση αυτών και των οικογενειών τους, ενάντια στην ερήμωση της Ζώνης και τη διάλυσή της».

Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Δήμου Νίκαιας. Οπως σημειώνει ο δήμαρχος Νίκαιας, Στέλιος Μπενετάτος: «Στηρίζουμε τις αγωνιστικές πρωτοβουλίες των εργαζομένων της Ζώνης, εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας και με ιδιαίτερη χαρά, υποστηρίζουμε και φιλοξενούμε στην πόλη μας την έκθεση των εικαστικών καλλιτεχνών. Μία παρουσίαση που έχει στόχο την οικονομική ενίσχυση των εργαζομένων στη Ζώνη».

Τα έργα που προσφέρουν οι συμμετέχοντες εικαστικοί θα πωλούνται σε προσιτές τιμές. Τα έσοδα θα διατεθούν εξ ολοκλήρου για την οικονομική ενίσχυση του αγώνα των εργαζομένων της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης. Οπως αναφέρθηκε, «σήμερα οι εργατοτεχνίτες της Ναυπηγοεπισκευαστικής είναι αντιμέτωποι με 80 δικαστικές διώξεις αυταρχισμού και καταστολής για την ποινικοποίηση των αγωνιστικών τους κινητοποιήσεων, του μόνου όπλου που έχουν για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους». Η έκθεση θα λειτουργεί έως τις 13/12, καθημερινά (5 μ.μ. - 9 μ.μ.) και Σαββατοκύριακα (10 π.μ. - 9 μ.μ.). Σημειώνουμε ότι η 4η έκθεση «Ζώνη Περάματος - Ανθρωποι - Χρώμα και Σίδερο», θα γίνει τον Απρίλιο του 2010, ενώ οι συμμετέχοντες εικαστικοί αποφάσισαν την πραγματοποίηση μαθημάτων εικαστικής δημιουργίας για τους εργαζόμενους.

• ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τετάρτη 25 Νοέμβρη 2009

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

2/6/2007

-- Πέραμα πολιτισμού και αγώνων

26/5/2007

-- Αξιόλογη έκθεση στο Πέραμα

11/5/2007

-- Ζώνη εργατιάς και πολιτισμού

4/5/2006

-- Στην έκθεση εικαστικών στη Ναυπηγοεπισκευαστική

11/2/2006

-- Εικαστική έκθεση για τη ζωή και τον αγώνα

Γρήγορη πινελιά- υπομονετική βελονιά

Η ιστορία, η ιστορία της τέχνης, η ζωγραφική ως μοτίβο που αναπαράγεται για λόγους ισχυρούς. Στο ζήτημα να ξαναδούν οι καλλιτέχνες μας τη μεγάλη τέχνη των μουσείων κάτω από μια άλλη οπτική που πιθανώς την απενοχοποιεί από την έννοια του αριστουργήματος και τη φέρει στα οικεία έως τον πολιτικό και εννοιολογικό ρόλο που μπορεί να έχει το αριστούργημα του μουσείου σήμερα κατά τον Αρθρουρ Ντάντο, το έργο γίνεται και ξαναγίνεται ενθαρρύνοντας κάθε φορά έναν ανανεωμένο διάλογο.

Ο Δημήτρης Ζουρούδης εμπλέκει τις μορφές με τις φόρμες, τις βάζει να κάνουν διάλογο, θυμάται τα ηρωικά τετράγωνα αλλά και τη φωτεινότητα της τέχνης της μεσογειακής Ανατολής Ο Δημήτρης Ζουρούδης ανατρέχει στην ιστορία των μεγάλων που κατοικούν στο Πράντο και εκείνων που κατοικούν στο ΜΟΜΑ. Εμπλέκει τις μορφές και τις φόρμες, τις βάζει να κάνουν διάλογο, η εικονογραφία αγγίζει τις Ινφάντες αλλά και τη βιαιότητα της μάχης, θυμάται τα ηρωικά τετράγωνα αλλά και τη φωτεινότητα της τέχνης της μεσογειακής Ανατολής.

Ζωγραφίζει βίαια και κεντά τη ζωγραφική υπομονετικά. Η βελονιά που ανέκαθεν τον απασχολούσε, ακόμη και στην αναπαράσταση της βίαιης πολιτικής πραγματικότητας, εδώ γίνεται χρώμα έντονο, περίγραμμα κυρίως, που ένα με το χρώμα τονίζει και παράγει μορφή, ξεκολλώντας παράλληλα το έργο από το τελάρο, στη δημιουργία ενός χώρου που εξέχει μόλις τον όγκο της κλωστής. Ωστόσο, γίνεται ορατό το ανάγλυφο της φόρμας.

Δεν θα σταθώ στην εικονογραφία του Ζουρούδη, τι νόημα έχει εξάλλου η επανάληψη θεωριών της εποχής μας για την ανάγκη πειραματισμών, αποτυπώσεων και αναζητήσεων των μορφών της μνήμης και της Ιστορίας.

Εξάλλου, μπορεί και να καταλήγει στο ίδιο αποτέλεσμα, να προσπαθείς να ζωγραφίσεις σαν τον Γκόγια ή να χρησιμοποιήσεις μια μορφή του ως άσκηση ύφους στην καλύτερη περίπτωση ή καταγραφή αδιεξόδου στη χειρότερη.

Η ιστορική αξία ως αυταπόδεικτο έχει το προνόμιο να παράγει συγκίνηση τέτοια ώστε να μπορεί να διαπραγματευτεί ζητήματα του χρόνου μας και ως αντιπαράθεση στον παγιωμένο τρόμο και ως άλλοθι.

Αν επιθυμούμε λοιπόν να τοποθετήσουμε τη δουλειά του Δ. Ζουρούδη εντός του πλαισίου της τέχνης του χρόνου μας, έχουμε όλες τις δυνατότητες, όπως μας τις προσφέρει ο καλλιτέχνης με τους συμβολισμούς και τις σημασίες που δίνει στα πράγματα.

Θα ήταν άδικο, ωστόσο, για τον ζωγράφο μας να επιχειρηματολογήσουμε στο ζήτημα μιας τάσης, όπως συμβαίνει με αρκετούς σύγχρονούς μας καλλιτέχνες.

Εδώ, θα πρέπει να τονίσουμε πρωτίστως τη δυνατότητα μιας δουλειάς να ξεπερνά και τον κανόνα της εποχής και την άνευρη κατάθεσή της, μέσω ενός ισχυρού έργου στο οποίο μετέχει η ζωγραφική ως έννοια και το κέντημα ως πρακτική.

Αλλά ούτε και το μέσον έχει σημασία, ίσως μόνο τα στοιχεία της υπομονής που επιφυλάσσουν στον Δ. Ζουρούδη την απόλαυση μιας τέχνης με διάρκεια.*

• Εδώ κι Εκεί

ΤΑΡΑΧΗ στους κύκλους των μουσείων Θεσσαλονίκης από τη διατύπωση του Παύλου Γερουλάνου περί πολιτισμού-τουρισμού.

ΓΙΑΤΙ; Μπορεί να μην είναι λουτρόπολη η Θεσσαλονίκη, αλλά από ένα είδος τουρισμού των Βαλκανίων ζει.

ΜΗΠΩΣ το Νότιγχαμ, που εγκαινίασε ένα μουσείο σύγχρονης τέχνης πρόσφατα, δεν προσβλέπει στον τουρισμό κάνοντας έναρξη με τον Ντέιβιντ Χόκνεϊ;

ΑΛΙΜΟΝΟ αν δεν απευθυνθούν τα μουσεία μας της σύγχρονης τέχνης στον κόσμο που επισκέπτεται τους αρχαιολογικούς μας χώρους και τα βυζαντινά μας μνημεία.

ΖΩΝΤΑΝΕΥΕΙ το Μουσείο Γουναρόπουλου με την έκθεση-αφιέρωμα στον Νίκο Κούνδουρο.

ΚΑΙ μην ξεχνάτε ότι στις 27 Νοεμβρίου προβάλλονται για πρώτη φορά στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη οι ταινίες του Νίκου Κούνδουρου «Ο Ερωτόκριτος» (17.30 και 19.30) και «Εγώ η Αντιγόνη» (19.45 και 21.45) και ξανά «Ο Ερωτόκριτος» στις 28 Νοεμβρίου (14.30 και 16.30).

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ έχει ο χώρος του γκαράζ του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης» στην οδό Πειραιώς. Με αφορμή την έκθεση του Γιώργου Χαρβαλιά, εκεί, είδα το γκαράζ και ολόκληρο το κτίριο. Αρκετές δυνατότητες, κυρίως ως χώρος παραστάσεων σύγχρονου χορού με τα δύο θέατρα που διαθέτει. Η περιοχή όλο και περισσότερο ανακάμπτει.

ΝΑ 'ΝΑΙ καλά ο Γιώργης Ρόρρης με τις ποιότητες της ζωγραφικής του. Απόλαυσα ξανά τα έργα του στο Μουσείο Μπενάκη, όπου η έκθεση έργων από τη συλλογή Σωτήρη Φέλιου.

• Από τη ΜΑΡΙΑ ΜΑΡΑΓΚΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2009

Η χαρακτική και η εμμονή

• Αψογα οργανωμένη η έκθεση χαρακτικής του James Ensor (1860-1949) στο Μουσείο Μπενάκη, όπου διανύει την τελευταία εβδομάδα της παρουσίας της. Και βέβαια, πρόκειται για έργα μιας αναμφισβήτητης ποιότητας και δύναμης.

Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι τα συγκεκριμένα έργα του Ευρωπαίου εξπρεσιονιστή ανήκουν στη συλλογή μιας τράπεζας και ότι η πρώτη συστηματική απογραφή των χαρακτικών του έγινε από ένα συλλέκτη έμπορο τέχνης. Μήπως αυτά τα στοιχεία κουμπώνουν εξαιρετικά με τη διαφύλαξη και αξιοποίηση του έργου τέχνης και στις μέρες μας;

Ο ίδιος ο Ensor, στο μανιφέστο του το 1935, δηλώνει την αγάπη του στη χαρακτική αναφέροντάς την ως τέχνη αλχημείας και απόσταξης, τέχνη που την υπηρετούν ισχυρά οξέα και αναβράζοντα άλατα, τέχνη καυστική, αντι-ακαδημαϊκή, τέχνη των ανδρείων στην καρδιά και τις αισθήσεις, τέχνη των παλαβών.

Αυτή την τρέλα της υπομονής αλλά και την παλαιική εμμονή τις βρίσκω στον σύγχρονό μας Γιάννη Στεφανάκη που εξακολουθεί να παράγει μέσα από το «Νέο Επίπεδο». Εχω στα χέρια μου δύο έξοχες εκδόσεις, η πρώτη 14 ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη σε ανθολόγηση Σάββα Μιχαήλ με τρεις ξυλογραφίες του Στεφανάκη και η δεύτερη 16 ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη σε ανθολόγηση Αλέξη Ζήρα με ξυλογραφίες πάλι του ίδιου του εκδότη. Ολη αυτή η εμπλοκή της ποίησης και των εικαστικών που υπερασπίζεται εξάλλου 19 χρόνια τώρα το περιοδικό «Νέο Επίπεδο».

Με χορηγούς τον ίδιο τον Στεφανάκη και τους φίλους του συνεργάτες.

Είναι μια άλλη μορφή του ηρωικού στοιχείου των Ελλήνων καλλιτεχνών που δεν έχει τελειωμό. Ο ίδιος ο Γ. Στεφανάκης επιμένει ότι αυτό είναι το τελευταίο τεύχος και η τελευταία προσπάθεια. Δεν το πιστεύω.

• Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2009

Οι μαθητές του Μόραλη τιμούν τον δάσκαλό τους

• Είναι όλοι σήμερα καθηγητές στην ΑΣΚΤ. Εκθέτουν, όμως, έργα τους δίπλα σε δικά του, έχοντας νωπές τις μνήμες από την εποχή που τους δίδασκε ήθος και τέχνη

«Δάσκαλός μου ήταν ο Μόραλης». Μέχρι σήμερα αυτή η γραμμή στο βιογραφικό κάποιου καλλιτέχνη δεν έχει χάσει ίχνος από τη βαρύτητά της. Γεγονός που αναμφισβήτητα λέει πολλά για τον δάσκαλο.

«Αυτοπροσωπογραφία», 1938, του Γιάννη Μόραλη. Ενα από τα έργα της έκθεσης Η προσωπικότητα του Γιάννη Μόραλη, το ήθος και το έργο, η ανεκτίμητη διδακτική του προσφορά στη Σχολή Καλών Τεχνών άφησαν ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους όχι μόνο στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, αλλά και στην ίδια τη ζωή των μαθητών του.

Απόψε στις 7 μ.μ., στην αίθουσα Τζιόρτζιο ντε Κίρικο της ΑΣΚΤ (Πειραιώς 256, Ρέντης), οι μαθητές του, εκλεγμένοι καθηγητές σήμερα στην ΑΣΚΤ, τιμούν τον δάσκαλό τους σε μια σεμνή τελετή, όπως αρμόζει στο πρόσωπό του. Με ομόφωνη απόφαση της Συγκλήτου η νέα βιβλιοθήκη της Σχολής θα πάρει το όνομά του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όμως, έχει η έκθεση που εγκαινιάζεται σήμερα με έργα του Μόραλη, καθώς και των μαθητών, που σπούδασαν κοντά του σε διαφορετικούς χρόνους και διδάσκουν σήμερα στην ΑΣΚΤ. «Δάσκαλος και μαθητές-καθηγητές της ΑΣΚΤ» είναι ο τίτλος της. Εκτός από πέντε έργα του Μόραλη εκτίθενται έργα 15 μαθητών του: Δ. Κοκκινίδη, Δ. Μυταρά, Γ. Βαλαβανίδη, Ρένας Παπασπύρου, Χ. Μπότσογλου, Γ. Ζιάκα, Β. Δημητρέα, Τρ. Πατρασκίδη, Α. Χριστάκη, Ζ. Αρβανίτη, Π. Σάμιου, Δάφνης Αγγελίδου, Δ. Κούκου. Εκτίθενται επίσης έργα των εκλιπόντων Νίκου Κεσσανλή και Λευτέρη Κανακάκι.

Ο Γιάννης Μόραλης εκλέχτηκε τακτικός καθηγητής της ΑΣΚΤ το 1947. Παρέμεινε 36 χρόνια έως την αποχώρησή του στις 31 Αυγούστου του 1983. Οι μνήμες είναι ακόμη νωπές για τους περισσότερους. Κι αν ο καθένας ακολούθησε εικαστικά τον δικό του δρόμο, οδηγός του υπήρξε το ήθος και η στάση ζωής του δασκάλου.

«Ο μεγάλος καλλιτέχνης διδάσκει καθώς περνάει το δρόμο και όλοι σιωπούν», γράφει ο Δημήτρης Μυταράς, διάδοχός του στο Α' Εργαστήριο Ζωγραφικής της Σχολής.

«Ενέπνεε εμπιστοσύνη, σοβαρότητα, ασφάλεια. Ο δάσκαλος αφουγκράζονταν την αγωνία μας, παρενέβαινε εύστοχα όταν και όπου χρειαζόταν, χωρίς νεφελώδεις θεωρίες και μεγάλα λόγια, σοβαρός και σεβάσμιος. Διδαχθήκαμε από το ήθος του, το μέτρο, την οικονομία στο λόγο του και στην προβολή του έργου του», τονίζει ο πρύτανης της ΑΣΚΤ Τριαντάφυλλος Πατρασκίδης.

«Ξέχωρα από το γεγονός ότι η οριζόντια και η κάθετός του μου έμεινε και με καθορίζει μέχρι σήμερα, εκείνο που θεωρώ μάθημα ζωής είναι η πεποίθησή του ότι "οτιδήποτε θέλεις να κάνεις πρέπει να το σπουδάσεις. Το μαθαίνεις μόνο σπουδάζοντάς το..."», συμπληρώνει ο Χρόνης Μπότσογλου, πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ. Διάρκεια έκθεσης έως 4 Δεκεμβρίου. Συνοδεύεται από κατάλογο. Είσοδος ελεύθερη (Τρ. - Παρ. 12 μ.-9 μ.μ., Σάββ.- Κυρ. 10 π.μ.-2 μ.μ.).

* Μετά την έκδοση του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) «Γιάννης Μόραλης, σχέδια 1934-1944», η γκαλερί Ζουμπουλάκη θα παρουσιάσει μια χρονολογικά επιλεγμένη σειρά από περίπου 40 αυθεντικά σχέδιά του, που περιλαμβάνονται σ' αυτή. Από την Πέμπτη έως 12 Δεκεμβρίου (πλ. Κολωνακίου 20).

• ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΑΡΚΑ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2009

Εικαστικές «ματιές»

Εργο του Αχιλλέα Χρηστίδη

Τρεις γλύπτες παρουσιάζουν έργα τους στην γκαλερί «Χρυσόθεμις» (25ης Μαρτίου 20, Χαλάνδρι). Πρόκειται για τους: Διονύση Γερολυμάτο, Θόδωρο Παπαγιάννη και Χρήστο Ρηγανά. Εκτίθενται γλυπτά σε μπρούτζο και μάρμαρο.

• Συνεχίζεται στην γκαλερί «Ζουμπουλάκη» (πλ. Κολωνακίου 20), η αναδρομική έκθεση «Polaroids 1977 - 2009 - Ψηφίδες μιας επιζωγραφισμένης μνήμης» του Γιάννη Ψυχοπαίδη. Πρόκειται για ένα εικαστικό «αφιέρωμα» του καλλιτέχνη στη στιγμιαία φωτογραφία Polaroid.
• Oμαδική έκθεση ζωγραφικής, με τίτλο: «Alternative Young - Το νέο στη ζωγραφική», φιλοξενείται στην γκαλερί «Αστρολάβος - Δεξαμενή» (Ξανθίππου 11). Πρόκειται για δημιουργίες των: Ευρυδίκης Καλλιμάχου, Κατερίνας Κωνσταντινίδη, Φώτη Πεχλιβανίδη, Νεκταρίας Ρουμελιώτη.
• Τη νέα του δουλειά παρουσιάζει ο Αχιλλέας Χρηστίδης στην γκαλερί «Σκουφά» (Σκουφά 4). Πρόκειται για προσωπογραφίες ή εσωτερικά χώρων, με έντονη θεατρικότητα, δυναμική και ένταση.
• Δεκαπέντε καλλιτέχνες, με κοινό γνώρισμα την ενεργή εργασιακή τους σχέση στην ΑΣΚΤ Αθήνας, συν-διαλέγονται παρουσιάζοντας έργα τους στις αίθουσες: «έκφραση - γιαννα γραμματοπούλου» (Βαλαωρίτου 9α) και «fizz gallery» (Βαλαωρίτου 9γ). Συμμετέχουν οι: Αγγελος Αντωνόπουλος, Ζαχαρίας Αρβανίτης, Μιχάλης Αρφαράς, Βασίλης Βλασταράς, Γιάννης Γουρζής, Γιώργος Καζάζης, Γιάννης Κονταράτος, Λουκάς Λουκίδης, Μανώλης Μεραμπελιώτης, Μάγδα Σιάμκουρη, Γιάννης Σκαλτσάς, Βίκυ Τσαλαματά, Κώστας Τσώλης, Παντελής Χανδρής και Πάνος Χαραλάμπους. Επιμέλεια έκθεσης: Χρήστος Θεοφίλης.
• Εως τις 9 Γενάρη η γκαλερί «Thanassis Frissiras» (Κριεζώτου 7), παρουσιάζει έργα του επίκουρου καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, Βαγγέλη Πλοιαρίδη.

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

14/10/2009

-- Πρώτη ατομική

9/1/2009

-- «Χρώματα» του χειμώνα

28/10/2008

-- Εικαστικά χρώματα

25/9/2008

-- Εικαστικές περιπλανήσεις

24/10/2003

-- Εικαστικές περιπλανήσεις

Γυναικείες και αντρικές εικόνες σε εύθραυστη ισορροπία

• Τα ονόματα και μόνο αρκούν. Δυο ντουζίνες γνωστών και καταξιωμένων εικαστικών, διαφορετικών γενεών και μέσων, συγκεντρώνει η έκθεση «Η πρώτη εικόνα» του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης.

Εργο της Αντουανέττας Αγγελίδη, όπως παρουσιαζόταν στη Γαλλία

Από τον Αλέξανδρο Αβρανά και την Αντουανέττα Αγγελίδη, τη Μαρία Ζερβού και τον Νίκο Ναυρίδη, τη Λήδα Παπακωνσταντίνου και τον Στέφανο Τσιβόπουλο μέχρι τη Γεωργία Σαγρή και τον Γιώργο Χατζημιχάλη. Δώδεκα γυναίκες και δώδεκα άντρες επιλέχθηκαν από τον καλλιτεχνικό διευθυντή του μουσείου Ντένη Ζαχαρόπουλο για να αφηγηθούν, αλλά κυρίως, να αντιπαραβάλουν τις δικές τους μνήμες, το δικό τους προσωπικό λόγο, τις δικές τους πρώτες εικόνες.

Τα εγκαίνια αύριο (12 το μεσημέρι) από τον υπουργό Πολιτισμού Παύλο Γερουλάνο θα είναι εορταστικά. Το Μακεδονικό Μουσείο γιορτάζει τα 30 του χρόνια, ενώ το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, στο παράλληλο πρόγραμμα του οποίου εντάσσεται η έκθεση, τα 50 του. Πολλές, λοιπόν, οι αφορμές.

Η έκθεση πρωτοπαρουσιάστηκε τον περασμένο Ιούλιο στη Γαλλία. Το περιφερειακό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης (CRAC) Languedoc-Roussillon στο νησί Σετ κάλεσε το ελληνικό μουσείο να παρουσιάσει τη σημερινή εικαστική σκηνή μας. Τα έργα παρουσιάστηκαν εκεί σε δύο ενότητες: οι άντρες μέσα και οι γυναίκες έξω. Το γαλλικό κέντρο ήταν παλιά ιχθυόσκαλα, που μετατράπηκε σε ένα καταπληκτικό εκθεσιακό χώρο. Για τα έργα των Ελληνίδων δημιουργήθηκε έξω ένας θερινός κινηματογράφος. Τα έργα τους ήταν οι πρώτες εικόνες όσων έφταναν με τα πλοία στο νησί.

Στη Θεσσαλονίκη η έκθεση μεταφέρεται όλη μέσα στο μουσείο. Ομως για τον Ντένη Ζαχαρόπουλο ο χώρος του μουσείου είναι δημόσιος, άρα εξωτερικός. Οπότε έπρεπε να δημιουργήσει ζώνες συσκότισης. Αντρες και γυναίκες συνυπάρχουν στους χώρους του μουσείου, όπως και στη ζωή: συζούν, αλληλοκαθορίζονται και αλληλοσυγκρούονται. Τέσσερις οθόνες προβάλλουν τα έργα των γυναικών (αντί για μία που υπήρχε στη Γαλλία) δημιουργώντας το ενιαίο και διάχυτο ημίφως μέσα στη γενική συσκότιση, που επιτρέπει την αναγνώριση των στατικών έργων (των αντρών) σαν μακρινές σκιές ή όπως ένα παράθυρο που ξαφνικά φωτίζεται. Τι είναι η πρώτη εικόνα του τίτλου; «Κάτι συνεχώς μεταβλητό», εξηγεί ο Ντένης Ζαχαρόπουλος. «Μπορεί να είναι η εικόνα που σου επιβάλλει η ίδια η κοινωνία ή εκείνη που ο ίδιος -αν είσαι τυχερός- θα ανακαλύψεις σκάβοντας μέσα σου».

Η έκθεση πάντως δανείζεται τον τίτλο της από το συγκλονιστικό κείμενο του Κώστα Ταχτσή «Η πρώτη εικόνα»: «Οσο κι αν πρωτόειδα τη ζωή και τους άντρες σα γυναίκα, δεν έπαψα βέβαια να είμαι και άντρας. Σα γυναίκα, χαιρόμουνα την κάθε ήττα των αντρών. Σαν άντρας, ένιωθα γι' αυτούς περιφρόνηση, που αργότερα έγινε οίκτος (...) Στην ψυχή μου άρχισαν από νωρίς να παλεύουν δύο αντίθετες δυνάμεις, που, επειδή έτειναν να ισορροπήσουν ή να αλληλοεξουδετερωθούν, προσδιόριζαν η μια την άλλη. Δηλαδή, όσο περισσότερο αναπτυσσόταν μέσα μου το εμβολιασθέν θηλυκό στοιχείο τόσο περισσότερο αναγκαζόταν ν' αναπτυχθεί το αρσενικό. (...) Εν τέλει, κανένας απ' τους αντιπάλους δεν νίκησε. Ο πόλεμός τους μέσα μου ήταν Πελοποννησιακός. Ο μόνος που 'χασε ή ίσως κέρδισε, ήμουν εγώ»...

Συμμετέχουν ακόμη οι: Κατερίνα Αποστολίδου, Β. Βλάχος, Απ. Γεωργίου, Κ. Γιάνναρης, Χριστίνα Δημητριάδη, Κατερίνα Ζαχαροπούλου, Μαρία Κλωνάρη, Κατερίνα Θωμαδάκη, Μαρία Παπαδημητρίου, Η. Παπαηλιάκης, Ευ. Πατσουράκης, Γ. Σαπουντζής, Εύα Στεφανή, Βασιλεία Στυλιανίδου, Αλ. Τζάννης, Ευανθία Τσαντίλα, Δ. Τσουμπλέκας. Διάρκεια έως 31 Ιανουαρίου.

• ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΑΡΚΑ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2009